Lễ hội được tổ chức tại Quần thể Di tích lịch sử Quốc gia Đền Nhược Sơn, thôn Ngọc Châu, xã Châu Quế, vào ngày 28 - 29/10 dương lịch (tức ngày 19 và 20/9 năm Bính Ngọ). Đây là hoạt động văn hóa, tín ngưỡng truyền thống, gắn với phong tục dâng cơm mới sau mùa thu hoạch, thể hiện lòng biết ơn đối với tổ tiên, các bậc tiền nhân và ước vọng về cuộc sống ấm no, mùa màng bội thu.
Đền Nhược Sơn là nơi thờ danh tướng Hà Chương, người có công trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông ở thế kỷ XIII. Năm 2005, ngôi đền được xếp hạng Di tích lịch sử và văn hóa cấp quốc gia, trở thành địa chỉ văn hóa, tín ngưỡng có ý nghĩa đối với người dân địa phương.
Gắn liền với di tích, lễ Cúng cơm mới được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Những hạt gạo mới cùng sản vật đầu mùa được dâng lên trong nghi lễ truyền thống, thể hiện sự trân trọng thành quả lao động, lòng biết ơn trời đất, tổ tiên và cầu mong mưa thuận gió hòa, cuộc sống bình an.
Theo chương trình, chiều 28/10, từ 15 giờ đến 16 giờ 30 phút, lễ dâng hương tưởng nhớ các bậc tiền nhân sẽ được tổ chức tại Đền Nhược Sơn. Tối cùng ngày, từ 19 giờ 30 phút đến 22 giờ, diễn ra chương trình khai mạc cùng các hoạt động văn hóa, văn nghệ mang đậm bản sắc dân tộc tại sân tổ chức sự kiện của đền.
Rạng sáng 29/10, từ 0 giờ đến 4 giờ, lễ hội tiếp tục với các nghi thức truyền thống gồm lễ mổ trâu và tế trâu theo phong tục địa phương, thể hiện lòng thành kính đối với tiền nhân, cầu mong quốc thái dân an, mùa màng tốt tươi.
Điểm nhấn của lễ hội diễn ra vào sáng 29/10 với nghi thức rước và dâng lễ từ 8 giờ 15 phút đến 9 giờ. Tiếp đó, từ 9 giờ đến 9 giờ 45 phút là nghi lễ cúng chính tiệc, trong đó các sản vật từ thành quả lao động của người dân được thành kính dâng lên tổ tiên và các bậc tiền nhân. Từ 10 giờ 30 phút, chương trình thụ lộc được tổ chức, khép lại các nghi lễ chính của lễ hội.
Không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng, Lễ hội Cúng cơm mới Đền Nhược Sơn còn là dịp để người dân và du khách tìm hiểu lịch sử, trải nghiệm những phong tục truyền thống, qua đó góp phần bảo tồn và trao truyền các giá trị văn hóa cho thế hệ trẻ.
Thông qua các nghi lễ và hoạt động văn hóa cộng đồng, lễ hội cũng góp phần quảng bá hình ảnh vùng đất Châu Quế giàu truyền thống lịch sử, giới thiệu giá trị Di tích lịch sử Quốc gia Đền Nhược Sơn đến đông đảo du khách, gắn bảo tồn di sản với phát triển văn hóa, du lịch địa phương.
Hải Minh
