Tem truy xuất được dán trên từng thùng hàng, góp phần kết nối thông tin của lô hàng từ vườn trồng đến khi xuất khẩu. Ảnh: Hoàng Nghĩa.
Tem truy xuất được dán trên từng thùng hàng, góp phần kết nối thông tin của lô hàng từ vườn trồng đến khi xuất khẩu. Ảnh: Hoàng Nghĩa.

Sự kiện nằm trong khuôn khổ thí điểm theo Quyết định số 5272/QĐ-BNNMT (ban hành ngày 13/12/2025), hướng tới xây dựng mô hình quản lý nông sản minh bạch, số hóa và kiểm soát xuyên suốt từ sản xuất đến xuất khẩu.

Chuỗi quản lý khép kín, dữ liệu làm trung tâm

Lô hàng thí điểm gồm 2 container, mỗi container khoảng 7.000 quả sầu riêng, được thu hoạch tại vùng nguyên liệu Bảo Lộc (Lâm Đồng). Sản phẩm được đóng gói theo quy cách 10kg và 18kg/thùng, đồng thời áp dụng đầy đủ quy trình kiểm soát từ đầu vào đến hoàn thiện hồ sơ điện tử trước khi xuất khẩu.

Đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường trao đổi với doanh nghiệp trong quá trình triển khai lô hàng sầu riêng truy xuất nguồn gốc. Ảnh: Hoàng Nghĩa.
Đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường trao đổi với doanh nghiệp trong quá trình triển khai lô hàng sầu riêng truy xuất nguồn gốc. Ảnh: Hoàng Nghĩa.

Điểm đáng chú ý là toàn bộ quá trình – từ kiểm nghiệm mẫu đất, thu hoạch, đóng gói đến vận chuyển – đều được số hóa và cập nhật liên tục trên hệ thống. Đây là bước chuyển quan trọng từ phương thức kiểm soát truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu.

Đặc biệt, tem truy xuất nguồn gốc được gắn trực tiếp tại cuống quả ngay trong quá trình thu hái, thay vì dán sau thu mua như trước. Cách làm này giúp đảm bảo tính chính xác của thông tin, hạn chế sai lệch trong chuỗi cung ứng.

Hệ thống tem do Trung tâm Tem và Vật liệu chống giả (Bộ Công an) cung cấp đóng vai trò như “căn cước điện tử” của sản phẩm. Mỗi mã QR chứa đầy đủ dữ liệu về vùng trồng, quy trình sản xuất và vận chuyển, góp phần nâng cao tính minh bạch và khả năng truy xuất.

Rút ngắn thời gian, giảm áp lực cửa khẩu

Theo kết quả thí điểm, quy trình “luồng xanh” giúp rút ngắn thời gian từ thu hoạch đến thông quan xuống còn khoảng 6 ngày, so với 8–11 ngày của phương thức truyền thống. Việc này không chỉ tối ưu thời gian mà còn giảm áp lực kiểm tra, hạn chế ùn ứ tại cửa khẩu.

Bên cạnh đó, hệ thống seal điện tử tích hợp GPS được sử dụng để giám sát hành trình container theo thời gian thực, tăng cường khả năng kiểm soát và minh bạch thông tin vận chuyển.

Sau khi hoàn tất thủ tục, lô hàng tiếp tục hành trình sang thị trường Trung Quốc theo quy trình quản lý mới. Ảnh: Hoàng Nghĩa.
Sau khi hoàn tất thủ tục, lô hàng tiếp tục hành trình sang thị trường Trung Quốc theo quy trình quản lý mới. Ảnh: Hoàng Nghĩa.

Dự kiến, lô hàng sẽ đến điểm tập kết tại Bằng Tường (Trung Quốc) vào ngày 11/4, hoàn tất chu kỳ thí điểm đầu tiên của mô hình.

Mở hướng mới cho quản lý nông sản

Từ một lô hàng cụ thể, mô hình “luồng xanh” cho thấy tiềm năng lớn trong việc tái cấu trúc chuỗi giá trị nông sản theo hướng hiện đại. Việc lấy dữ liệu và công nghệ làm nền tảng không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tăng năng lực cạnh tranh cho nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh yêu cầu về minh bạch và truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe, đây được xem là bước đi cần thiết để ngành nông nghiệp tiến tới phát triển bền vững và hội nhập sâu rộng.

Hoàng Phương (t/h)