Giới thiệu tác giả, tác phẩm: “Thư pháp Hán Nôm - Giải thuyết và thực hành”

Khơi dậy tình yêu đối với chữ Hán Nôm, nuôi dưỡng ý thức gìn giữ văn hóa truyền thống

Phát biểu khai mạc chương trình, ông La Đình Nghĩa - Phó Giám đốc Thư viện Đà Nẵng cho biết: “Nằm trong chuỗi hoạt động Ngày hội năm nay, chương trình giới thiệu tác giả, tác phẩm “Thư pháp Hán Nôm - Giải thuyết và thực hành” là hoạt động văn hóa ý nghĩa đối với những nhà nghiên cứu văn hóa nói chung và những người yêu nghệ thuật thư pháp, di sản Hán Nôm Việt Nam nói riêng.

Thư pháp Hán Nôm không chỉ là một loại hình nghệ thuật độc đáo, mà còn là sự kết tinh của tư duy, triết lý, tình thần văn hóa Việt Nam và là nơi hội tụ vẻ đẹp của chữ nghĩa, chiều sâu tri thức và tinh thần văn hóa phương Đông. Qua từng nét bút, người viết không chỉ thể hiện kỹ pháp mà còn gửi gắm tâm hồn, nhân cách và đạo học của mình.

Tác phẩm “Thư pháp Hán Nôm - Giải thuyết và thực hành” của tác giả Huỳnh Dõng - một nhà nghiên cứu văn hóa, Hội viên Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam - là một công trình của cá nhân qua 50 năm nghiên cứu, giảng dạy và học tập, tham gia viết thư pháp để biên soạn ấn phẩm này. Cuốn sách giúp người đọc tiếp cận hệ thống kiến thức về thư pháp Hán Nôm một cách khoa học, dễ hiểu và góp phần mở rộng khả năng ứng dụng, thực hành, lan tỏa nghệ thuật thư pháp trong đời sống hiện đại.

Với hình thức song ngữ Việt - Anh, tác phẩm còn có ý nghĩa trong việc quảng bá văn hóa Việt Nam đến với bạn bè quốc tế, góp phần đưa giá trị của thư pháp và di sản Hán Nôm Việt Nam đến gần hơn với cộng đồng học thuật cùng những người yêu văn hóa”.

Phát biểu tại chương trình, Đại tá, nhà báo, nhà thơ Lê Anh Dũng - Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Văn hóa Hùng Vương Việt Nam kiêm Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Văn hóa Hùng Vương chi nhánh Đà Nẵng cho biết, đây là thành quả được hun đúc từ hơn nửa thế kỷ học tập, nghiên cứu, giảng dạy và thực hành thư pháp của tác giả Huỳnh Dõng. Trong suốt nhiều năm, ông đã trực tiếp tham gia trình diễn thư pháp tại các lễ hội văn hóa, các đêm phố cổ Hội An và nhiều hoạt động bảo tồn di sản dân tộc. Từ những trải nghiệm thực tiễn cùng chiều sâu nghiên cứu ấy, ông đã biên soạn bộ sách “Thư pháp Hán Nôm - Giải thuyết và Thực hành” như một công trình tâm huyết nhằm giới thiệu, lưu giữ và truyền trao tinh hoa thư pháp cổ truyền cho thế hệ hôm nay.

Bộ sách gồm: Ba quyển, được trình bày song ngữ Việt - Anh: Quyển 1: Thư pháp Từ, quyển 2: Thư pháp Câu, quyển 3: Thư pháp Ngữ.

Điểm nổi bật của bộ sách là cách tiếp cận vừa học thuật vừa thực hành, giúp người học có thể tiếp cận nghệ thuật thư pháp Hán Nôm một cách hệ thống, dễ hiểu nhưng vẫn chuyên sâu...

Một giá trị đặc sắc khác của bộ sách là phần phụ bản minh họa bằng tranh thư pháp và tranh thủy mặc do chính tác giả thực hiện. Những hình ảnh ấy không chỉ tăng thêm giá trị thẩm mỹ cho tác phẩm mà còn thể hiện sự hòa quyện giữa thư pháp, hội họa và chiều sâu tâm hồn của người nghệ sĩ.

