Quảng Ninh: “Lùm xùm” câu chuyện quản lý cảng bến

THCL Tỉnh Quảng Ninh có ý kiến đề xuất gửi Bộ GTVT về việc tiếp nhận quản lý 41 cảng bến (hiện do Cục Đường thủy nội địa Việt Nam quản lý tại luồng tuyến đường thủy nội địa quốc gia). Tuy nhiên, xung quanh đề xuất này, dư luận cho rằng, tỉnh Quảng Ninh đang có ý “thôn tính” các bến cảng còn lại?

Khu vực cảng Bến Cân

Một cảng bến, 2 đơn vị quản lý

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, Nguyễn Đức Long vừa có công văn gửi Bộ GTVT đề nghị bộ này có quyết định cụ thể giao cho UBND tỉnh phân công Sở GTVT thực hiện công tác quản lý nhà nước đối với các cảng, bến thủy nội địa nằm trên luồng tuyến đường thủy nội địa quốc gia và nằm hoàn toàn trong địa giới quản lý hành chính quốc gia.

Cụ thể, tại Công văn số 5092/UBND/GT2 ngày 22/8/2016 của UBND tỉnh Quảng Ninh gửi Bộ GTVT nêu rõ: “Tính đến tháng 7/2016, trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh có 131 cảng, bến thủy nội địa được quản lý nhà nước. Trong đó, Cảng vụ Đường thủy khu vực I quản lý 41 cảng, bến thủy nội địa, Cảng vụ Quảng Ninh quản lý 90 cảng”.

Như vậy, với đề xuất được giao quản lý nhà nước đối với các cảng, bến thủy nội địa nằm trên luồng tuyến đường thủy nội địa quốc gia và nằm hoàn toàn trong địa giới quản lý hành chính quốc gia, tỉnh Quảng Ninh đang muốn được quản lý cả 41 cảng, bến thủy nội địa do Cảng vụ Đường thủy khu vực 1 (thuộc Cục Đường thủy nội địa Việt Nam) đang quản lý.

Trong khi đó, theo tìm hiểu của PV, được biết: Năm 2015, Sở GTVT Quảng Ninh ra Quyết định 4230/QĐ-SGTVT, do ông Mạc Quang Giểng, Phó giám đốc Sở ký ngày 23/10/2015, với nội dung: “Giao Cảng vụ Đường thủy nội địa tỉnh Quảng Ninh triển khai thực hiện quản lý nhà nước tại 37 cảng, bến thủy nội địa trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh”. Điều đáng nói, 37 cảng bến mà Sở GTVT Quảng Ninh tự ý giao cho Cảng vụ Đường thủy nội địa Quảng Ninh quản lý lại là các cảng bến do Cảng vụ Đường thủy nội địa khu vực 1 (trực thuộc Cục Đường thủy nội địa Việt Nam) quản lý dẫn đến tình trạng, một cảng bến, 2 đơn vị quản lý, làm ảnh hưởng đến chủ bến, cảng cũng như các phương tiện khi ra vào cảng bến.

Trước những bất cập trên, ngày 9/12/2015, UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành Quyết định số 3904/QĐ-UBND với nội dung: “Hủy bỏ Quyết định số 4230/QĐ-SGTVT ngày 23/10/2015 của Sở GTVT Quảng Ninh về việc giao thực hiện quản lý nhà nước tại các cảng, bến thủy nội địa trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh”.

Lý do hủy bỏ Quyết định số 4230/QĐ-SGTVT nêu trên là bởi quyết định này không đúng với quy định tại Khoản 3 Điều 26, Khoản 2 Điều 27 Thông tư số 50/2014/TT-BGTVT ngày 17/10/2014 của Bộ GTVT.

“Thôn tính” các cảng bến?

Mới đây, tỉnh Quảng Ninh lại có đề xuất gửi Bộ GTVT về việc được tiếp nhận quản lý 41 cảng bến (đang do Cục Đường thủy nội địa Việt Nam quản lý) tại luồng tuyến đường thủy nội địa quốc gia.

Trong đó, tại Công văn 5092/UBND/GT2 ngày 22/8/2016 của UBND tỉnh Quảng Ninh cũng đưa ra nguyên nhân việc đề xuất được quản lý cả các cảng bến thủy nội địa do Cảng vụ Đường thủy khu vực 1 đang quản lý. Cụ thể: “Hiện nay, công tác quản lý nhà nước đối với các cảng, bến thủy nội địa trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh còn một số tồn tại, bất cập như hệ thống cảng bến thủy trên địa bàn tỉnh phát triển tràn lan, manh mún, thiếu đồng bộ, gây khó khăn cho quá trình quản lý nhà nước. Sau khi Quy hoạch giao thông vận tải đường thủy Quảng Ninh được phê duyệt, UBND tỉnh đã chỉ đạo triển khai, tập trung rà soát, khắc phục. Tuy nhiên, trên các luồng tuyến đường thủy nội địa quốc gia vẫn tồn tại nhiều cảng, bến hoạt động trái phép chưa được xử lý dứt điểm.

