Phạm Xuân Vinh – Doanh nhân hội nhập trong cuộc chiến chống hàng giả

Trong hệ quy chiếu đó, hành trình của ông Phạm Xuân Vinh, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam (VATAP), là một lát cắt tiêu biểu cho mô hình doanh nhân hội nhập gắn với trách nhiệm xã hội. Ở ông, kinh nghiệm kinh doanh quốc tế, tư duy chuẩn mực và tinh thần dấn thân không tồn tại như những khái niệm trừu tượng, mà được chuyển hóa thành những hành động cụ thể, bền bỉ, góp phần bảo vệ giá trị thật cho doanh nghiệp và người tiêu dùng Việt Nam.

Từ thương trường châu Âu đến tư duy chuẩn mực thị trường

Không ồn ào trên truyền thông, cũng không phô trương hình ảnh cá nhân, dấu ấn của ông Phạm Xuân Vinh thể hiện rõ nhất ở những hoạt động mang tính “hậu trường”, song lại có tác động trực tiếp và bền bỉ tới cộng đồng doanh nghiệp. Từ các sáng kiến thúc đẩy ứng dụng công nghệ số trong phòng, chống hàng giả, đến vai trò kết nối, đồng hành và chia sẻ trách nhiệm xã hội, ông lựa chọn cách làm thầm lặng nhưng thực chất.

Thực tế cho thấy, nhiều vụ việc xâm phạm thương hiệu kéo dài, tính chất phức tạp, chi phí theo đuổi lớn đã khiến không ít doanh nghiệp nản lòng, thậm chí chấp nhận buông xuôi. Trong những thời điểm như vậy, sự kiên trì theo đuổi đến cùng của Hiệp hội VATAP, với sự tham gia sát sao của Phó Chủ tịch Phạm Xuân Vinh, trở thành điểm tựa quan trọng. 

Tư duy nhất quán ấy được hình thành từ chính trải nghiệm thực tiễn của ông trong giai đoạn kinh doanh tại Cộng hòa Séc từ những năm 1990 – quãng thời gian mang tính nền tảng, định hình rõ nét quan điểm quản trị và cách tiếp cận thị trường. Trong môi trường kinh doanh châu Âu, nơi hệ thống pháp luật hoàn thiện và kỷ cương thị trường được thực thi nghiêm minh, doanh nghiệp hầu như không có “vùng xám” để xoay xở bằng những giải pháp tình thế.

Tại đó, thương hiệu không đơn thuần là công cụ marketing, mà là tài sản pháp lý và đạo đức, gắn trực tiếp với uy tín, khả năng tiếp cận thị trường và sự tồn tại lâu dài của doanh nghiệp. Những hành vi gian lận xuất xứ, xâm phạm nhãn hiệu hay đưa sản phẩm kém chất lượng ra thị trường đều phải trả giá đắt – không chỉ bằng chế tài pháp luật, mà còn bằng sự tẩy chay của người tiêu dùng và đối tác. Một khi niềm tin bị phá vỡ, doanh nghiệp gần như không còn cơ hội quay lại thị trường.

“Ở châu Âu, doanh nghiệp không thể tồn tại nếu coi nhẹ chuẩn mực. Thị trường không cho doanh nghiệp cơ hội sửa sai nhiều lần”, ông Phạm Xuân Vinh nhấn mạnh.

Chính trong môi trường đó, ông nhận ra rằng chuẩn mực không phải là rào cản của phát triển, mà là điều kiện tiên quyết để thị trường vận hành ổn định, minh bạch và tạo dựng niềm tin dài hạn. Chống hàng giả, vì thế, không chỉ là phản ứng trước một hiện tượng tiêu cực, mà còn là nền tảng cấu trúc của một thị trường lành mạnh và bền vững.

Khi trở về Việt Nam, ông Phạm Xuân Vinh đối diện với một nghịch lý quen thuộc của nền kinh tế đang chuyển đổi: tốc độ tăng trưởng nhanh, lực lượng doanh nghiệp đông đảo, thị trường tiêu dùng sôi động, nhưng hàng giả, hàng nhái và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ vẫn diễn biến phức tạp, trở thành lực cản âm thầm đối với năng lực cạnh tranh quốc gia.

