Cuộc chạy đua với thời gian và thời tiết
Ở Phú Quý, bác sĩ không chỉ khám chữa bệnh thông thường. Họ là người đầu tiên được gọi khi ngư dân gặp nạn giữa biển, khi trẻ nhỏ sốt cao lúc nửa đêm hay người già đột ngột trở bệnh. Mỗi ca nặng cần chuyển tuyến đều là một cuộc đua khốc liệt với sóng gió.
Cuối năm 2025, một bệnh nhân tai biến mạch máu não buộc phải chuyển viện khẩn cấp. Biển động, tàu khách không thể rời bến; nếu đi tàu hàng, hành trình về đất liền mất khoảng 8 giờ – vượt quá “giờ vàng” điều trị. Gia đình đành thuê máy bay chuyển thẳng vào TP Hồ Chí Minh với chi phí 350 triệu đồng/lượt, con số quá lớn với nhiều người dân đảo.
Khi không thể chuyển viện, bác sĩ buộc phải xoay xở tại chỗ. Năm 2013, một ca vỡ lách nguy kịch xảy ra trong điều kiện thiếu thuốc mê, biển động không thể rời đảo. Sau khi hội chẩn từ xa với tuyến trên, ê-kíp quyết định gây tê liều cao để mổ – lựa chọn đầy rủi ro vì nguy cơ ngưng tim. Giữa thiếu thốn thuốc men, máu truyền, ca phẫu thuật vẫn thành công, giành lại sự sống cho bệnh nhân.
Trước khi có tàu cao tốc, việc chuyển viện có khi kéo dài 7–10 giờ, tùy ghe và thời tiết. Có chuyến đi xuyên đêm giữa gió cấp 8–9, cả ghe say sóng, chỉ còn bác sĩ và tài công cố giữ tỉnh táo. Bác sĩ Bùi Thị Thảo, Phó Giám đốc Trung tâm, chia sẻ: Làm nghề nơi đảo xa có thể thiếu nhiều thứ, nhưng không bao giờ được thiếu trách nhiệm với sinh mạng con người.
Giám đốc Trung tâm – bác sĩ Dương Tín Phúc – vẫn nhớ những bữa cơm vội trên ghe giữa giông gió. Lửa than chập chờn, sóng tạt liên hồi. Canh vừa múc đã đổ. Cuối cùng, mọi người ăn vội cơm bốc để kịp đưa bệnh nhân vào bờ.
Điểm tựa của người dân đảo
Công tác y tế ở Phú Quý vẫn còn nhiều khó khăn: thiếu bác sĩ chuyên khoa sâu, thiếu trang thiết bị, cơ chế thu hút nhân lực còn hạn chế. Môi trường biển có độ ẩm và độ mặn cao khiến máy móc nhanh xuống cấp; việc sửa chữa phụ thuộc hoàn toàn vào vận chuyển đường biển nên tốn kém và chậm trễ.
Việc đào tạo nâng cao trình độ cho cán bộ y tế cũng gặp trở ngại về chi phí và thời gian đi lại. Trong khi đó, Trung tâm thực hiện khám chữa bệnh gần như hoàn toàn bằng bảo hiểm y tế; 100% người dân đảo được hưởng bảo hiểm y tế miễn phí – chính sách bảo đảm an sinh nơi đầu sóng.
Năm 2024, một du khách người Nga bất ngờ đau bụng dữ dội khi du lịch trên đảo. Bất đồng ngôn ngữ, điều kiện hạn chế, các bác sĩ vẫn chẩn đoán chính xác viêm ruột thừa cấp và quyết định mổ hở phù hợp thực tế. Ca mổ thành công, bệnh nhân hồi phục tốt và gửi lời cảm ơn chân thành trước khi rời đảo.
Năm 2025, Trung tâm duy trì hoạt động khám chữa bệnh ổn định, không để xảy ra sai sót chuyên môn, không ghi nhận ngộ độc thực phẩm; đồng thời chủ động phòng chống dịch, bảo đảm an toàn thực phẩm và chăm sóc sức khỏe sinh sản. Tổng số lượt khám đạt 43.875 lượt; điều trị nội trú 3.970 lượt; công suất giường bệnh 79%; thực hiện 125 ca phẫu thuật.
Bước sang năm 2026, Trung tâm tiếp tục nâng cao chất lượng khám chữa bệnh theo tiêu chí của Bộ Y tế, từng bước tự chủ một phần tài chính tiền lương, hoàn thành các chương trình y tế quốc gia, giảm tỷ lệ mắc và tử vong do bệnh truyền nhiễm, không để xảy ra ngộ độc thực phẩm tập thể.
Giữa biển trời Phú Quý những ngày cuối năm, khi gió vẫn thổi và sóng vẫn dập dềnh ngoài khơi, ánh đèn nơi Trung tâm Y tế Quân dân y vẫn bền bỉ sáng. Đó không chỉ là ánh đèn của một cơ sở y tế, mà còn là niềm tin – để người dân yên tâm bám biển, đón mùa xuân bình yên giữa trùng khơi.
Hoàng Phương (t/h)
