Những quầy giao dịch từng đông đúc khách hàng nay dần mất vai trò trung tâm trong hoạt động ngân hàng. Sự phổ biến của ứng dụng di động, thanh toán trực tuyến và định danh điện tử khiến nhiều giao dịch tài chính không còn phụ thuộc vào các điểm giao dịch trực tiếp.
Xu hướng này đang diễn ra ngày càng rõ nét tại hệ thống ngân hàng Việt Nam, từ nhóm ngân hàng quốc doanh đến khối tư nhân.
Trong quý I/2026, Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) tiếp tục đóng thêm 18 phòng giao dịch, đưa tổng số điểm giao dịch trên toàn hệ thống xuống còn 827. Trước đó, riêng trong năm 2025, ngân hàng này đã chấm dứt hoạt động 108 phòng giao dịch. Như vậy, chỉ trong hơn một năm, VietinBank đã giảm tổng cộng 126 phòng giao dịch trên cả nước.
Song song với việc thu hẹp mạng lưới, VietinBank cũng triển khai quá trình tái cấu trúc vận hành quy mô lớn. Theo báo cáo thường niên 2025, ngân hàng này đã sắp xếp lại nhiều bộ phận nghiệp vụ, hợp nhất các đơn vị có chức năng tương đồng nhằm giảm tầng nấc quản lý và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Quá trình tinh gọn bộ máy nhanh chóng phản ánh vào kết quả kinh doanh khi lợi nhuận trước thuế quý I/2026 của VietinBank đạt hơn 11.100 tỷ đồng, tăng mạnh 63% so với cùng kỳ năm trước.
Không riêng VietinBank, nhiều ngân hàng lớn khác cũng đang đẩy mạnh thu hẹp hiện diện vật lý. Vietcombank đã dừng hoạt động 27 điểm giao dịch trong năm 2025. BIDV giảm 6 chi nhánh, trong khi Agribank cũng tiến hành sắp xếp lại mạng lưới tại nhiều địa phương.
Ở khối ngân hàng tư nhân, Sacombank cắt giảm 17 phòng giao dịch so với năm 2023. Một số ngân hàng quy mô nhỏ thậm chí thu hẹp mạnh hơn khi tập trung hoàn toàn vào chiến lược ngân hàng số.
Cùng với việc giảm số lượng điểm giao dịch, nhiều ngân hàng cũng tiến hành cắt giảm nhân sự nhằm tối ưu chi phí vận hành. Báo cáo tài chính quý I/2026 của 28 ngân hàng niêm yết cho thấy tổng số lao động toàn ngành đã giảm hơn 3.000 người chỉ trong ba tháng đầu năm.
Theo các chuyên gia tài chính, sự thay đổi này phản ánh quá trình dịch chuyển từ mô hình ngân hàng truyền thống sang ngân hàng nền tảng. Trong bối cảnh khách hàng ngày càng ưu tiên giao dịch trực tuyến, smartphone đang dần thay thế vai trò của quầy giao dịch trong nhiều hoạt động tài chính hàng ngày.
Nếu trước đây khách hàng phải trực tiếp đến ngân hàng để chuyển khoản, gửi tiết kiệm hoặc thanh toán hóa đơn, hiện nay hầu hết các dịch vụ đều có thể thực hiện ngay trên ứng dụng di động chỉ trong vài phút.
Điều đó khiến không ít phòng giao dịch hoạt động kém hiệu quả khi lượng khách đến quầy giảm đáng kể. Trong khi đó, chi phí duy trì mặt bằng, nhân sự và vận hành tại các điểm giao dịch vẫn ở mức cao, tạo áp lực lớn lên hiệu quả kinh doanh của các ngân hàng.
Thay vì tiếp tục mở rộng mạng lưới vật lý, nhiều ngân hàng đang chuyển nguồn lực sang đầu tư vào ngân hàng số, trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo (AI). Một số nhà băng cũng tăng tốc xây dựng hệ sinh thái số nhằm gia tăng trải nghiệm người dùng và giữ chân khách hàng trên nền tảng trực tuyến.
Giới phân tích cho rằng cuộc cạnh tranh của ngành ngân hàng hiện nay không còn nằm ở số lượng chi nhánh hay vị trí mặt bằng đắt đỏ như trước. Thay vào đó, dữ liệu khách hàng, năng lực công nghệ và chất lượng trải nghiệm số mới trở thành yếu tố quyết định lợi thế cạnh tranh.
Trong bối cảnh đó, vai trò của các chi nhánh ngân hàng cũng đang thay đổi. Một điểm giao dịch hiệu quả không còn được đánh giá bằng lượng khách đến quầy, mà bằng khả năng kết nối khách hàng với hệ sinh thái số và tạo doanh thu thông qua các nền tảng công nghệ hiện đại.
Nam Sơn
