THCL Bao đời nay, người dân Khu Ngả 2, xã Thu Cúc (Tân Sơn, Phú Thọ) phải sống trong cảnh tù mù, tăm tối bởi điện vẫn chưa kéo về làng. Thứ ánh sáng duy nhất mà họ có được chính là chiếc đèn dầu và đối với người dân nơi đây, điện vẫn là thứ… xa xỉ.

Những chiếc máy điện dưới suối để tạo ra dòng điện

Giấc mơ ngàn đời

Để đến được với người dân Khu Ngả 2, chúng tôi đã vượt qua quãng đường dài hơn 100 km. Cách trung tâm xã khoảng 9 km, chúng tôi men theo QL32 với những dốc đá dựng đứng, bên núi, bên vực. Đường sá đi lại vô cùng khó khăn, mùa mưa thì gần như bị cô lập với thế giới bên ngoài. Bà con Khu Ngả 2 hầu hết là người dân tộc Mường, cuộc sống còn nghèo, cái đói cứ đeo bám từ đời này qua đời khác...

Khác với người dân Khu Ngả 2, ở ngay trung tâm xã, điện đã về làng được nhiều năm qua nên kinh tế phát triển thuận lợi. Nhiều nhà ngói khang trang, rồi dịch vụ kinh doanh mọc lên. Trong khi người dân Khu Ngả 2, chỉ lác đác vài ngôi nhà ngói, còn lại là những ngôi nhà sàn đơn sơ (số hộ nghèo chiếm hơn 90%).

Thứ ánh sáng mà bà con có được trong những lúc đêm tối chính là chiếc đèn dầu. Nó đã gắn bó với bao thế hệ và nay - là thứ ánh sáng duy nhất giúp trẻ con ở vùng này học được con chữ vào lúc đêm khuya. Chị Đinh Thị Huỳnh (SN 1981) bộc bạch: “Do nghèo quá không có tiền để kéo đường dây nên gia đình tôi từ trước tới giờ chỉ dùng đèn dầu để sinh hoạt, các cháu nhỏ học hành”.

Mua điện “chui” giá “cắt cổ”

Để có điện thắp sáng, một số người dân Khu Ngả 2 phải mua điện “chui” thông qua các thợ điện ở xã Tân Lang (Phù Yên, Sơn La) và không hề có hợp đồng mua bán điện. Những hộ gia đình muốn mua được điện thì phải vận dụng mối quen biết để mượn sổ hộ khẩu của các hộ gia đình bên xã Tân Lang mới có thể mua được. Để có điện cho 15 hộ gia đình dùng thì người dân phải bỏ ra 40 triệu đồng để mua dây điện. Tuy nhiên, mỗi gia đình kéo điện về chỉ được lắp một bóng điện thắp sáng do không đủ tải.

Do nhu cầu sử dụng của bà con tăng lên, một đường dây điện 3 pha, hơn 1.000 mét được kéo từ bên kia sang với giá khoảng 130 triệu đồng, nhưng chỉ dùng được tối đa 45 hộ. Mặc dù chịu tốn kém, nhưng điện kéo về chỉ được phép dùng để sinh hoạt chứ không được dùng để sản xuất, kinh doanh.

Ông Hà Văn Chưa, một người mua điện “chui” cho biết, công tơ tổng để tính tiền điện thì họ lắp ở bên xã Tân Lang, những người mua điện ở đây chưa bao giờ nhìn thấy số điện mà họ phải trả tiền. Cánh thợ điện, họ không bao giờ tính số điện tại các công tơ đặt ở các hộ sử dụng.

Theo tính toán của các hộ sử dụng điện đo được ở đồng hồ tổng thì, mỗi số điện người dân phải trả khoảng 15.000 đồng. Chi phí để có điện sinh hoạt là rất lớn nên không phải hộ dân nào cũng có khả năng mua. Nhiều hộ gia đình, chỉ dùng mỗi bóng điện để thắp sáng mà hàng tháng cũng phải trả gần 200.000 đồng tiền điện.

Trước vấn đề này, chúng tôi có cuộc trao đổi với ông Hà Mạnh Hùng, Phó chủ tịch UBND xã Thu Cúc. Ông Hùng chia sẻ: “Ngoài Khu Ngả 2, trong xã hiện còn 3 khu (Khu Liên Chung, Khu Suối Dáy, Khu Mĩ Á) vẫn chưa có điện. Việc một số người dân Khu Ngả 2 mua điện với giá cao bên tỉnh khác là do thỏa thuận giữa các bên, xã không hề chỉ đạo và cũng không thể can thiệp. Hiện đã có chủ trương kéo điện và lắp trạm biến áp, nhưng chưa biết bao giờ mới tiến hành?.

Ngọc Linh ( Thương hiệu & Công luận)