Vùng nguyên liệu lá thuốc lá tại Cao Bằng đang được chính quyền và người dân chủ động phát triển giúp nhiều hộ dân thoát nghèo. Nhưng hiện nay, chính vùng nguyên liệu này đã và đang bị không ít đối tượng biến thành “bình phong” cho việc buôn lậu lá thuốc lá từ Trung Quốc…

Rất khó kiểm soát

Lá thuốc lá là mặt hàng kinh doanh có điều kiện và phải được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép nhập khẩu, buôn lậu lá thuốc lá là vi phạm pháp luật, song do lợi nhuận cao nên không ít người vì hám lợi vẫn sẵn sàng dùng nhiều thủ đoạn, chiêu bài để buôn lậu lá thuốc lá.

Theo quan sát, trung bình mỗi ngày có từ 15 - 20 xe ô tô chở lá thuốc lá từ Cao Bằng đi qua Thái Nguyên về Hà Nội tập kết rồi từ đó phân chia về các vùng lân cận như Bắc Ninh, Bắc Giang và thậm chí vào TP. Hồ Chí Minh để tiêu thụ. Mặc dù, số lượng xe vận chuyển lá thuốc lá nhiều như vậy nhưng việc phát hiện và kiểm soát những xe hàng nhập lậu lá thuốc lá rất khó khăn và phức tạp.

Ngày 12/11/2013, Chi cục Quản lý thị trường Thái Nguyên và Phòng Cảnh sát Giao thông tỉnh Thái Nguyên phối hợp tạm giữ 04 xe vận chuyển khoảng 100 tấn lá thuốc lá của Công ty CP Ngân Sơn có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, Chi cục Quản lý thị trường Thái Nguyên đã buộc phải thả ngay toàn bộ số xe và hàng ngay trong đêm với lý do “chủ đã xuất trình đầy đủ giấy tờ” ?!

Ông Nguyễn Tiến Hoàn, Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Thái Nguyên cho biết: Rất khó kiểm soát các xe hàng vận chuyển lá thuốc lá đi qua địa bàn tỉnh Thái Nguyên vì là trung gian, phía đầu nhập khẩu là tỉnh Cao Bằng và kho lưu giữ hàng của các đơn vị nhập khẩu lại nằm trên địa bàn Hà Nội. Ông Hoàn cho biết, Công ty Ngân Sơn còn xuất trình “quota” do Bộ Công Thương cho phép nhập khẩu tới 1.500 tấn lá thuốc lá từ Trung Quốc để sản xuất, xuất khẩu cho đối tác nước ngoài.

Theo tìm hiểu, số liệu nhập khẩu của Công ty Ngân Sơn qua Hải quan Cao Bằng là rất lớn, đơn cử công ty nhập để xuất khẩu là 2.205,9 tấn với giá 108,418 tỷ đồng; nhập khẩu để gia công tới 3.255,33 tấn… trong khi Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Thái Nguyên không hề biết?

Rất nhiều mánh khóe

Được biết, hiện nay khá nhiều công ty thương mại được thành lập để nhập khẩu lá thuốc lá rồi nhanh chóng giải thể nhằm “qua mặt” các cơ quan chức năng. Họ thường dùng chiêu bài “quay vòng chứng từ nhập khẩu”, hoặc mua gom lá thuốc lá từ biên giới Trung Quốc, thuê cửu vạn là cư dân bản địa thông thạo địa bàn mang vác hàng qua các khu vực đường mòn, lối mở biên giới về Việt Nam.

Sau khi vận chuyển hàng qua biên giới, các đối tượng sử dụng phương tiện xe ôm, xe công nông, xe ngựa... để vận chuyển về các kho tập kết hàng tại địa bàn Cao Bằng, hợp thức bằng các hóa đơn chứng từ tiêu thụ nội địa rồi vận chuyển về các địa bàn chủ yếu là Phủ Lỗ, Sóc Sơn (Hà Nội). Không ít đối tượng đã chuyển kho nội bộ hoặc hàng tồn kho để trốn thuế và sử dụng vùng nguyên liệu lá thuốc lá tại Cao Bằng như một “bình phong” để che đậy thủ đoạn nhập lậu lá thuốc lá từ Trung Quốc. Bởi thực chất vùng trồng cây lấy lá thuốc lá ở Cao Bằng không hề lớn. Nhiều công ty mua lậu lá thuốc lá từ Trung Quốc về nhập kho tại Cao Bằng rồi “phù phép” thành nguyên liệu của Việt Nam sản xuất nhằm trốn thuế và qua mặt các cơ quan chức năng hòng thu lại một khoản lợi nhuận khổng lồ.

Thực trạng nhập lậu để đánh tráo và “hô biến” lá thuốc lá Trung Quốc thành nguyên liệu của Việt Nam hay việc quay vòng hóa đơn nhập khẩu để trốn thuế - đang trở thành hiện tượng phổ biến. Bên cạnh đó, việc nhập lậu lá thuốc lá quá dễ dàng, sẽ dẫn tới việc người dân bỏ trồng cây thuốc lá, khi đó việc phát triển vùng nguyên liệu có hiệu quả kinh tế, sản lượng đủ lớn và chất lượng ổn định tại Cao Bằng sẽ càng trở nên khó khăn.

Hồng – Cường