Cụ thể, thông tin trước báo chí (ngày 19/3), đại diện Chi cục Điều tra chống buôn lậu (Cục Hải quan, Bộ Tài chính) cho biết, trong 2 tháng năm 2026, hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới vẫn tiềm ẩn nhiều diễn biến phức tạp, với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi.
Trong đó, tại tuyến đường bộ, lực lượng Hải quan ghi nhận 526 vụ vi phạm, chiếm 29,4% tổng số vụ phát hiện. Hoạt động buôn lậu chủ yếu tập trung tại các tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc và Việt Nam - Campuchia.
Các đối tượng thường lợi dụng chính sách tạo thuận lợi trong hoạt động xuất nhập khẩu và chính sách ưu đãi dành cho cư dân biên giới để vận chuyển hàng hóa trái phép. Một số mặt hàng vi phạm phổ biến gồm pháo nổ, đường kính trắng, thuốc bảo vệ thực vật, thuốc kích thích tăng trưởng cây trồng…
Tại tuyến đường biển tiếp tục là địa bàn phát sinh nhiều vi phạm nhất, với 1.006 vụ trong tổng số 1.787 vụ bị phát hiện, chiếm 56,3%. So với cùng kỳ năm trước, số vụ vi phạm trên tuyến này tăng 479 vụ, tương đương tăng 90,9%.
Các vụ việc tập trung chủ yếu tại các cảng biển lớn như Cát Lái, Hải Phòng, Cái Mép, Đà Nẵng… Hàng hóa vi phạm khá đa dạng, nổi lên là các hành vi vi phạm liên quan đến nhãn hàng hóa, nhập khẩu hàng hóa không đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật theo quy định của pháp luật.
Tại tuyến hàng không và chuyển phát nhanh tiếp tục nổi lên nhiều vụ vận chuyển hàng cấm, hàng hóa giá trị cao với thủ đoạn ngày càng tinh vi.
Các đối tượng buôn lậu ma túy, vàng ngày càng thay đổi phương thức, thủ đoạn, lợi dụng tuyến bay quá cảnh và ngụy trang trong thực phẩm, mỹ phẩm hoặc đồ dùng cá nhân để qua mặt lực lượng chức năng. Điều này đòi hỏi cơ quan Hải quan phải tăng cường phân tích rủi ro, kiểm soát trọng điểm và phối hợp chặt chẽ với các lực lượng liên quan để kịp thời phát hiện, xử lý.
Cụ thể, lực lượng Hải quan đã phát hiện và xử lý 78 vụ vi phạm trên tuyến hàng không, tăng 69,6% so với cùng kỳ năm 2025, với trị giá hàng hóa vi phạm ước tính 28,8 tỷ đồng. Các vụ việc tập trung tại các cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài, Tân Sơn Nhất và Đà Nẵng. Nổi lên là các vụ việc vận chuyển trái phép ma tuý và vàng cất giấu tinh vi.
Trước diễn biến phức tạp của hoạt động buôn lậu và gian lận thương mại đang có xu hướng gia tăng, diễn biến phức tạp trong những tháng đầu năm 2026, Cục Hải quan đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo nhằm tăng cường công tác kiểm soát trên toàn tuyến.
Trong đó, các đơn vị được yêu cầu tăng cường nắm bắt tình hình địa bàn, chủ động nhận diện phương thức, thủ đoạn mới của các đối tượng buôn lậu; triển khai kế hoạch phòng, chống ma túy và kiểm soát tiền chất trong toàn lực lượng Hải quan năm 2026.
Cục Hải quan cũng cho biết, thời gian gian tới, đơn vị sẽ tăng cường thu thập thông tin, quản lý rủi ro đối với hành khách và các chuyến bay trọng điểm, đồng thời phối hợp với hãng hàng không rà soát danh sách hành khách xuất phát từ các quốc gia, vùng lãnh thổ có rủi ro cao liên quan đến vận chuyển hàng cấm, hàng có giá trị lớn. Ngoài ra, sẽ tiếp tục tăng cường công tác kiểm soát, nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vận chuyển vàng trái phép qua biên giới.
Tuấn Ngọc