Từ góc nhìn của một doanh nhân từng kinh doanh trong môi trường hội nhập sâu, ông cho rằng thiệt hại do hàng giả gây ra không chỉ dừng lại ở doanh thu bị mất hay uy tín thương hiệu bị xâm hại. Nghiêm trọng hơn, nó bào mòn niềm tin thị trường, làm nản lòng những doanh nghiệp làm ăn chân chính và triệt tiêu động lực đầu tư dài hạn.

“Nếu doanh nghiệp làm đúng không được bảo vệ, thì thị trường sẽ vô tình khuyến khích những hành vi phi chuẩn. Đó là rủi ro cho cả nền kinh tế, chứ không riêng ai”, ông Phạm Xuân Vinh phân tích.

Từ nhận thức đó, việc ông tham gia sâu vào hoạt động của Hiệp hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam (VATAP) không mang tính ngẫu nhiên. Đây là một sự chuyển dịch vai trò có chủ đích – từ một doanh nhân thuần túy sang một chủ thể tham gia kiến tạo môi trường kinh doanh.

VATAP và vai trò điều phối “hậu trường” của Phó Chủ tịch Thường trực

Trên cương vị Phó Chủ tịch Thường trực VATAP, ông Phạm Xuân Vinh tích cực đóng góp xây dựng trong việc định hình phương thức hoạt động của Hiệp hội theo hướng thực chất, bền bỉ và gắn chặt với nhu cầu cụ thể của doanh nghiệp.

Thay vì tiếp cận chống hàng giả như một phong trào mang tính thời điểm, ông đóng góp thúc đẩy VATAP vận hành theo logic dài hạn, tập trung vào ba trụ cột chiến lược: hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp trong đăng ký và thực thi quyền sở hữu trí tuệ; kết nối hiệu quả với các lực lượng chức năng, tạo kênh phối hợp thông tin hai chiều; đồng thời nâng cao nhận thức xã hội về vai trò của thương hiệu và tác hại của hàng giả, hàng nhái.

“Chống hàng giả là một chuỗi giải pháp liên hoàn. Nếu chỉ xử lý vi phạm mà không giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực tự vệ, thì vấn đề sẽ lặp lại”, ông Phạm Xuân Vinh nhấn mạnh.

Dưới sự tham gia điều phối hoạt động của Phó Chủ tịch Phạm Xuân Vinh, VATAP không chỉ dừng ở vai trò kiến nghị chính sách, mà còn trực tiếp đồng hành cùng doanh nghiệp trong những vụ việc cụ thể: từ tư vấn hồ sơ pháp lý, hỗ trợ thu thập chứng cứ, đến phối hợp với cơ quan chức năng trong quá trình kiểm tra, xử lý vi phạm.

Không ít vụ việc kéo dài nhiều năm, chi phí lớn, áp lực cao khiến doanh nghiệp có tâm lý chùn bước. Trong những trường hợp ấy, sự kiên trì của VATAP – với sự theo sát của Phó Chủ tịch Phạm Xuân Vinh – trở thành điểm tựa quan trọng.

Khi công nghệ và trách nhiệm xã hội trở thành “lá chắn” chống hàng giả

Theo ông Phạm Xuân Vinh, trong bối cảnh kinh tế số và thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ, chống hàng giả không thể chỉ dựa vào kiểm tra thủ công hay chế tài hành chính, mà cần coi công nghệ là tuyến phòng thủ chiến lược.

Ông Phạm Xuân Vinh đặc biệt nhấn mạnh vai trò của blockchain trong minh bạch hóa chuỗi cung ứng. Công nghệ này cho phép ghi nhận dữ liệu sản xuất, lưu thông và phân phối theo chuỗi không thể chỉnh sửa, giúp ngăn chặn việc làm giả dữ liệu xuất xứ, tăng tính minh bạch cho hàng hóa và tạo niềm tin cho người tiêu dùng cũng như đối tác quốc tế.

