Theo báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ, tình trạng buôn bán hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn diễn ra công khai tại một số địa phương và có thủ đoạn ngày càng tinh vi trên cả môi trường truyền thống lẫn không gian mạng. Khó khăn trong xử lý xuất phát từ việc công tác thực thi tại một số cơ quan chưa quyết liệt, thiếu đồng bộ và không duy trì được tính liên tục. Ứng dụng công nghệ số chưa đáp ứng được yêu cầu phát hiện, xác minh vi phạm trực tuyến.
Bên cạnh đó, việc chia sẻ thông tin, hợp tác quốc tế đối với các vụ việc xuyên biên giới còn nhiều vướng mắc. Nhận thức chưa đầy đủ về trách nhiệm bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, cộng thêm sự thiếu hụt nguồn lực và việc thực hiện chế độ báo cáo chưa đầy đủ từ một số đơn vị như Bộ Nội vụ, Bộ Y tế đã làm giảm hiệu quả triển khai Kế hoạch hành động chung. Phần lớn nguyên nhân cốt lõi là do một số quy định pháp luật hiện hành chưa theo kịp diễn biến thực tiễn.
Nhằm giải quyết các bất cập pháp lý, các cơ quan chức năng đang đồng loạt triển khai công tác hoàn thiện thể chế. Tại Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đơn vị đang tổng hợp ý kiến để xây dựng báo cáo tổng kết thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, tạo cơ sở cho việc nghiên cứu, đề xuất xây dựng Luật Bản quyền tác giả. Bộ Công an thừa ủy quyền Chính phủ ký dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính trình Quốc hội; đồng thời khẩn trương hoàn thiện dự thảo Bộ luật Hình sự. Nội dung trọng tâm là đề xuất sửa đổi Điều 225 nhằm bổ sung quy định xử lý hành vi chiếm đoạt tín hiệu truyền hình cáp, vệ tinh mã hóa và thiết lập rõ các ngưỡng định lượng vi phạm. Ở lĩnh vực thương mại, Bộ Công Thương tiếp tục lấy ý kiến giải trình, tiếp thu góp ý của thành viên Chính phủ để sửa đổi Nghị định số 98/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính đối với hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả và bảo vệ người tiêu dùng.
Đối với công tác kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu, Bộ Tài chính đã trình và được Quốc hội thông qua Luật Hải quan sửa đổi, bổ sung vào ngày 23/8/2026. Đạo luật này bổ sung thẩm quyền chủ động kiểm soát biên giới đối với hàng hóa quá cảnh, thiết lập Danh mục hàng hóa rủi ro cao chuyên biệt cho hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Đóng vai trò đầu mối, Bộ Khoa học và Công nghệ đã phê duyệt chương trình xây dựng văn bản quy phạm pháp luật năm 2026, giao nhiệm vụ sửa đổi Thông tư số 11/2015/TT-BKHCN và thay thế Thông tư liên tịch số 14/2016/TTLT-BTTTTBKHCN. Hiện tại, Bộ Khoa học và Công nghệ đang rà soát kỹ thuật lần cuối, chuẩn bị ký kết Chương trình phối hợp hành động giai đoạn 2026–2030 về đấu tranh, ngăn chặn hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ngay trong tháng 9/2026.
Thành Nam
