THCL Giai đoạn 2011-2015, ứng phó quốc gia với HIV đã có những tiến bộ đáng kể nhờ vào sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, Chính phủ cũng như toàn bộ hệ thống chính trị và sự hợp tác chặt chẽ giữa các ngành chủ chốt như công an, y tế, lao động - thương binh - xã hội, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức đoàn thể, tổ chức xã hội dân sự và toàn thể người dân.
Việt Nam đã xây dựng được mạng lưới phòng, chống HIV/AIDS rộng khắp từ Trung ương tới địa phương. Đồng thời, triển khai rất hiệu quả các can thiệp phòng chống HIV/AIDS từ truyền thông, dự phòng, can thiệp giảm tác hại, tư vấn xét nghiệm tự nguyện đến chăm sóc, điều trị HIV/AIDS áp dụng các kỹ thuật mới nhất theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới. Việt Nam đã được cộng đồng quốc tế đánh giá là điểm sáng trong phòng, chống HIV/AIDS với nhiều mô hình tốt. Dịch HIV trên toàn quốc đã có dấu hiệu chững lại. Những nỗ lực mở rộng can thiệp phòng, chống HIV/AIDS hiệu quả trong thời gian qua đã mang lại những tác động tích cực như số mới nhiễm HIV và số ca tử vong do AIDS đã giảm.
Các nhà lãnh đạo của Đảng, Nhà nước kể cả nhiệm kỳ cũ và nhiệm kỳ mới đã chỉ đạo ở cấp Quốc gia và địa phương để tiếp tục cải thiện và mở rộng việc cung cấp dịch vụ, đặc biệt là trong các lĩnh vực giảm thiểu tác hại và chăm sóc điều trị HIV/AIDS.
Ủy ban Quốc gia phòng, chống AIDS và phòng, chống tệ nạn ma túy, mại dâm dưới sự điều hành của Phó Thủ tướng Chính phủ đã thường xuyên họp để tăng cường chỉ đạo, điều phối và giám sát công tác phòng, chống HIV trên toàn quốc.
Có thể thấy, sự tăng cường mạnh mẽ của các cam kết chính trị và vai trò lãnh đạo từ nhiều bộ, ngành khác nhau trong giai đoạn vừa qua đã đem lại sự thay đổi tích cực trong công tác phòng, chống HIV/AIDS quốc gia. Sự hợp tác chặt chẽ hơn giữa các bộ, ngành giúp ứng phó đa ngành mạnh mẽ hơn đã dẫn tới việc tăng cường và mở rộng các dịch vụ liên quan đến HIV/AIDS. Đáng kể nhất là việc xây dựng các văn bản chính sách pháp luật tạo điều kiện cho công tác phòng, chống HIV/AIDS kiện toàn hệ thống tổ chức, huy động các nguồn lực mới và triển khai đồng bộ các hoạt động chuyên môn kỹ thuật.
Lãnh đạo Đảng và Chính phủ cũng đã nỗ lực để bảo đảm công tác phòng, chống HIV/AIDS được đưa vào những chính sách vĩ mô chủ chốt của Việt Nam, như: Chương trình Mục tiêu Quốc gia phòng, chống ma túy, Chiến lược Phát triển kinh tế, xã hội 10 năm 2011-2020 của Việt Nam và Kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội 2011-2015, chính sách xóa đói giảm nghèo, chính sách dân tộc và miền núi…
Năm 2010-2011 đánh dấu một sự thay đổi lớn từ nguồn kinh phí cho công tác phòng, chống HIV/AIDS. Những nỗ lực nhất quán của các nhà lãnh đạo và sự hợp tác giữa Bộ Y tế với các bộ khác đã dẫn đến việc Quốc hội phê chuẩn chương trình Mục tiêu Quốc gia về HIV/AIDS giai đoạn 2011-2015 với một ngân sách riêng dành cho chương trình.
Ở tuyến tỉnh, chính quyền địa phương cũng đã đặt ra các mục tiêu và ưu tiên để thực hiện các chương trình và thử nghiệm các cải cách về phòng, chống HIV/AIDS dựa trên nhu cầu cụ thể của địa phương mình. Các tỉnh cũng tiến hành những bước tiến chắc chắn để thực hiện các nghị định, chỉ thị liên quan đến HIV.
Đặc biệt, Hệ thống Theo dõi và Đánh giá (TD-ĐG) là một cấu phần rất quan trọng để thúc đẩy các hoạt động thông tin chiến lược trong phòng, chống HIV/AIDS. Kể từ khi chiến lược Quốc gia được thông qua vào tháng 5/2012, Bộ Y tế đã nỗ lực xây dựng hệ thống TD-ĐG thống nhất cho chương trình HIV trên toàn quốc. Hệ thống TD-ĐG Quốc gia được xây dựng bao gồm 4 cấp hiện có tại Việt Nam. Bên cạnh đó, nhóm Kỹ thuật Quốc gia về thông tin chiến lược được thành lập với sự điều phối của Cục Phòng, chống HIV/AIDS và sự tham gia của các đơn vị TD-ĐG Quốc gia, đơn vị TD-ĐG khu vực, các trường đại học và các chuyên gia từ một số tổ chức quốc tế (UNAIDS, WHO, CDC, USAID, FHI) để cung cấp hỗ trợ kỹ thuật cho các hoạt động theo dõi và đánh giá.
Cục phòng, chống HIV/AIDS và nhóm kỹ thuật về công nghệ thông tin chiến lược tiến hành đánh giá khung TD-ĐG Quốc gia và tính phù hợp với chiến lược quốc gia mới cũng như các cách tiếp cận mới trên thế giới, từ đó xây dựng Kế hoạch TD-ĐG Quốc gia mới đến 2020.
Gia Linh (Thương hiệu và Công luận)
