Chủ động, đồng bộ, bám sát chỉ đạo của Chính phủ
Theo kế hoạch, khoảng đầu tháng 3/2026, Đoàn Thanh tra của Ủy ban châu Âu (EC) sẽ sang Việt Nam kiểm tra lần thứ 5 việc thực hiện các khuyến nghị về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Đây là đợt kiểm tra có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, kết quả làm việc của Đoàn sẽ là yếu tố then chốt quyết định việc EC gỡ cảnh báo “thẻ vàng” hoặc nâng mức cảnh báo lên “thẻ đỏ” đối với thủy sản Việt Nam.
Trong bối cảnh đó, tỉnh Ninh Bình xác định rõ: Cùng với cả nước, địa phương phải chủ động, nghiêm túc, minh bạch và thực chất trong công tác chuẩn bị; không để xảy ra bất kỳ sơ suất, lơ là nào ảnh hưởng đến nỗ lực chung của quốc gia.
Theo đó, UBND tỉnh Ninh Bình yêu cầu các sở, ngành: Nông nghiệp và Môi trường, Tư pháp, Tài chính, Công an tỉnh Ninh Bình, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Ninh Bình, Khoa học và Công nghệ, Công thương; UBND các xã, phường có tàu cá khai thác thủy sản… phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, huy động tối đa nguồn lực, triển khai quyết liệt, đồng bộ và hiệu quả các nhiệm vụ được giao.
Việc chuẩn bị làm việc với Đoàn Thanh tra EC phải bám sát các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cũng như kế hoạch, công điện của UBND tỉnh Ninh Bình về chống khai thác IUU. Trọng tâm là chuẩn bị đầy đủ hệ thống hồ sơ, tài liệu kiểm chứng liên quan đến 4 nhóm vấn đề theo khuyến nghị của EC, gồm: quản lý đội tàu; theo dõi, kiểm soát và giám sát tàu cá; truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác; thực thi pháp luật và xử lý vi phạm.
Tinh thần chung được quán triệt là: Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn; hồ sơ phải đầy đủ, có căn cứ pháp lý, có tài liệu kiểm chứng cụ thể; cán bộ đầu mối phải nắm chắc nội dung, sẵn sàng giải trình khi Đoàn Thanh tra yêu cầu.
Là cơ quan thường trực Ban chỉ đạo IUU tỉnh Ninh Bình, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao làm đầu mối xây dựng báo cáo tổng thể của UBND tỉnh Ninh Bình về công tác chống khai thác IUU.
Báo cáo phải thể hiện rõ thực trạng quản lý đội tàu cá; việc đăng ký, xóa đăng ký, cấp phép khai thác; cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm đối với tàu cá; công tác kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm trong và ngoài tỉnh; việc phối hợp xác minh, xử lý các tàu có dấu hiệu vi phạm theo đề nghị của các địa phương khác.
Đặc biệt, Sở Nông nghiệp và Môi trường Ninh Bình phải hoàn thiện hồ sơ triển khai nhật ký khai thác thủy sản điện tử, phần mềm eCDT; hồ sơ tàu cá rời, cập cảng; thu, phát nhật ký khai thác; báo cáo sản lượng; quy trình trực hệ thống giám sát hành trình tàu cá (VMS); kết quả xử lý tàu mất tín hiệu, vượt ranh giới trên biển, phát tín hiệu SOS…
Một Tổ công tác của tỉnh Ninh Bình sẽ được thành lập, thường trực tại trụ sở Chi cục Thủy sản – Kiểm ngư trong suốt thời gian Đoàn Thanh tra EC làm việc tại Việt Nam, nhằm đảm bảo cung cấp kịp thời hồ sơ, tài liệu và phối hợp xử lý các tình huống phát sinh.
Song song với đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường Ninh Bình tiếp tục rà soát toàn bộ tàu cá trong và ngoài tỉnh hoạt động trên địa bàn; kiên quyết không để tàu không đủ điều kiện tham gia khai thác.
Siết chặt kiểm soát trên biển và tại cửa sông
Nhằm tăng cường kiểm tra, giám sát thực tế, UBND tỉnh Ninh Bình yêu cầu điều động 1 tàu Kiểm ngư thuộc Chi cục Thủy sản – Kiểm ngư phối hợp với lực lượng Biên phòng tổ chức tuần tra thường xuyên, liên tục và neo đậu tại khu vực Cửa sông Ninh Cơ cho đến khi Đoàn Thanh tra EC kết thúc làm việc.
Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Ninh Bình cũng điều động 1 tàu tuần tra phối hợp triển khai tuần tra, kiểm soát tại khu vực Cống số 9 – Bến Giao Hải (khu vực biển huyện Giao Thủy cũ). Các đồn, trạm biên phòng duy trì chế độ thường trực, hằng ngày rà soát tàu cá trong và ngoài tỉnh ra vào, neo đậu trên địa bàn quản lý.
Việc kiểm tra, kiểm soát tàu xuất, nhập bến được yêu cầu thực hiện nghiêm ngặt; tuyệt đối không để tàu cá ra khơi khai thác mà không làm thủ tục xuất bến, không khai báo hoạt động khai thác, không bật thiết bị giám sát hành trình. Người đứng đầu lực lượng chịu trách nhiệm trước UBND tỉnh Ninh Bình nếu để xảy ra vi phạm.
Công an tỉnh Ninh Bình chủ trì, phối hợp với Bộ đội Biên phòng và các sở, ngành liên quan đảm bảo an ninh, trật tự trong suốt thời gian Đoàn Thanh tra EC làm việc tại địa phương.
Đồng thời, chuẩn bị đầy đủ hồ sơ xử lý vi phạm (nếu có), hồ sơ phối hợp quản lý tàu cá trên nền tảng VNeID; cử cán bộ đầu mối thường xuyên trao đổi với Sở Nông nghiệp và Môi trường; bố trí cán bộ thường trực tại trụ sở Khu B Chi cục Thủy sản – Kiểm ngư để kịp thời xử lý các tình huống phát sinh.
Việc đồng bộ dữ liệu giữa các lực lượng, nhất là dữ liệu xuất nhập bến, xử lý vi phạm, tình trạng kết nối VMS… được xác định là yếu tố then chốt để chứng minh tính minh bạch, liên thông trong quản lý.
Sở Tài chính Ninh Bình được giao chủ trì tham mưu bố trí kinh phí phục vụ công tác đón, tiếp và làm việc với Đoàn Thanh tra EC. Văn phòng UBND tỉnh Ninh Bình phối hợp đảm bảo công tác lễ tân, hậu cần chu đáo, chuyên nghiệp.
Các sở: Tư pháp, Khoa học và Công nghệ, Công thương cùng các thành viên Ban chỉ đạo IUU tỉnh Ninh Bình bám sát các công điện, kế hoạch đã ban hành; chủ động rà soát nhiệm vụ được giao; hoàn toàn chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện.
Đối với UBND các xã, phường có tàu cá khai thác thủy sản, yêu cầu đặt ra là phải nắm chắc từng tàu cá trên địa bàn, đặc biệt là tàu không đủ điều kiện hoạt động. Cán bộ phụ trách phải được giao đích danh; hằng ngày chụp ảnh, ghi rõ vị trí tàu không đủ điều kiện, báo cáo về nhóm điều hành IUU của tỉnh Ninh Bình; đảm bảo trên tàu không có ngư lưới cụ, có treo biển “tàu cá không đủ điều kiện hoạt động”.
Các địa phương cũng phải rà soát, nắm rõ từng trường hợp tàu mất kết nối VMS trong bờ; yêu cầu bật thiết bị giám sát tối thiểu 1 lần/ngày; chuẩn bị đầy đủ báo cáo, hệ thống văn bản chỉ đạo, điều hành liên quan đến chống khai thác IUU.
UBND tỉnh Ninh Bình yêu cầu thủ trưởng các sở, ngành; Chủ tịch UBND các xã, phường; đồng thời đề nghị Bí thư cấp ủy các địa phương có tàu cá khai thác thủy sản trực tiếp chỉ đạo xây dựng kế hoạch chi tiết, phân công cụ thể, tổ chức thực hiện nghiêm túc.
Với quyết tâm chính trị cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và tinh thần trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, tỉnh Ninh Bình thể hiện rõ cam kết cùng cả nước thực hiện nghiêm túc các khuyến nghị của EC, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước trong lĩnh vực thủy sản, hướng tới mục tiêu sớm gỡ bỏ cảnh báo “thẻ vàng”, phát triển nghề cá bền vững, có trách nhiệm và hội nhập quốc tế sâu rộng.
Nguyễn Kiên
