Nguồn lực lớn nhưng chưa được khai thông
Theo phản ánh từ các địa phương, nhiều diện tích đất đã được người dân canh tác ổn định hàng chục năm, thậm chí đã đưa ra khỏi quy hoạch 3 loại rừng, nhưng vẫn chưa được cấp “sổ đỏ”.
Tại xã Nam Ban Lâm Hà, khoảng 1.400 ha đất có nguồn gốc từ nông, lâm trường vẫn đang “đứng yên” về mặt pháp lý. Việc cấp giấy chứng nhận bị tạm dừng từ năm 2008 do lo ngại sai phạm. Dù sau đó đã có hướng dẫn phân loại đối tượng, nhưng đến nay việc xử lý vẫn chưa dứt điểm.
Không chỉ riêng Nam Ban Lâm Hà, các xã Phúc Thọ Lâm Hà, Nam Hà Lâm Hà và Phú Sơn Lâm Hà, cũng gặp tình trạng tương tự: vướng quy hoạch, khó khăn trong đo đạc, cấp giấy nhỏ lẻ dẫn đến chồng lấn, phát sinh khiếu nại kéo dài. Một số diện tích giao cho doanh nghiệp còn bị xác định sử dụng sai mục đích nhưng chưa được xử lý triệt để.
Qua rà soát tại 6 xã, tổng diện tích đất liên quan đã lên tới khoảng 11.000 ha. Đây là quỹ đất rất lớn, có thể trở thành động lực phát triển nếu được tháo gỡ đúng cách.
Tuy nhiên, nguyên nhân chính nằm ở việc trước đây đã có chủ trương thu hồi đất giao về địa phương, nhưng thiếu các quyết định pháp lý rõ ràng, khiến chính quyền cơ sở không đủ căn cứ để cấp giấy chứng nhận cho người dân.
Từng bước tháo gỡ vướng mắc
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, thời gian qua đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn nhằm xử lý các trường hợp cụ thể. Gần đây, với sự chấp thuận của UBND tỉnh, các hướng dẫn chi tiết hơn đã được đưa ra, tạo cơ sở để địa phương hỗ trợ người dân hoàn thiện hồ sơ cấp “sổ đỏ” nếu đủ điều kiện.
Từ năm 2019, tỉnh đã triển khai rà soát, điều chỉnh đồng bộ việc quản lý đất đai tại các đơn vị chủ rừng, đồng thời thực hiện bàn giao đất về cho địa phương quản lý. Đây là bước tiến quan trọng trong việc làm rõ hiện trạng sử dụng đất.
Dù vậy, một số quy định và quyết định trước đây vẫn còn chồng chéo, đòi hỏi phải tiếp tục rà soát để thống nhất phương án xử lý.
Tận dụng cơ hội từ Luật Đất đai 2024
Lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh, việc tháo gỡ vướng mắc cần được thực hiện đồng bộ, trong đó các địa phương phải chủ động rà soát, phân loại từng diện tích, xác định rõ nguồn gốc và đối tượng sử dụng.
Đặc biệt, Luật Đất đai năm 2024 đã mở ra cơ hội khi cho phép cấp giấy chứng nhận lần đầu đối với đất không có giấy tờ, nếu đáp ứng các điều kiện: sử dụng ổn định, không tranh chấp, không vi phạm pháp luật và phù hợp quy hoạch.
Quan điểm của tỉnh là tạo điều kiện tối đa cho người dân đủ điều kiện được cấp “sổ đỏ”, đồng thời kiên quyết không hợp thức hóa các sai phạm.
Tạo động lực phát triển từ đất đai
Với diện tích lớn hơn 10.000 ha, quỹ đất có nguồn gốc nông, lâm trường tại Lâm Hà được đánh giá là nguồn lực quan trọng cho phát triển kinh tế địa phương.
Việc tháo gỡ kịp thời không chỉ giúp đảm bảo quyền lợi chính đáng của người dân mà còn mở ra cơ hội thu hút đầu tư, phát triển sản xuất, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội bền vững.
Hiện tỉnh đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tiếp tục rà soát, hoàn thiện hành lang pháp lý, đồng thời ban hành hướng dẫn thống nhất nhằm tránh tình trạng chồng chéo, kéo dài như trước đây. Đây được xem là bước đi quyết liệt nhằm “gỡ điểm nghẽn” tồn tại nhiều năm trong quản lý đất đai tại địa phương.
Hoàng Phương (t/h)