Đại tá, nhà báo, nhà thơ Lê Anh Dũng nhấn mạnh: “Trong đời sống hiện đại hôm nay, khi nhịp sống ngày càng gấp gáp, việc trở về với thư pháp Hán Nôm không chỉ là tìm lại vẻ đẹp của chữ nghĩa cổ truyền, mà còn là hành trình tìm về cội nguồn văn hóa dân tộc, tìm lại sự tĩnh tại và chiều sâu tinh thần trong mỗi con người. Với bộ sách này, tác giả Huỳnh Dõng không chỉ trao cho người đọc một tài liệu học tập quý giá, mà còn gửi gắm vào đó tình yêu tha thiết đối với di sản văn hóa Việt Nam. Đây là công trình có ý nghĩa đối với những người yêu thư pháp, các nhà nghiên cứu văn hóa, lịch sử, cũng như thế hệ trẻ mong muốn tiếp cận tinh hoa cổ học dân tộc bằng một con đường gần gũi và khoa học hơn.

Chúng tôi tin rằng bộ sách “Thư pháp Hán Nôm - Giải thuyết và Thực hành” sẽ góp phần khơi dậy tình yêu đối với chữ Hán Nôm, nuôi dưỡng ý thức gìn giữ văn hóa truyền thống và mở ra thêm những nhịp cầu giao lưu văn hóa Việt Nam với bạn bè quốc tế thông qua hình thức song ngữ Việt – Anh”.

Thông qua nét mực Hán Nôm, gìn giữ được mạch nguồn văn hóa dân tộc

Tại chương trình, tác giả Huỳnh Dõng cho biết: “Dân tộc Việt Nam có một kho tàng Hán Nôm vô cùng đồ sộ. Trên những mái đình cổ, trong các văn bia, sắc phong, gia phả, hoành phi liễn đối… chữ Hán và chữ Nôm đã từng hiện diện như một phần máu thịt của đời sống tinh thần dân tộc suốt hàng trăm năm.

Đó không đơn thuần là văn tự, đó là ký ức văn hóa, đó là tiếng nói của tổ tiên còn vọng lại qua từng nét mực.

Mỗi bức hoành phi trong đình làng là một lời răn dạy. Mỗi câu liễn đối trong từ đường là một triết lý sống. Mỗi văn bia nơi chùa cổ là một lát cắt của lịch sử dân tộc.

Bởi vậy, gìn giữ thư pháp Hán Nôm hôm nay không chỉ là bảo tồn một loại hình nghệ thuật cổ truyền, mà còn là giữ gìn căn cước văn hóa Việt Nam trong thời đại hiện đại hóa và toàn cầu hóa”.

Tác giả Huỳnh Dõng cho biết thêm, trong hơn năm mươi năm học tập, giảng dạy và thực hành thư pháp, tôi luôn tâm niệm rằng mình chỉ là một người lặng lẽ đi nhặt lại những hạt bụi vàng của cổ học để góp phần nhỏ bé vào việc bảo tồn di sản cha ông.

Bộ sách “Thư pháp Hán Nôm - Giải thuyết và Thực hành” mà tác giả giới thiệu hôm nay cũng được hình thành từ tâm niệm ấy.

Tác giả không dám xem đây là một công trình lớn lao, mà chỉ mong nó trở thành một nhịp cầu nhỏ giúp những người yêu thư pháp, đặc biệt là các bạn trẻ, có thêm cơ hội tiếp cận với nghệ thuật Hán Nôm bằng con đường gần gũi và dễ hiểu hơn.

Tác giả Huỳnh Dõng tin rằng, trong đời sống hiện đại đầy biến động hôm nay, con người càng cần những giá trị văn hóa giúp nuôi dưỡng chiều sâu tinh thần. Và thư pháp, bằng vẻ đẹp trầm tĩnh của nó, vẫn có thể trở thành một nơi để con người tìm về sự an nhiên, sự lắng đọng và lòng hướng thiện.

Bởi cuối cùng, điều còn lại sau mỗi nét bút không phải chỉ là hình dáng của con chữ, mà là phần tâm hồn mà người viết gửi vào trong đó.

Xin được mượn một ý niệm của người xưa để kết lại bài phát biểu hôm nay: “Chữ là tâm họa.” Chữ viết ra cũng chính là bóng dáng của tâm hồn người viết.

Mong rằng, từ những trang sách, từ những nét mực Hán Nôm còn lưu lại, chúng ta sẽ tiếp tục gìn giữ được mạch nguồn văn hóa dân tộc - để truyền lại cho mai sau không chỉ chữ nghĩa của cha ông, mà còn cả cốt cách và tinh thần Việt Nam.

Thanh Hải