Buổi lễ có sự tham dự của lãnh đạo Trung ương, tỉnh Nghệ An, đại diện các cơ quan báo chí, Hội Nhà báo Việt Nam qua các thời kỳ cùng đông đảo phật tử và nhân dân địa phương. Sự kiện không chỉ đánh dấu bước khởi đầu cho việc khôi phục một di sản văn hóa tâm linh lâu đời mà còn thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” đối với những người làm báo đã hy sinh vì Tổ quốc.
Theo Đại đức Thích Đồng Tuệ – Trụ trì chùa Da, ngôi chùa có nguồn gốc từ cuối thế kỷ XVII, từng được trùng tu dưới triều vua Thành Thái. Trong ký ức của người dân Lộc Đa xưa, chùa Da gắn liền với hình ảnh cây đa cổ thụ tỏa bóng, là nơi gửi gắm niềm tin tâm linh và đời sống tinh thần của cộng đồng.
Không chỉ là chốn sinh hoạt tín ngưỡng, chùa Da còn gắn bó với lịch sử cách mạng của Nghệ An. Trong cao trào Phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh, tiếng trống của chùa từng vang lên cổ vũ các cuộc biểu tình, góp phần vào phong trào đấu tranh giành độc lập. Hiện vật chiếc trống này hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Xô Viết Nghệ Tĩnh như một minh chứng lịch sử.
Trải qua biến thiên của thời gian và chiến tranh, chùa Da dần xuống cấp, chỉ còn lại dấu tích. Năm 2017, tỉnh Nghệ An đã cho phép phục dựng, tôn tạo di tích theo nguyện vọng của nhân dân và phật tử. Sau nhiều năm chuẩn bị, công trình chính thức được khởi công với sự chung tay của chính quyền, nhà chùa và các tổ chức, cá nhân.
Điểm nhấn đặc biệt trong tổng thể dự án là khu nhà tưởng niệm hơn 500 nhà báo cách mạng đã hy sinh trong các cuộc kháng chiến. Công trình được thiết kế với không gian mang tính biểu tượng, kết hợp yếu tố tâm linh và nghề nghiệp, nhằm tôn vinh những đóng góp thầm lặng nhưng to lớn của đội ngũ người làm báo.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Lê Quốc Minh - Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam bày tỏ sự xúc động trước ý nghĩa của công trình. Theo ông, đây không chỉ là nơi tưởng niệm mà còn là điểm tựa tinh thần cho những người làm báo hôm nay, góp phần nhắc nhở về trách nhiệm nghề nghiệp, đạo đức và sứ mệnh phụng sự xã hội.
Công trình nhà tưởng niệm dự kiến có quy mô khoảng 176m², được bố trí nhiều không gian chức năng như khu tưởng niệm, khu trưng bày và khu tra cứu thông tin về các nhà báo liệt sĩ. Thiết kế lấy cảm hứng từ hình tượng ngòi bút, kết hợp yếu tố âm – dương, tạo nên một tổng thể hài hòa giữa chiều sâu văn hóa và giá trị nhân văn.
Việc khởi công xây dựng chùa Da và nhà tưởng niệm không chỉ góp phần bảo tồn di sản văn hóa – lịch sử của Nghệ An mà còn tạo thêm một địa chỉ giáo dục truyền thống, hun đúc tinh thần yêu nước và trách nhiệm xã hội cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
Lê Quyết
