Sáng nay 19/10/2026, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Vụ Bản tổ chức hội nghị thông tin, tuyên truyền về lễ kỷ niệm 125 năm ngày sinh Giáo sư, Viện sĩ Trần Huy Liệu và hội thảo khoa học. Tham dự hội nghị có đại diện lãnh đạo các cơ quan, đơn vị của xã Vụ Bản cùng đại diện các cơ quan báo chí của tỉnh và các cơ quan báo chí Trung ương thường trú tại địa phương đến dự, đưa tin.
Hội nghị nhằm tuyên truyền sâu rộng về cuộc đời, sự nghiệp và những đóng góp to lớn của Giáo sư, Viện sĩ Trần Huy Liệu đối với sự nghiệp cách mạng, nền báo chí, văn hóa và sự phát triển của ngành sử học Việt Nam; qua đó giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp niềm tự hào quê hương và nâng cao trách nhiệm của các thế hệ hôm nay trong việc gìn giữ, phát huy những giá trị lịch sử.
Theo Ban Tổ chức, Giáo sư, Viện sĩ Trần Huy Liệu sinh ngày 5/11/1901 tại làng Văn Cát, huyện Vụ Bản, tỉnh Nam Định trước đây, nay thuộc xã Vụ Bản, tỉnh Ninh Bình. Sinh ra trong một gia đình nhà nho nghèo yêu nước, ông sớm hình thành tinh thần đấu tranh chống áp bức và khát vọng giải phóng dân tộc.
Từ năm 1923, ông vào Sài Gòn lập nghiệp, tham gia hoạt động báo chí yêu nước, sử dụng ngòi bút đấu tranh đòi quyền dân chủ, phản đối chế độ thực dân và cổ vũ phong trào đấu tranh của Nhân dân. Do hoạt động cách mạng, ông nhiều lần bị bắt, kết án và đày ra Côn Đảo. Dù trải qua những năm tháng lao tù, ông vẫn giữ vững khí tiết, niềm tin và ý chí cách mạng, tiếp tục học tập, nghiên cứu và cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Trong cao trào cách mạng năm 1945, Trần Huy Liệu tham dự Đại hội Quốc dân Tân Trào, được bầu làm Phó Chủ tịch Ủy ban Dân tộc giải phóng. Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, ông giữ chức Bộ trưởng Bộ Thông tin – Tuyên truyền trong Chính phủ lâm thời. Ngày 30/8/1945, tại Huế, ông đại diện Chính phủ tiếp nhận sự thoái vị của vua Bảo Đại, sự kiện đánh dấu sự chấm dứt của chế độ quân chủ ở Việt Nam.
Không chỉ là nhà cách mạng, nhà báo yêu nước, ông còn có đóng góp quan trọng đối với sự hình thành và phát triển của nền sử học Việt Nam hiện đại. Năm 1953, ông đề xuất thành lập cơ quan nghiên cứu lịch sử, địa lý, văn học. Ngày 2/12/1953, Ban Nghiên cứu Lịch sử – Địa lý – Văn học được thành lập, do ông làm Trưởng ban.
Năm 1960, Viện Sử học được thành lập và ông là Viện trưởng đầu tiên. Ngày 26/2/1966, Hội Sử học Việt Nam ra đời, ông giữ cương vị Hội trưởng đầu tiên. Trên các cương vị công tác, ông góp phần xây dựng đội ngũ nghiên cứu, tổ chức sưu tầm tư liệu, định hướng nghiên cứu và thúc đẩy hoạt động nghiên cứu lịch sử trên cả nước. 
Di sản học thuật của ông được thể hiện qua nhiều công trình có giá trị về lịch sử dân tộc, lịch sử cách mạng và các nhân vật lịch sử. Tiêu biểu là bộ “Lịch sử tám mươi năm chống Pháp”, cùng những công trình nghiên cứu về Cách mạng Tháng Tám, lịch sử Thủ đô Hà Nội, Nguyễn Trãi và lịch sử cách mạng cận đại Việt Nam. Bộ “Lịch sử tám mươi năm chống Pháp” được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh, ghi nhận những đóng góp nổi bật của ông đối với khoa học lịch sử nước nhà.
Với chủ đề “Trần Huy Liệu – Nhà cách mạng, Nhà văn hóa, người đặt nền móng cho sử học Việt Nam hiện đại”, hội thảo khoa học ngày 31/10 tới đây hướng tới làm rõ hơn cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng, nhân cách và những đóng góp của ông. Các nội dung trọng tâm dự kiến tập trung vào quê hương, gia đình và quá trình hình thành nhân cách; hoạt động cách mạng, vai trò đối với nền báo chí cách mạng; những đóng góp trong xây dựng các cơ quan nghiên cứu lịch sử và giá trị học thuật trong các công trình sử học.
Thông qua hội thảo, những kết quả nghiên cứu mới, tư liệu, hồi ức và góc nhìn khoa học được kỳ vọng sẽ góp phần bổ sung nhận thức về Trần Huy Liệu, đồng thời đề xuất giải pháp bảo tồn, giới thiệu và phát huy di sản của ông trong nghiên cứu, giáo dục lịch sử và xây dựng đời sống văn hóa tại quê hương Vụ Bản.
Đối với Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã Vụ Bản, Trần Huy Liệu mãi là người con ưu tú, niềm tự hào của quê hương. Việc tổ chức các hoạt động kỷ niệm có ý nghĩa thiết thực trong việc giáo dục truyền thống, khơi dậy tinh thần hiếu học, lòng yêu nước, ý thức tự lực, tự cường và trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với sự nghiệp xây dựng, phát triển quê hương, đất nước.
Kỷ niệm 125 năm ngày sinh Giáo sư, Viện sĩ Trần Huy Liệu không chỉ là dịp tri ân một nhà cách mạng kiên trung, nhà báo yêu nước, nhà văn hóa và nhà sử học có uy tín, mà còn góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp về ý chí độc lập, tinh thần học tập suốt đời và khát vọng cống hiến cho Tổ quốc.
LinhTrần
