THCL Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 41, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc đấu tranh chống buôn lậu, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương vào cuộc tích cực hơn nữa.

Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Trưởng BCĐ 389 Quốc gia

Nghị quyết quy rõ trách nhiệm của người đứng đầu và khẳng định, kiên quyết không cho phép có “vùng cấm” trong chống buôn lậu - được dư luận kỳ vọng sẽ là công cụ hữu hiện diệt “giặc” buôn lậu.

Kiên quyết không cho phép có “vùng cấm”…

Năm 2014, cơ quan chức năng đã khám phá 13.884 vụ phạm tội về kinh tế, tăng 14,38% so với năm 2013, chống thất thu thuế hàng chục nghìn tỷ đồng. Trong 5 tháng đầu năm nay, đã xử lý 48.000 vụ buôn lậu, thu về ngân sách hàng chục nghìn tỷ đồng.

Trong đó, có nhiều vụ buôn lậu với số lượng lớn như vụ buôn lậu xăng dầu của Công ty TNHH Hoàng Sơn tại vùng biển Thanh Hóa, khởi tố 5 bị can; vụ Công ty Thương mại dầu khí Đồng Tháp buôn lậu xăng dầu tại vùng biển Quảng Ninh, đường bộ Lào Cai, Cao Bằng, khởi tố 10 bị can; vụ buôn lậu than tại Quảng Ninh, thu giữ hàng trăm nghìn tấn than và nhiều tang vật, tài liệu khác liên quan đến vụ án, khởi tố 15 bị can…

Tuy nhiên, tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại nhằm trốn thuế, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng vẫn diễn biến rất phức tạp, nhất là các mặt hàng như xăng dầu, than, thuốc lá, đường, thực phẩm chức năng, hàng điện tử, điện lạnh… Thủ đoạn hoạt động của loại tội phạm này rất tinh vi, xảo quyệt, xuất hiện nhiều đường dây buôn lậu quy mô lớn, có tổ chức, đặc biệt tại các tuyến, địa bàn trọng điểm, cả tuyến đường bộ, đường sắt, đường biển và đường không, gây ra những hậu quả nghiêm trọng, một số vụ có sự thông đồng giữa các đối tượng trong và ngoài nước, có sự móc nối, tiếp tay của một số cán bộ thoái hóa, biến chất trong cơ quan quản lý nhà nước.

Trả lời chất vấn trước Quốc hội tuần vừa qua, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã khẳng định, các cơ quan chức năng đã có nhiều giải pháp quyết liệt để xử lý buôn lậu và đạt được những kết quả tích cực. Tuy nhiên, tình trạng buôn lậu, gian lận thương mại hòng trốn thuế, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng vẫn diễn biến rất phức tạp.

Tình hình đó, đòi hỏi công tác chống buôn lậu phải quyết liệt hơn với các giải pháp căn cơ, các lực lượng chống buôn lậu phải được đầu tư chuyên sâu, sắc bén. Vì vậy, ngày 8/6/2015, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 41/NQ-CP về việc đẩy mạnh công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong tình hình mới.

Lần đầu tiên, Chính phủ ban hành nghị quyết về chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và chỉ rõ những nguyên nhân dẫn đến tình trạng này vẫn chưa giảm.

Nghị quyết nêu rõ, dù đã có nhiều cố gắng, nhưng công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả chưa tạo được chuyển biến căn bản; tình hình buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, gian lận thương mại và hàng giả vẫn diễn biến phức tạp với thủ đoạn tinh vi - gắn với tệ nạn tham nhũng, làm thất thu ngân sách, thất thoát tài nguyên, tác động xấu đến môi trường đầu tư, kinh doanh và hội nhập quốc tế... Vì vậy, Chính phủ yêu cầu phát huy sức mạnh tổng hợp của cả xã hội và tạo được chuyển biến căn bản về đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong thời gian tới. Các bộ, ngành, địa phương, các lực lượng chức năng cần xác định công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả là một trong những nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên và phải tập trung đấu tranh trên cả 3 lĩnh vực: buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Kiên quyết không cho phép có “vùng cấm” trong công tác này.

