Chiều 4/8, tại bản Bang, xã Kim Ngân (Quảng Trị), Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Việt phối hợp với Ban Quản lý Khu dự trữ thiên nhiên Đông Châu - Khe Nước Trong tổ chức sự kiện “Chào đón gà lôi lam mào trắng trở về quê hương”.
Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Việt cho biết, 10 cá thể gà lôi lam mào trắng (Lophura edwardsi), gồm 5 trống và 5 mái, đã được đưa về Trung tâm nhân nuôi các loài Trĩ quý hiếm tại bản Bang.
Đây là bước khởi đầu quan trọng trong chương trình phục hồi loài gà lôi lam mào trắng - một loài chim đặc hữu của Việt Nam, từng phân bố tại các khu rừng đất thấp ẩm ở miền Trung. Loài này hiện được đánh giá ở tình trạng rất nguy cấp và có nguy cơ tuyệt chủng ngoài tự nhiên.
Đàn gà lôi lam mào trắng được chuyển về Việt Nam từ quần thể nhân nuôi bảo tồn được quản lý tại châu Âu, thông qua sự phối hợp giữa Vườn thú Berlin, Tierpark và Vinpearl Safari Phú Quốc - những đối tác trong Chương trình phục hồi gà lôi lam mào trắng.
Việc chuyển giao được chuẩn bị kỹ lưỡng dựa trên các tiêu chí về sức khỏe, đa dạng di truyền và phúc trạng động vật, nhằm tạo nền tảng thuận lợi cho việc xây dựng quần thể nhân nuôi bảo tồn tại miền Trung Việt Nam.
Trước mắt, các cá thể sẽ được chăm sóc, theo dõi và thích nghi với điều kiện khí hậu địa phương. Sau đó, chương trình sẽ hướng tới hình thành các cặp sinh sản, tạo ra những thế hệ gà lôi lam mào trắng được sinh tại Việt Nam và được bố mẹ nuôi dưỡng tự nhiên.
Theo các nhà khoa học, gà lôi lam mào trắng từng sinh sống trong các khu rừng đất thấp ẩm ở miền Trung Việt Nam, với vùng phân bố hẹp tại Hà Tĩnh, Quảng Trị và thành phố Huế. 
Tình trạng mất và suy thoái sinh cảnh, săn bắt trái phép cùng nhiều tác động kéo dài đã khiến quần thể loài này suy giảm nghiêm trọng và dần biến mất ngoài tự nhiên.
Tuy nhiên, từ cuối những năm 1920, một số cá thể gà lôi lam mào trắng được đưa sang châu Âu đã hình thành quần thể nhân nuôi bảo tồn, được xem như “quần thể bảo hiểm”, giúp lưu giữ nguồn gen quý hiếm của loài.
Sau hơn một thế kỷ nhân nuôi, các vườn thú và chuyên gia quốc tế đã duy trì được một quần thể có giá trị di truyền, tạo cơ hội để đưa gà lôi lam mào trắng trở về và từng bước phục hồi trên chính quê hương của chúng.
Bà Phạm Tuấn Anh, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Thiên nhiên Việt, cho rằng việc 10 cá thể gà lôi lam mào trắng từ châu Âu trở về Việt Nam mang ý nghĩa vượt ra ngoài khuôn khổ một chương trình nhân nuôi bảo tồn.
“Đây là dấu mốc mở đầu cho hành trình phục hồi một loài động vật riêng có của Việt Nam, đồng thời lan tỏa thông điệp phát triển hài hòa giữa con người và thiên nhiên”, bà Phạm Tuấn Anh chia sẻ.
Xuân Thi
