Mới đây, Ban Quản lý các Khu chế xuất và Khu công nghiệp TP.Hồ Chí Minh phối hợp cùng Công ty Đầu tư Tài chính Nhà nước TP.Hồ Chí Minh (HFIC) và Hiệp hội doanh nghiệp các khu công nghiệp, khu chế xuất tổ chức hội nghị triển khai chính sách hỗ trợ lãi suất theo Nghị quyết 09/2023/NQ-HĐND và Nghị quyết 523/NQ-HĐND.
Đây cũng là lần đầu tiên chương trình được giới thiệu đồng bộ tới cộng đồng doanh nghiệp trên địa bàn TP.Hồ Chí Minh mở rộng sau khi hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu.
Doanh nghiệp có thể vay tối đa 200 tỷ đồng với mức hỗ trợ lãi suất lên tới 100%
Theo ông Nguyễn Quang Thanh, Phó Tổng giám đốc HFIC, chương trình cho phép doanh nghiệp vay tối đa 200 tỷ đồng cho mỗi dự án đầu tư thông qua HFIC. Ngân sách thành phố sẽ hỗ trợ từ 50% đến 100% lãi suất tùy theo từng lĩnh vực ưu tiên, với thời gian hỗ trợ kéo dài tối đa 7 năm.
Đặc biệt, với các dự án được hưởng mức hỗ trợ 100%, doanh nghiệp thực tế chỉ phải trả lãi suất khoảng 1%/năm, thấp hơn rất nhiều so với mặt bằng lãi suất thương mại hiện nay.
Theo đại diện HFIC, đây là chính sách nhằm hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư máy móc, đổi mới công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Lãi suất cho vay từ HFIC được khẳng định luôn thấp hơn lãi suất thương mại của các ngân hàng.
Chương trình kích cầu đầu tư của TP.Hồ Chí Minh đã được triển khai hơn 10 năm nhưng từng gián đoạn trong giai đoạn 2021-2022. Sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết 98/QH15 về cơ chế đặc thù cho TP.Hồ Chí Minh, thành phố đã có cơ sở pháp lý để tái khởi động chương trình này.
Trên nền tảng đó, HĐND TP.Hồ Chí Minh ban hành Nghị quyết 09/2023/NQ-HĐND quy định cụ thể các nhóm lĩnh vực và đối tượng được hỗ trợ. Đến cuối năm 2025, Nghị quyết 523/NQ-HĐND tiếp tục mở rộng phạm vi áp dụng trên địa bàn thành phố sau sắp xếp địa giới hành chính.
Hiện có bốn nhóm lĩnh vực trọng tâm được ưu tiên hỗ trợ gồm: công nghiệp trọng yếu, sản xuất ứng dụng công nghệ cao, chuyển đổi xanh - chuyển đổi số và các dự án nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân. Một số lĩnh vực như y tế, giáo dục và công nghệ cao được hỗ trợ 100% lãi suất, trong khi logistics và một số ngành khác được hỗ trợ 50%.
Bên cạnh đó, Quyết định 631/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong giai đoạn 2026-2030 cũng được đánh giá sẽ mở thêm cơ hội cho các doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất quốc gia.
Theo đại diện HFIC, mức lãi suất cho vay hiện được tính trên cơ sở lãi suất bình quân của bốn ngân hàng thương mại lớn cộng biên độ phù hợp. Nếu doanh nghiệp được hỗ trợ toàn bộ phần chênh lệch lãi suất, chi phí vay vốn sẽ ở mức rất thấp.
Về thủ tục, doanh nghiệp chỉ cần nộp một bộ hồ sơ duy nhất cho HFIC gồm hồ sơ dự án đầu tư, báo cáo tài chính và giấy tờ pháp lý liên quan. Sau đó, HFIC sẽ phối hợp với các sở, ngành để thẩm định và trình UBND thành phố xem xét phê duyệt. Theo đại diện Sở Tài chính, quy trình xử lý thông thường kéo dài khoảng 1-2 tuần.
Nhiều cơ hội tiếp cận vốn giá rẻ nhưng vẫn còn những vướng mắc cần tháo gỡ
Dù được đánh giá là chương trình hỗ trợ có giá trị thực chất đối với cộng đồng doanh nghiệp, hội nghị cũng chỉ ra nhiều khó khăn cần tiếp tục hoàn thiện trong thời gian tới.
Một trong những vấn đề lớn hiện nay liên quan đến doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài. Theo đại diện HFIC, nhiều doanh nghiệp trong khu công nghiệp hiện có cơ cấu cổ đông phức tạp, trong đó có sự tham gia của các tổ chức nước ngoài hoặc doanh nghiệp liên kết với vốn ngoại.
Hiện cơ chế áp dụng cho nhóm doanh nghiệp này vẫn chưa thật sự rõ ràng. HFIC cho biết đang đề xuất áp dụng linh hoạt theo quy định của Luật Đầu tư, trong đó xem xét các trường hợp có tỷ lệ vốn nước ngoài dưới 50% hoặc doanh nghiệp liên kết có tỷ lệ sở hữu khoảng 20%.
Ngoài ra, vấn đề tài sản đảm bảo cũng là rào cản lớn với nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ. HFIC hiện chấp nhận tài sản như đất thuê trả tiền hằng năm, tài sản gắn liền với đất hoặc thiết bị chuyên dùng, tuy nhiên tỷ lệ định giá tài sản còn tương đối thấp do yếu tố thanh khoản.
Các cơ quan chức năng cũng lưu ý rằng những doanh nghiệp có năng lực tài chính yếu, lợi nhuận thấp hoặc báo cáo tài chính chưa phản ánh đầy đủ quy mô hoạt động thực tế sẽ gặp khó khăn trong quá trình thẩm định khả năng trả nợ.
Dù vậy, nhiều doanh nghiệp đánh giá chương trình hỗ trợ lãi suất lần này là cơ hội quan trọng để tiếp cận nguồn vốn chi phí thấp trong bối cảnh doanh nghiệp đang chịu áp lực lớn về tài chính và nhu cầu đầu tư đổi mới công nghệ ngày càng cao.
Theo đại diện các khu công nghiệp, nếu quy trình thủ tục tiếp tục được đơn giản hóa và các điều kiện được hướng dẫn rõ ràng hơn, chương trình sẽ tạo động lực đáng kể cho doanh nghiệp mở rộng đầu tư và nâng cao năng lực cạnh tranh trong thời gian tới.
Nam Sơn