Bên cạnh đó, trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ phân tích dữ liệu lớn từ thị trường, sàn thương mại điện tử và mạng xã hội để phát hiện sớm dấu hiệu vi phạm, theo dõi xu hướng hàng giả và hỗ trợ doanh nghiệp, lực lượng chức năng phản ứng nhanh.

Cùng với đó, tem điện tử, mã QR và hệ thống truy xuất nguồn gốc giúp người tiêu dùng trực tiếp tham gia vào quá trình chống hàng giả, từ đó hình thành một “hàng rào xã hội” bảo vệ thương hiệu.

“Công nghệ không thay thế con người, nhưng giúp chúng ta đi trước hàng giả một bước”, ông Phạm Xuân Vinh nhấn mạnh.

Trách nhiệm xã hội của ông Phạm Xuân Vinh không chỉ thể hiện trên “mặt trận” chống hàng giả, mà còn bộc lộ rõ nét trong giai đoạn đại dịch Covid-19 – thời điểm đặt ra phép thử khắc nghiệt đối với bản lĩnh và tinh thần cộng đồng của giới doanh nhân.

Trên cương vị Phó Chủ tịch Tập đoàn Tuần Châu và Phó Chủ tịch HĐQT Công ty CP Tư vấn đầu tư tài chính Toàn Cầu (Global Invest), ông đã đóng vai trò kết nối, vận động và đồng hành trong các hoạt động ủng hộ phòng, chống dịch tại tỉnh Quảng Ninh (năm 2021). Trong bối cảnh doanh nghiệp đối mặt với đứt gãy chuỗi cung ứng, khó khăn tài chính và bất ổn thị trường, việc duy trì tinh thần sẻ chia là một lựa chọn không dễ dàng.

Với ông, trách nhiệm xã hội không phải là khẩu hiệu, mà là một phần của đạo đức doanh nhân. Những đóng góp trong giai đoạn dịch bệnh được thực hiện một cách lặng lẽ, không phô trương, nhưng mang ý nghĩa thiết thực đối với cộng đồng và các lực lượng tuyến đầu.

Theo doanh nhân Phạm Xuân Vinh, trách nhiệm xã hội của doanh nhân trước hết thể hiện ở việc tuân thủ chuẩn mực kinh doanh, bảo vệ người tiêu dùng và chủ động giữ gìn môi trường cạnh tranh lành mạnh.

“Doanh nhân không thể đứng ngoài cuộc chiến chống hàng giả, bởi chính họ là đối tượng bị tổn thương đầu tiên”, ông Vinh khẳng định.

Từ góc nhìn đó, việc doanh nhân tham gia các tổ chức nghề nghiệp như VATAP chính là một hình thức trách nhiệm xã hội có tổ chức, nơi tiếng nói riêng lẻ được tập hợp thành sức mạnh tập thể, đủ khả năng tác động đến chính sách và thực tiễn quản lý thị trường.

Hành trình của Phạm Xuân Vinh không bắt đầu bằng những khẩu hiệu lớn lao. Nó khởi nguồn từ những năm tháng lăn lộn trên thương trường châu Âu, nơi ông thấm thía giá trị của thương hiệu, chuẩn mực pháp lý và đạo đức kinh doanh – những điều sau này trở thành nền tảng cho lựa chọn dấn thân vào một công việc thầm lặng nhưng nhiều thách thức.

Ở tuổi mà nhiều người chọn sự an nhàn, ông Phạm Xuân Vinh vẫn đều đặn hiện diện trên “mặt trận” không tiếng súng nhưng đầy va chạm và áp lực – mặt trận bảo vệ giá trị thật cho doanh nghiệp và người tiêu dùng Việt Nam.

“Không thể làm kinh tế tử tế nếu chấp nhận những điều phi chuẩn. Giữ chuẩn mực cho thị trường, suy cho cùng, cũng là giữ tương lai cho chính mình”, ông bộc bạch.

Và chính từ lựa chọn ấy, dấu ấn của doanh nhân Phạm Xuân Vinh không chỉ nằm ở những gì đã làm, mà ở chuẩn mực mà ông kiên trì theo đuổi – một giá trị bền bỉ giữa những biến động của nền kinh tế hội nhập.

Nguyễn Kiên