Tôi trở lại Định Hóa ATK - Thủ đô gió ngàn - Chiến khu Việt Bắc năm xưa - nơi mảnh đất in đậm những dấu ấn của tháng ngày đất nước dàn trải đầy phong ba. Con em Định Hóa lớp trước, lớp sau lên đường theo kháng chiến, cống hiến xương máu, trí tuệ mình cho Tổ quốc.

Truyền thống ấy đã đi vào ký ức, kỷ niệm và bước vào trang sử bao thế hệ học trò. Con em Định Hóa hôm nay đều có quyền tự hào mình là người con sinh ra trên miền quê cách mạng.

Bước đột phá mới

Liên tiếp nhiều năm qua, huyện Định Hóa (Thái Nguyên) đã gặt hái những mùa vàng bội thu.

Trò chuyện bên ấm trà, Chủ tịch UBND huyện Ma Đình Đối chia sẻ: “Thực hiện chiến lược tất cả vì con người, sau những cuộc “vắt óc” luận bàn, Định Hóa đã thực hiện một bước đột phá mới. Theo đó, huyện chủ trương chuyển mạnh từ sản xuất đơn lẻ, manh mún, tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa với nhiều thành phần kinh tế, xây dựng cơ cấu kinh tế theo hướng nông - lâm nghiệp; chế biến dịch vụ gắn liền với lưu thông, phù hợp với tiềm năng, lợi thế, đặc điểm của từng vùng, từng địa phương”.

Các thành phần kinh tế được khuyến khích phát triển; lấy kinh tế nông nghiệp làm chủ đạo, kinh tế hộ gia đình làm hướng đi chính, nhất là kinh tế vườn đồi; tạo điều kiện nâng cao trình độ dân trí nhằm tiếp thu, ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật, phát triển kinh tế hàng hóa, tiếp cận thị trường.

Nhờ đưa ra những chủ trương, chính sách kịp thời, cùng với tiềm năng và thế mạnh của địa phương được khai thác tích cực, đến nay, hầu hết các HTX nông nghiệp, HTX ngành nghề trong toàn huyện đã thực hiện tốt theo tinh thần Nghị quyết 10 (Khoán 10) - lấy gia đình xã viên là đơn vị kinh tế tự chủ. Mỗi tổ chức sản xuất, kinh doanh do người lao động tự nguyện góp vốn, góp sức, được quản lý theo nguyên tắc dân chủ.

Cùng với sự đổi mới về cơ chế và chính sách, được sự hỗ trợ của Nhà nước, nhân dân các dân tộc trong huyện đã đóng góp sức người, sức của xây dựng hàng nghìn công trình thủy lợi lớn, nhỏ, đủ nước tưới cho hầu hết diện tích gieo trồng vụ đông và vụ mùa. Các tiến bộ khoa học - kỹ thuật được đưa vào áp dụng để phát triển giống lúa ngắn ngày ít sâu bệnh, cho năng suất cao (PN8, L3, CR203...), thay thế những giống cũ năng suất thấp. Nhiều xã như Chợ Chu, Tân Dương, Trung Lương, Kim Phương, Bảo Cường... từ lâu đã đạt năng suất lúa trên 8 tấn/ha. Bên cạn đó, hàng năm, huyện đã triển khai trồng hàng nghìn ha diện tích ngô, khoai, sắn (bình quân thu 15.000 tấn/năm), cung cấp thức ăn cho hàng chục vạn con gia súc, gia cầm, góp phần tạo ra khoảng 6.000 tấn thực phẩm/năm bán ra thị trường.

Lấy hiệu quả giá trị thu được trên đơn vị diện tích làm thước đo, người nông dân trên cơ sở học hỏi kinh nghiệm, đã mạnh dạn đầu tư vốn phát triển vườn đồi, trang trại với nhiều mô hình (VAC, VAR, VACR...) ngay tại địa phương, mở ra những hướng làm ăn khá hiệu quả.

