THCL Không chỉ làm sống dậy một làng nghề, doanh nghiệp và người dân cùng các ban ngành liên quan đã dày công xây dựng và khẳng định thương hiệu cho sản phẩm chiếu cói Quỳnh Phụ.

Khôi phục làng nghề

Làng chiếu cói ở huyện Quỳnh Phụ (Thái Bình) đã có từ lâu đời nên không ai biết ông tổ làng nghề là ai. Lịch sử làng chiếu cũng chỉ được ghi chép sơ sài nên dù các bậc cao niên có ra sức sưu tập tư liệu viết sử làng cũng rất khó khăn. Người ta chỉ biết, làng Vũ Hạ làm chiếu trước cả An Thạnh và Nga Sơn vì các ông tổ làng nghề này cũng từ Vũ Hạ mà ra.

Chiếu Vũ Hạ được các vua chúa thích vì chất lượng và thẩm mỹ đạt đỉnh cao nên thời xưa, người làng chiếu rất giàu có. Sau này, thương gia nổi tiếng Bạch Thái Bưởi cũng từng cho người về làng chuyển chiếu Vũ Hạ lên tàu theo đường thủy sang phương Tây quảng bá hàng hóa Việt Nam. Đồng thời, ông cũng đặt những lô hàng lớn bán. Tuy nhiên, trong những năm kháng chiến cứu nước, người dân đã dần lãng quên làng nghề do cha ông để lại và khi kháng chiến thành công, hòa bình được lặp lại người dân chỉ sản xuất mang tính nhỏ lẻ, phục vụ cho nhu cầu cuộc sống gia đình.

Trước sự mai một của làng nghề, nhiều người dân đã quyết tâm tìm hiểu và đầu tư máy móc, kỹ thuật để khôi phục phát triển làng nghề. Tuy nhiên, trong quá trình phát triển, người dân còn gặp rất nhiều khó khăn đặc biệt là việc đưa sản phẩm ra thị trường. Sản phảm chiếu cói Quỳnh Phụ được ít người tiêu dùng biết trong khi đó các sản phẩm chiếu cói của làng nghề Nga Sơn, Thanh Hóa hay làng nghề chiếu cói Kim Sơn, Ninh Bình lại được nhiều người quan tâm hơn. Chính vì vậy việc khởi dựng lại danh tiếng cho làng nghề chiếu cói tại huyện Quỳnh Phụ không hề đơn giản.

Để hỗ trợ cho người dân tại địa phương, Cục Sở hữu trí tuệ, Sở Khoa học và công nghệ tỉnh Thái Bình, Phòng công thương huyện Quỳnh Phụ và đơn vị tư vấn - Công ty TNHH Ứng dụng và phát triển khoa học Việt, làng nghề chiếu cói Quỳnh Phụ đã và đang được xây dựng và hoàn thiện hồ sơ đăng ký nhãn hiệu tập thể.

Trong quá trình thực hiện dự án, các bên liên quan đã có nhiều hoạt động tích cực nhằm hỗ trợ đơn vị chủ trì thực hiện dự án hoàn thành các nội dung liên quan. Vì vậy, đến thời điểm này, nhiều hạng mục của dự án được thực hiện hoàn thiện mang lại kết quả bước đầu cho sự phát triển của làng nghề. Các hoạt động nhằm quảng bá sản phẩm được triển khai thông qua việc tham hội chợ, giới thiệu và trưng bày sản phẩm. Trong đó, tiêu biểu nhất phải kể đến tham gia trưng bày giới thiệu sản phẩm chiếu Cói Quỳnh Phụ tại Hội chợ “Thương hiệu  - sản phẩm Việt Nam phát triển bền vững” được tổ chức tại Hà Nội và Hội chợ Nông nghiệp Quốc tế Đồng Bằng Bắc Bộ 2015 được tổ chức tại thành phố Thái Bình. Tại đây, sản phẩm chiếu cói Quỳnh Phụ được nhiều người tiêu dùng quan tâm, đưa ra ý kiến đóng góp và sản phẩm đã được người tiêu dùng lựa chọn sử dụng. Việc tham gia Hội chợ được xem là cơ hội tốt để quảng bá sản phẩm chiếu cói đến người tiêu dùng, tạo nên danh tiếng và sức cạnh tranh với các nhãn hiệu khác trên thị trường.

Nhận diện thương hiệu

Bên cạnh đó, việc thiết kế hệ thống nhận diện thương hiệu cũng được đơn vị chủ trì dự án tiến hành thiết kế và lấy ý kiến thống nhất của chủ sở hữu nhãn hiệu, các cá nhân, hộ sản xuất và kinh doanh chiếu cói trên địa bàn Quỳnh Phụ. Đối với việc thiết kế thương hiệu, cần truyền tải một ý tưởng chiến lược thương hiệu rõ ràng chứ không chỉ chú trọng đến yếu tố mỹ thuật thuần túy vì thiết kế có tác động lớn đến tình cảm và cảm xúc của khách hàng đồng thời có tác dụng hiện thực hóa thông điệp và hình ảnh thương hiệu. Bản sắc của thương hiệu mạnh cũng cần được kiểm soát cẩn trọng để duy trì hình ảnh thương hiệu nhất quán nhờ tài liệu quy ước các tiêu chuẩn thiết kế và truyền thông thương hiệu trên các phương tiện truyền thông có tên là tài liệu hướng dẫn bản sắc và truyền thông thương hiệu. Bởi vậy, nội dung này được rất nhiều bà con quan tâm với hàng loạt các ý kiến đóng góp nhằm hoàn thiện bản thiết kế. Sau khi thống nhất đưa ra phương án cuối cùng, logo và hệ thống nhận diện nhãn hiệu tập thể “Cói Quỳnh Phụ” được áp dụng triển khai thí điểm trên thực tế dưới sự hướng dẫn của đơn vị chủ trì thực hiện dự án.

Tính đến thời điểm này, dự án “Tạo lập, quản lý và phát triển nhãn hiệu tập thể “Cói Quỳnh Phụ” dùng cho sản phẩm cói nguyên liệu và các sản phẩm làm từ cói của huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình” đang được đơn vị chủ trì thực hiện dự án hoàn tất các hạng mục công việc còn lại để kết thúc dự án, trao quyền quản lý nhãn hiệu cho chủ sở hữu nhãn hiệu tập thể. Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu tập thể “Cói Quỳnh Phụ” số 253881 đã được ban hành ngày 5/11/2015 và dự kiến sẽ được trao cho Hội chiếu cói huyện Quỳnh Phụ vào 27/11/2015. Hội sẽ là đơn vị có trách nhiệm quản lý và phát triển nhãn hiệu, bên cạnh đó hỗ trợ bà con sử dụng nhãn hiệu mang lại hiệu quả, lợi ích tốt nhất. Đây được xem là cơ sở vững chắc để làng nghề truyền thống chiếu cói Quỳnh Phụ phát triển trong nền kinh tế thị trường.

Nhật Linh (Thương hiệu và Công Luận)