Đưa thương mại điện tử trở thành động lực của kinh tế số
Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao giá trị sản phẩm địa phương và thúc đẩy kinh tế số. Mục tiêu trên được xác định tại Kế hoạch số 843/KH-UBND ngày 11/9/2026 của UBND tỉnh về phát triển thương mại điện tử trên địa bàn Nghệ An giai đoạn 2026-2030.
Theo kế hoạch, Nghệ An hướng tới phát triển thương mại điện tử theo hướng bền vững, trở thành một trong những động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế số, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh; đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng đời sống người dân.
Đến năm 2030, quy mô kinh tế số trong GRDP của tỉnh được đặt mục tiêu đạt trên 10%. Tỷ lệ dân số trưởng thành tham gia mua sắm trực tuyến thông qua website, sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và các ứng dụng thương mại điện tử đạt 70%.
Doanh thu thương mại điện tử bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng phấn đấu tăng bình quân trên 25%/năm, trong khi tỷ trọng doanh thu thương mại điện tử đạt từ 20% trở lên trong tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng.
Tỉnh cũng đặt mục tiêu 60% doanh nghiệp đáp ứng bộ tiêu chí quốc gia về thương mại điện tử bền vững; tỷ lệ website vi phạm quyền lợi người tiêu dùng trong thương mại điện tử giảm xuống dưới 10% tổng số website thương mại điện tử.
Đối với cộng đồng doanh nghiệp, 100% thủ tục hành chính trong lĩnh vực thương mại điện tử được thực hiện trên môi trường số; trên 70% doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử và 60% doanh nghiệp nhỏ và vừa tiến hành hoạt động kinh doanh trên các nền tảng thương mại điện tử.
Thanh toán không dùng tiền mặt trong thương mại điện tử được đặt mục tiêu đạt trên 80%. Các tổ chức, doanh nghiệp và hộ kinh doanh thuộc diện sử dụng hóa đơn điện tử phải thực hiện lập hóa đơn điện tử đối với giao dịch thương mại điện tử theo quy định.
Mở rộng thị trường cho sản phẩm OCOP
Một trong những mục tiêu đáng chú ý của kế hoạch là đưa sản phẩm địa phương tiếp cận mạnh hơn với thị trường số. Nghệ An phấn đấu 90% số xã, phường trên địa bàn có thương nhân thực hiện bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ trực tuyến; tối thiểu 40% địa bàn cấp xã có điểm hỗ trợ thương mại điện tử.
Đặc biệt, 80% sản phẩm OCOP còn hiệu lực công nhận và đáp ứng điều kiện sẽ được giới thiệu, quảng bá hoặc kinh doanh trên các nền tảng số, sàn thương mại điện tử phù hợp.
Để thực hiện mục tiêu này, tỉnh sẽ xây dựng, tích hợp, chuẩn hóa và công khai cơ sở dữ liệu số về sản phẩm chủ lực, sản phẩm nông nghiệp và sản phẩm OCOP. Thông tin về sản phẩm từng bước được gắn với truy xuất nguồn gốc điện tử, quản lý chuỗi cung ứng, kết nối sản xuất với thị trường và hỗ trợ mở rộng thị trường trong nước, xuất khẩu.
Các nền tảng số cũng được khai thác để xúc tiến thương mại đối với sản phẩm chủ lực, OCOP, nông sản an toàn và sản phẩm thân thiện với môi trường. Doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh được hỗ trợ tham gia các sàn thương mại điện tử trong và ngoài nước, phát triển gian hàng số, cửa hàng số và các kênh phân phối trực tuyến gắn với xây dựng thương hiệu và truy xuất nguồn gốc.
Cùng với đó, Nghệ An xác định việc tận dụng lợi thế về vùng nguyên liệu, năng lực sản xuất, logistics và nguồn nhân lực là giải pháp quan trọng để tăng cường liên kết vùng. Tỉnh hướng tới hình thành, tham gia hiệu quả mạng lưới phân phối thương mại điện tử liên vùng, qua đó mở rộng không gian tiêu thụ sản phẩm.
Đồng bộ hạ tầng, nhân lực và quản lý thương mại điện tử
Để tạo nền tảng cho thương mại điện tử phát triển, Nghệ An sẽ tập trung hiện đại hóa hạ tầng viễn thông, IoT, dữ liệu và các nền tảng số; chú trọng mở rộng mạng Internet tại khu vực nông thôn, miền núi, vùng sâu, vùng xa.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa được khuyến khích ứng dụng các công nghệ mới như 5G, thực tế tăng cường, thực tế ảo, blockchain, phân tích dữ liệu và trí tuệ nhân tạo vào sản xuất, kinh doanh.
Tỉnh đồng thời thu hút đầu tư phát triển logistics, bưu chính theo hướng hiện đại, thông minh; khuyến khích xây dựng kho hàng thông minh, trung tâm logistics và hạ tầng phục vụ chuỗi cung ứng. Mạng lưới giao nhận hàng hóa đến cấp xã, nhất là tại khu vực nông thôn, miền núi, được mở rộng nhằm nâng cao năng lực giao nhận chặng cuối.
Hệ sinh thái thanh toán điện tử tiếp tục được phát triển theo hướng đa dạng, an toàn, khuyến khích sử dụng QR Code, Mobile Money và các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt.
Về nguồn nhân lực, tỉnh đặt mục tiêu 60% cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng có chương trình, học phần, chuyên đề hoặc hoạt động đào tạo, bồi dưỡng liên quan đến thương mại điện tử, kinh tế số và kỹ năng số. Khoảng 5.000 lượt cán bộ, công chức, viên chức, doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, người lao động, sinh viên và người dân sẽ được đào tạo, tập huấn, phổ biến kiến thức, kỹ năng về thương mại điện tử.
Song song với phát triển thị trường, Nghệ An sẽ tăng cường quản lý nhà nước, kiểm tra, xử lý vi phạm và chia sẻ thông tin, dữ liệu giữa các cơ quan chức năng như Sở Công Thương, Công an tỉnh, Thuế tỉnh, Sở Khoa học và Công nghệ, Ngân hàng Nhà nước khu vực 8, UBND cấp xã và các đơn vị liên quan.
Công tác chống thất thu thuế đối với giao dịch thương mại điện tử, nhất là thương mại điện tử xuyên biên giới, được chú trọng. Tỉnh cũng phối hợp với cơ quan Hải quan trong quản lý hàng hóa xuất nhập khẩu được giao dịch qua môi trường điện tử.
Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng sẽ tăng cường phòng, chống gian lận thương mại, hàng giả, hàng nhái, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, cạnh tranh không lành mạnh và lừa đảo trên môi trường số; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật, nâng cao nhận thức của doanh nghiệp và người dân về quyền lợi người tiêu dùng, thuế, sở hữu trí tuệ, truy xuất nguồn gốc và an toàn thông tin.
Nghệ An cũng sẽ tăng cường hợp tác quốc tế, tận dụng các hiệp định thương mại tự do để thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới; hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu thị trường, xúc tiến thương mại, tìm kiếm đối tác và cơ hội xuất khẩu.
Việc triển khai đồng bộ các giải pháp được kỳ vọng tạo thêm kênh tiêu thụ hiệu quả cho sản phẩm địa phương, đặc biệt là sản phẩm OCOP, đồng thời góp phần hình thành hệ sinh thái thương mại điện tử hiện đại, an toàn, bền vững và trở thành động lực quan trọng cho phát triển kinh tế số của Nghệ An đến năm 2030.
Lê Đình