Vùng ATK liên hoàn

Lãnh đạo huyện cho biết, vùng an toàn khu (ATK) Định Hóa được xây dựng liên hoàn với vùng ATK Tân Trào (Tuyên Quang) và Chợ Đồn (Bắc Kạn) nhằm bảo tồn, phát huy giá trị các di tích lịch sử, xây dựng các sản phẩm du lịch độc đáo, hấp dẫn du khách.

Theo kế hoạch phát triển chung đến năm 2015, Thái Nguyên ưu tiên đầu tư bảo tồn, tôn tạo các di tích về nơi ở, làm việc của Bác Hồ, lãnh đạo Đảng và Nhà nước tại ATK Định Hóa thời kỳ 1946 - 1954. Trước mắt, việc đầu tư tôn tạo ưu tiên cho các di tích nằm trong cụm, tuyến di tích chung, hệ thống di tích theo lộ trình Thái Nguyên - Tuyên Quang - Bắc Kạn. Riêng tuyến giao thông liên tỉnh ATK Định Hóa đi Tân Trào (Sơn Dương - Tuyên Quang) và ATK Định Hóa đi Chợ Đồn (Bắc Kạn), được triển khai xây dựng, mở ra nhiều triển vọng mới trong phát triển du lịch của 3 địa phương liền kề. Cùng với việc phát triển hệ thống giao thông, tỉnh chủ trương xây dựng các tuyến du lịch về nguồn cách mạng, kết hợp du lịch sinh thái liên kết 3 tỉnh với những điểm dừng chân... Đặc biệt, Thái Nguyên đã hoàn thành quy hoạch rừng phòng hộ, rừng đặc dụng ATK gắn với các di tích lịch sử, tạo điều kiện để hình thành các sản phẩm du lịch sinh thái khác...

Hiện nay, ATK Định Hóa có 128 di tích lịch sử cách mạng và kháng chiến, trong đó 12 di tích được xếp hạng Di tích quốc gia, 4 di tích xếp hạng cấp tỉnh. Đáng kể nhất là các điểm di tích: đồi Khau Tý, lán Tỉn Keo - nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh sống và làm việc trong những ngày ở ATK Định Hóa... Trong những năm qua, tỉnh đã trùng tu, tôn tạo trên 30 điểm di tích quan trọng, đây là những “điểm nhấn” trong các tuyến tham quan: Quán Vuông - Điềm Mặc - Phú Đình, Phú Đình - Thanh Định - Đồng Thịnh...

Nhằm đạt mục tiêu đón 680.000 lượt khách thăm quan Di tích Quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa trong năm 2015, BQL Khu di tích lịch sử - sinh thái ATK Định Hóa (Thái Nguyên) tập trung triển khai nhiều biện pháp bảo tồn, phát huy giá trị di tích, góp phần đưa ATK Định Hóa trở thành một điểm du lịch văn hóa lịch sử hàng đầu các tỉnh vùng Việt Bắc.

Ông Đồng Khắc Thọ, Giám đốc BQL Khu di tích lịch sử - sinh thái ATK Định Hóa cho biết, từ năm 2010, Ban đã phối hợp với Bảo tàng Hồ Chí Minh; Bộ VH-TT&DL cùng các bộ, ngành, cơ quan chức năng xây dựng và triển khai đề án bảo tồn Di tích Chủ tịch Hồ Chí minh tại ATK Việt Bắc - Thái Nguyên gắn với phát triển du lịch. Theo đó, đã sưu tầm được hơn 400 tài liệu, hiện vật, trên 500 ảnh tư liệu, 4.200 sách hồi ký, lịch sử có giá trị liên quan đến Bác Hồ và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước hoạt động cách mạng tại ATK Định Hóa thời kỳ kháng chiến 1946 - 1954.

Đặc biệt, trong 5 năm qua, BQL Khu di tích lịch sử - sinh thái ATK Định Hóa đã hoàn thành việc tôn tạo một số di tích lịch sử quan trọng như Di tích Tỉn Keo, Văn phòng Bộ Tổng tư lệnh, Di tích thành lập Hội Nhà báo Việt Nam, Ban Kiểm tra Trung ương... với tổng kinh phí đầu tư hơn 6 tỷ đồng.

Hương Xuân