Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) tỉnh Đác Nông vừa hoàn thành việc kiểm tra công tác giao khoán rừng và đất lâm nghiệp cho các hộ dân theo Nghị định số 135/NĐ-CP ngày 8-11-2005 của Chính phủ tại bốn công ty lâm nghiệp trên địa bàn. Kết quả kiểm tra cho thấy gần 2.000 ha rừng giao khoán bị “xóa sổ”, tình trạng các hộ dân sử dụng đất lâm nghiệp được giao khoán sai mục đích diễn ra tràn lan…

Sau giao khoán là… mất rừng

Năm 2009, gia đình ông M., đăng ký hộ khẩu tại xã Ðác Ngo, huyện Tuy Ðức (Đác Nông) được Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quảng Tín ký hợp đồng giao khoán 5 ha rừng và đất lâm nghiệp tại tiểu khu 1523, xã Đác Ngo. Theo hợp đồng ký kết, ông M. có nhiệm vụ quản lý, bảo vệ 3,8 ha rừng tự nhiên và trồng rừng trên 1,2 ha đất trống. Tuy nhiên, qua kiểm tra mới đây thì hầu như toàn bộ diện tích rừng mà ông M. nhận quản lý đã bị phá trắng, không còn khả năng phục hồi. Ngoài ra, ông M. cũng không thực hiện việc trồng rừng trên diện tích 1,2 ha đất trống theo đúng như hợp đồng mà sử dụng trồng cao-su, cà-phê… Thế nhưng, phía Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quảng Tín không hề hay biết hoặc có biết cũng làm ngơ, để mất rừng và cho ông M. tùy ý sử dụng đất nhận giao khoán.

Tương tự, năm 2011, ông P., hộ khẩu thường trú tại xã Nam Bình, huyện Ðác Song cũng được Công ty TNHH MTV Ðác N’Tao giao khoán gần 30 ha rừng và đất lâm nghiệp. Thế nhưng, từ ngày được giao khoán cho đến nay, ông P. đã không thực hiện nghiêm túc việc quản lý, bảo vệ rừng, khiến cho một số diện tích rừng bị người dân xâm hại. Ông P. cũng chưa thực hiện đầy đủ việc trồng rừng theo hợp đồng đã ký kết với công ty…

Không chỉ hai trường hợp trên, hàng trăm hộ dân nhận khoán rừng và đất lâm nghiệp theo Nghị định số 135/NĐ-CP của các công ty lâm nghiệp trên địa bàn sau khi nhận giao khoán đều để mất rừng. Cụ thể, từ năm 2005 đến nay, bốn công ty lâm nghiệp gồm: Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quảng Tín, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Trường Xuân, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Đác N’Tao và Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Gia Nghĩa, đã giao khoán được 2.672,8 ha rừng cho các hộ gia đình quản lý, bảo vệ, nhưng qua kiểm tra đã phát hiện có tới 1.960,2 ha rừng giao khoán bị chặt phá. Trong đó, riêng Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Quảng Tín đã giao khoán hơn 2.106 ha rừng cho khoảng 500 hộ dân, nhưng đến nay đã có tổng cộng hơn 1.903 ha rừng bị phá trắng.

Sử dụng đất lâm nghiệp sai mục đích

Theo quy định tại các hợp đồng giao khoán giữa các công ty lâm nghiệp với các hộ dân, ngoài mục đích giữ rừng, trồng rừng thì bên nhận khoán chỉ được canh tác, sản xuất nông nghiệp trên những diện tích đất lâm nghiệp hoặc diện tích mặt nước đã được bên giao khoán cho phép nhưng không quá diện tích 2 ha. Thế nhưng, qua kiểm tra, các đơn vị thuộc Sở NN&PTNT đã phát hiện các hộ dân nhận giao khoán sử dụng đất lâm nghiệp sai mục đích tràn lan.

Cụ thể, bốn công ty lâm nghiệp nêu trên đã giao khoán cho các hộ dân 1.793 ha đất lâm nghiệp để trồng rừng, nhưng các hộ dân chỉ trồng được 573 ha rừng. Trong khi đó, diện tích trồng cao-su lại tăng 34,4 ha so diện tích hợp đồng giao khoán và số diện tích còn lại được người dân trồng các loại cây như cà-phê, hồ tiêu, điều… Thậm chí, một số hộ dân sau khi nhận khoán đã sang nhượng cho người khác để trục lợi… nhưng các công ty lâm nghiệp không phát hiện được, hoặc có phát hiện cũng né tránh, không báo cáo cho các ngành chức năng.

Trước thực trạng nói trên, Sở NN&PTNT Đác Nông đã có văn bản đề nghị UBND tỉnh tạm ngưng việc giao khoán rừng theo Nghị định 135/NÐ-CP tại các công ty lâm nghiệp; yêu cầu các công ty lâm nghiệp tăng cường kiểm tra, rà soát, phân loại cụ thể từng hợp đồng giao khoán với các hộ dân để tổ chức nghiệm thu, đánh giá kết quả thực hiện. Ðối với những trường hợp nhận khoán không thực hiện đúng theo hợp đồng, quản lý, bảo vệ rừng kém hiệu quả thì UBND tỉnh chỉ đạo các công ty lâm nghiệp chấm dứt, thanh lý hợp đồng giao khoán. Những trường hợp nhận khoán nào cố tình buông lỏng công tác quản lý, bảo vệ rừng và để diện tích rừng bị phá nhiều hoặc sang nhượng cho người khác để trục lợi thì cần xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật…

Tuy nhiên, người dân ở Đác Nông cho rằng, không chỉ xử lý những hộ gia đình nhận khoán cố tình buông lỏng công tác quản lý, bảo vệ để mất rừng, mà các cấp, các ngành cần làm rõ dư luận lâu nay nhiều công ty lâm nghiệp trên địa bàn thực hiện giao khoán rừng và đất lâm nghiệp theo Nghị định 135 cho nhiều hộ không đúng đối tượng, thậm chí có nhiều hộ có hộ khẩu ở các tỉnh khác cũng được nhận khoán rừng và đất lâm nghiệp ở Đác Nông. Bên cạnh đó, cần xử lý nghiêm lãnh đạo các công ty lâm nghiệp đã thiếu trách nhiệm trong việc giao khoán rừng và đất lâm nghiệp, để mất rừng với diện tích lớn hoặc lợi dụng việc giao khoán rừng và đất lâm nghiệp để trục lợi cá nhân.

Theo Thời Nay