Công tác phối hợp giữa các cơ quan chức năng của Cục Đường thủy nội địa Việt Nam với địa phương trong việc cấp phép đầu tư xây dựng, cấp phép, quản lý hoạt động bến cảng trên các tuyến đường thủy nội địa quốc gia trên địa bàn gặp nhiều khó khăn, bất cập”.

Tuy nhiên, dựa theo các quy định pháp luật hiện hành tại mục 1, Điều 4, Thông tư số 15/ 2016/TT-BGTVT của Bộ GTVT ban hành ngày 30/6/2016 thì, đường thủy nội địa quốc gia là đường thủy nội địa nối liền các trung tâm kinh tế, văn hóa - xã hội, các đầu mối giao thông vận tải quan trọng phục vụ kinh tế, quốc phòng, an ninh quốc gia hoặc đường thủy nội địa có hoạt động vận tải thủy qua biên giới. Kèm theo thông tư này là danh mục các tuyến đường thủy nội địa quốc gia (được chia thành 3 miền: Bắc, Trung, Nam). Trong đó, có các tuyến đường thủy nội địa sông Mạo Khê, sông Chanh, sông Phi Liệt – Đá Bạch, sông Kinh Thầy, sông Móng Cái, luồng Móng Cái - Vân Đồn – Cẩm Phả… thuộc tuyến luồng đường thủy nội địa quốc gia và được giao cho Cảng vụ Đường thủy nội địa khu vực I (thuộc Cục Đường thủy nội địa Việt Nam) quản lý. Trên thực tế, đến nay, 41 cảng bến vẫn đang được cảng vụ này quản lý.

Nhiều ý kiến băn khoăn: Việc UBND tỉnh Quảng Ninh đề xuất xin được quản lý 41 cảng, bến thuộc Cục Đường thủy nội địa Việt Nam, lý do nhằm tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, có đúng các quy định của pháp luật? Liệu rằng, ở đây có mục đích nhằm “thôn tính” cảng bến Trung ương quản lý để phục vụ lợi ích nào đó (nguồn lợi từ các cảng bến này đang mang lại là không nhỏ)?

“Chờ Bộ GTVT quyết định”…

Trao đổi với PV, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh Nguyễn Đức Long cho biết, UBND tỉnh mới có văn bản đề xuất lên Bộ GTVT, dựa trên kết luận của Bộ trưởng Bộ GTVT Trương Quang Nghĩa về việc đồng ý chủ trương chuyển giao các cảng bến nằm hoàn toàn trong địa giới hành chính của tỉnh Quảng Ninh và không bị giao thoa vùng nước cho Sở GTVT tỉnh Quảng Ninh quản lý. Còn cụ thể thế nào, phải chờ Bộ GTVT quyết định.

Tại thông báo số 392/TB-BGTVT ngày 11/7/2016 của Bộ GTVT thông báo kết luận của Bộ trưởng Bộ GTVT Trương Quang Nghĩa tại buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh, nêu rõ: “Về đề nghị Bộ GTVT chuyển Sở GTVT quản lý các bến thủy nội địa, bến khách ngang sông nằm trên tuyến đường thủy nội địa quốc gia, Bộ GTVT đồng ý về chủ trương chuyển giao các cảng bến nằm hoàn toàn trong địa giới hành chính tỉnh Quảng Ninh và không bị giao thoa vùng nước cho Sở GTVT Quảng Ninh quản lý. Đề nghị Sở GTVT tỉnh Quảng Ninh phối hợp với Cục Đường thủy nội địa và các cơ quan, đơn vị liên quan rà soát để đưa vào Dự thảo Thông tư số 50/2014/TT- BGTVT quy định về quản lý cảng bến thủy nội địa”.

Các chủ tàu thuyền, chủ doanh nghiệp vận tải lo lắng, cho rằng, việc giao cảng bến nằm trên tuyến đường thủy nội địa quốc gia cho tỉnh Quảng Ninh, dễ dẫn đến tình trạng tỉnh này “một mình một sân” và “vừa đá bóng vừa thổi còi” mà không có sự giám sát của Trung ương - sẽ phát sinh những hệ lụy liên quan.

Bộ GTVT cần cân nhắc dựa trên các quy định của pháp luật và căn cứ tình hình thực tế để đưa ra những quyết định phù hợp, góp phần phát huy vai trò quản lý nhà nước tại các cảng bến trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh.

Bùi Tú