Nghị quyết cũng nêu, các bộ, ngành, địa phương phải tăng cường công tác điều tra, xử lý buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, tập trung vào các đường dây, ổ nhóm, các đối tượng chủ mưu, cầm đầu. Đồng thời, củng cố lực lượng làm công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả theo hướng tập trung, chuyên sâu, phân định rõ trách nhiệm theo địa bàn, lĩnh vực và đề cao trách nhiệm của người đứng đầu. Xử lý kịp thời, nghiêm minh những cán bộ, công chức tiếp tay, dung túng hoặc có biểu hiện tiêu cực khác trong thực hiện nhiệm vụ được giao, bảo đảm nội bộ vững mạnh, đáp ứng yêu cầu công tác.

Chính phủ yêu cầu khẩn trương rà soát, sửa đổi bổ sung hoặc xây dựng và ban hành chế độ, quy trình luân chuyển, chuyển đổi vị trí công tác cán bộ, công chức trong các lực lượng chức năng, nhất là tại các vị trí nhạy cảm, dễ phát sinh tiêu cực, tham nhũng hoàn thành trước 30/9.

Các bộ, ngành, địa phương liên quan tăng cường quản lý giá tính thuế, kiểm tra sau thông quan, hoàn thuế giá trị gia tăng, chính sách thương mại biên giới, khu kinh tế cửa khẩu, khu thương mại, thị trường nội địa, các loại hình kinh doanh, dịch vụ dễ dẫn đến buôn lậu, gian lận thương mại như xuất khẩu, nhập khẩu, tạm nhập tái xuất, gửi kho ngoại quan, bán hàng miễn thuế, gia công, vận chuyển hàng hóa từ biên giới vào nội địa trước ngày 30/6/2015.

Mở đợt cao điểm “quét” nạn buôn lậu

Chưa bao giờ, công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả lại nhận được sự hưởng ứng và vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội như hiện nay.

Tại phiên họp của BCĐ 389 Quốc gia, Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, Trưởng BCĐ 389 Quốc gia nhấn mạnh: “Cần biến quyết tâm chính trị thành kết quả cụ thể với phương châm không có “vùng cấm” trong chống buôn lậu. Đặc biệt, kiên trì loại trừ các cán bộ dung túng, tiếp tay cho buôn lậu, gian lận thương mại để không còn “ổ nhóm”, đường dây bảo kê cho buôn lậu.

Trước sự cấp bách về việc chấm dứt tình trạng buôn lậu, lần đầu tiên, Chính phủ ban hành nghị quyết riêng về chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Nghị quyết đã chỉ rõ những hạn chế cần khắc phục đó là, vẫn còn một số nơi có tình trạng cán bộ tiếp tay cho buôn lậu, phẩm chất đạo đức và tác phong chưa nghiêm. Đặc biệt, việc xử lý cán bộ có dấu hiệu vi phạm còn ít, còn tình trạng “dễ làm, bí bỏ”, một số tỉnh căn bệnh thành tích, lợi ích cục bộ vẫn chưa được giải quyết dứt điểm, kết nối thông tin còn yếu, còn tình trạng “mạnh ai nấy làm”, tuyên truyền chưa tạo sức lan tỏa, chưa phát động toàn dân tham gia chống buôn lậu, một số ngành và địa phương chưa chấp hành nghiêm chế độ báo cáo…

Qua đó, nghị quyết khẳng định trách nhiệm của người đứng đầu. Tuy nhiên, theo ghi nhận của phóng viên thì hiện nay đang tồn tại rất nhiều cơ sở sản xuất hàng giả, hàng nhái ở các vùng nông thôn một cách công khai. Song người đứng đầu ở những địa phương này vẫn còn làm ngơ, tiếp tay cho các đối tượng này? Chẳng hạn, tại xã Sơn Hà (Phú Xuyên, Hà Nội), chuyên sản xuất các loại túi giả nhái các thương hiệu nổi tiếng như Dior, Hermes, Louis Vuitton (LV) với số lượng lớn, công khai suốt từ năm 2012, tuy nhiên, chỉ đến khi cơ quan chức năng vào cuộc thì hàng chục cơ sở sản xuất túi giả, nhái mới chấm dứt việc sản xuất.

Dư luận đặt câu hỏi. Vậy chính quyền địa phương ở đâu, tại sao vẫn cứ để tồn tại những cơ sở sản xuất này trong suốt thời gian dài?

Có ý kiến cho rằng, Nghị quyết 41 đã quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu, song nếu để xảy ra tình trạng buôn bán, sản xuất hàng giả, hàng nhái và gian lận thương mại thì cơ quan nào sẽ đứng ra xử lý, mức độ xử lý ra sao vẫn chưa có hướng dẫn cụ thể.

Thanh Hoa (Thương hiệu & Công luận)