Có một thực tế đó là dù làm tốt khâu kiểm soát chất lượng trong chuỗi sản xuất, cung ứng sản phẩm, song nhiều DN nội vẫn ngại minh bạch thông tin đến người tiêu dùng. Vì sao nghịch lý này vẫn tồn tại, gây tổn hại đến lợi ích người tiêu dùng?

Thông tin không rõ ràng

Lãnh đạo một DN cho biết, có những sản phẩm mang tính đặc trưng vùng, miền. Người tiêu dùng chỉ mua và sử dụng sản phẩm của vùng, miền đó nên các DN phải tìm cách “lách”.

Khoản 1 Điều 1, Nghị định 89/2006/NĐ-CP ngày 30/08/2006 của Thủ tướng Chính phủ quy định, hàng hóa được sản xuất trong nước phải ghi tên của tổ chức, cá nhân và địa chỉ cơ sở sản xuất hàng hóa đó. Tuy nhiên, phớt lờ quy định này, những thông tin về nguồn gốc sản phẩm đã không được DN truyền tải đúng và đủ. Đặc biệt, DN chưa coi trọng việc cung cấp thông tin rõ ràng, minh bạch đến người mua.

Ông Vương Trí Dũng, Phó chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội cho biết: Về phía cơ quan quản lý, mặc dù đã ban hành những quy định về khuyến khích cung cấp minh bạch thông tin, buộc các DN phải ghi rõ thành phần, chất lượng, nơi sản xuất… trong sản phẩm của mình để người tiêu dùng lựa chọn, nhưng không ít DN vẫn chưa thực hiện đầy đủ những yêu cầu trên trước khi đưa sản phẩm ra thị trường.

Hiện nay, trên thị trường có nhiều thương hiệu nước giải khát và nước đóng chai, dù sản phẩm được sản xuất ở nhiều nơi, song trên nhãn dán sản phẩm chỉ ghi nơi sản xuất tại trụ sở chính.  Điển hình như Tổng công ty CP Bia - Rượu -Nước giải khát Sài Gòn, sản phẩm được sản xuất tại nhiều địa phương trên toàn quốc, song sản phẩm đều ghi trên nhãn mác “sản xuất tại số 6, hai Bà Trưng, Phường Bến Nghé (Q1, TP. HCM)”.

Điều đáng nói, hiện nay, nhiều DN luôn khẳng định có nhiều nhà máy sản xuất trên toàn quốc. Tuy nhiên, theo khảo sát của phóng viên thì ngoài một số cơ sở sản xuất chính do DN đầu tư sản xuất, chủ yếu là sự hợp tác giữa DN đó với một DN tại địa phương để sản xuất sản phẩm. Phó giám đốc kỹ thuật một DN sản xuất bia có trụ sở tại Thanh Oai (Hà Nội) tiết lộ: Mọi hoạt động sản xuất của nhà máy có trụ sở ở tỉnh khác đều làm theo hợp đồng ký kết giữa nhà máy với công ty. Công ty sẽ cung cấp cho nhà máy toàn bộ nhãn mác, nguyên liệu, máy móc và chuyên gia kiểm soát về chất lượng”.

Khi thắc mắc “vì lý do gì mà trên nhãn mác của sản phẩm không ghi rõ nơi sản xuất?”, vị Phó giám đốc này khẳng định: “Việc không ghi rõ địa chỉ nơi sản xuất là sai quy định. Nhưng chúng tôi chỉ là người làm công ăn lương. Công ty thuê chúng tôi sản xuất”.

Những mập mờ về thông tin sản phẩm, nhất là những thông tin trên nhãn dán đã khiến người tiêu dùng đặt câu hỏi: Liệu những sản phẩm sản xuất tại một số nhà máy khác như bia Sài Gòn, chất lượng có đảm bảo?

PGS. TS. Dương Văn Hợp, Viện trưởng Viện Vi sinh vật và Công nghệ sinh học (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho biết: “Một số nguyên liệu chính để sản xuất bia là: mầm đại mạch, hoa hublon, men, nước, nấm men bia, thiết bị và công nghệ... Ngoài men, mầm đại mạch và hoa hublon thì nguồn nước có ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng bia, vì nguồn nước quyết định đến sự sinh trưởng của nấm men và có thể làm thay đổi mùi vị của bia. Các hệ thống, thiết bị và công nghệ phụ trợ để sản xuất bia có thể giống nhau, song nguồn nước ở mỗi nơi có mùi vị khác nhau. Vì vậy, việc một loại bia, nhưng được sản xuất tại 2 nhà máy khác nhau thì đương nhiên là chất lượng và mùi vị của bia hoàn toàn khác nhau”.

Tại Thông tư 09/2007/TT-BKHCN quy định: “Nếu cơ sở sản xuất hàng hóa là thành viên trong một tổ chức như công ty, tổng công ty, tập đoàn, hiệp hội và các tổ chức khác (gọi chung là tổ chức) thì có quyền ghi tên hoặc tên và địa chỉ, nhãn hiệu hàng hóa, thương hiệu và các nội dung khác của tổ chức đó trên nhãn khi được các tổ chức này cho phép, nhưng vẫn phải ghi địa chỉ nơi sản xuất hàng hóa”.

Theo đó, nếu những công ty, DN liên kết với một số DN khác để sản xuất một mặt hàng nhất định thì bắt buộc phải ghi thông tin địa chỉ nơi sản xuất hàng hóa. Như vậy, việc bia Sài Gòn được sản xuất tại 24 nhà máy bia trên cả nước, nhưng vẫn ghi trên nhãn mác sản phẩm chung một địa chỉ là hoàn toàn vi phạm quy định về nhãn mác.

Hoàng Hà