Vắc xin tay chân miệng lần đầu tiên có mặt tại Việt Nam, được VNVC triển khai tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi từ ngày 25/9. Đến nay, sau 5 ngày ra mắt, hàng chục nghìn gia đình đã nhanh chóng đưa trẻ đến gần 300 trung tâm tiêm chủng VNVC để được tiêm ngay vắc xin quan trọng này, thậm chí đặt trước trọn phác đồ cho trẻ.
Theo ghi nhận tại VNVC, trong số gần 25.000 trẻ được tiêm vắc xin, có nhiều trẻ từng mắc tay chân miệng, thậm chí từng phải nhập viện điều trị nhiều lần. Đáng chú ý, hơn 80% phụ huynh chủ động đặt giữ đủ phác đồ cho con, cho thấy sự hiểu biết đầy đủ của phụ huynh về tác dụng của vắc xin cũng như lo lắng về căn bệnh phổ biến, nguy hiểm mà chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
Bé Nguyễn Ngọc Minh An, 4 tuổi, được mẹ và ông bà đưa đến VNVC Buôn Ma Thuột, Đắk Lắk, tiêm vắc xin tay chân miệng sáng 28/9. Chị Ngọc Giang, mẹ bé, cho biết Minh An từng mắc tay chân miệng hai lần khi 19 tháng và 30 tháng tuổi do lây nhiễm tại nhà trẻ. May mắn, bé chỉ cần theo dõi và chăm sóc tại nhà, nhưng vợ chồng chị phải thay phiên nghỉ làm để chăm con.
Trong thời gian mắc bệnh, bé nổi nhiều mụn nước trong miệng, gây đau, quấy khóc và không thể ăn uống. Lo ngại con có thể tái nhiễm, ảnh hưởng sức khỏe và làm đảo lộn sinh hoạt gia đình, chị Giang chủ động đưa bé đi tiêm phòng ngay khi vắc xin được triển khai.
Tại Hà Nội, chị Minh Tâm (37 tuổi) đưa con đi tiêm vắc xin sau khi từng mắc tay chân miệng 3 lần. Mỗi lần con bệnh là một lần cả nhà thấp thỏm theo dõi từng cơn sốt, bữa ăn, giấc ngủ và những dấu hiệu bất thường vì sợ bệnh chuyển nặng.
Không chỉ tại các trung tâm tiêm chủng VNVC, vắc xin tay chân miệng cũng trở thành chủ đề được nhiều phụ huynh trao đổi trên các diễn đàn, hội nhóm mạng xã hội. Nhiều câu hỏi tập trung vào việc trẻ từng mắc tay chân miệng, kể cả từng nhiễm EV71, có cần tiêm vắc xin hay không; khả năng tái mắc, độ tuổi và phác đồ tiêm.
Nhiều gia đình cho biết vừa đưa các con đến VNVC tiêm ngay; nhiều người từng chăm con mắc bệnh cũng chia sẻ trải nghiệm và mong muốn giá như có vắc xin sớm để phòng bệnh sớm hơn.
Trước nhu cầu tiêm chủng tăng cao ngay những ngày đầu, VNVC huy động nguồn lực trên toàn hệ thống với hơn 12.000 bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên; gần 300 trung tâm được trang bị hệ thống bảo quản vắc xin hiện đại, cùng mạng lưới kho lạnh, dây chuyền lạnh và xe lạnh đạt chuẩn GSP, có năng lực bảo quản hơn 400 triệu liều vắc xin cùng thời điểm và vận chuyển liên tục trên toàn quốc.
Gắn bó hàng chục năm với công tác điều trị các ca tay chân miệng nặng tại Việt Nam, BS Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Hội Truyền nhiễm TP.HCM, cho biết vắc xin phòng tay chân miệng là giải pháp được giới y khoa mong đợi trong nhiều năm và bày tỏ vui mừng khi Việt Nam đã có vắc xin phòng bệnh và VNVC chính thức triển khai tiêm cho trẻ trên toàn quốc.
Theo BS Khanh, tay chân miệng có thể do nhóm virus đường ruột Enterovirus gây ra, nhưng EV71 đặc biệt đáng lo ngại do có tính hướng thần kinh mạnh, liên quan nhiều trường hợp bệnh nặng, biến chứng thần kinh, hô hấp, tim mạch và tử vong ở trẻ nhỏ. Trong khi đó, các biểu hiện nhiễm EV71 ở trẻ có thể không rầm rộ, dễ nhầm lẫn với những bệnh thông thường khác dẫn đến điều trị muộn, tăng nguy cơ biến chứng.
“Nhiều năm qua, chứng kiến nhiều trẻ nhập viện và chuyển nặng rất nhanh, chỉ trong vài giờ đã rơi vào nguy kịch, đòi hỏi rất nhiều nhân lực, thiết bị hồi sức và thuốc men, các bác sĩ điều trị luôn chịu áp lực rất lớn. Đây là lý do vì sao việc phát triển vắc xin nhắm đến tác nhân gây bệnh nặng nhất EV71 thay vì ngăn ngừa tất cả chủng virus gây tay chân miệng”, BS Khanh phân tích.
Tại hội thảo “Kỷ nguyên mới trong phòng ngừa tay chân miệng do EV71” do Hệ thống Tiêm chủng VNVC và Substipharm Biologics (Thụy Sĩ) tổ chức mới đây tại Việt Nam, nhiều dữ liệu ấn tượng từ kết quả triển khai tiêm chủng thực tế đến từ Đài Loan - nơi có nền y tế phát triển, hệ thống giám sát dịch tễ lâu năm và thế mạnh về nghiên cứu, phát triển vắc xin, càng củng cố niềm tin của các gia đình Việt Nam. Theo các chuyên gia, vắc xin này là thành quả của hơn 15 năm nghiên cứu, ghi nhận hiệu lực bảo vệ gần 97% và 100% ngăn ngừa nhập viện đối với tay chân miệng do EV71.
Vắc xin trải qua quá trình nghiên cứu từ năm 2007, giai đoạn 3 được thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn tại Việt Nam và Đài Loan với sự tham gia của gần 2.500 trẻ em Việt Nam, chiếm 82,9%. Trung tâm thử nghiệm lâm sàng Viện Pasteur TP.HCM là đơn vị phối hợp triển khai nghiên cứu tại Việt Nam, góp một phần rất lớn dữ liệu khoa học về vắc xin được tạo ra với sự tham gia trực tiếp của chính trẻ em Việt Nam.
Hiệu quả trong nghiên cứu của vắc xin tay chân miệng tiếp tục được củng cố bằng dữ liệu thực tế tại Đài Loan. Từ khi triển khai vào tháng 8/2023 đến tháng 9/2026, hơn 600.000 liều vắc xin đã được sử dụng. Đáng chú ý, trong ba năm liên tiếp 2024-2026, CDC Đài Loan không ghi nhận EV71 trong bất kỳ ca tay chân miệng nặng nào, trong khi trước đó EV71 từng là tác nhân quan trọng liên quan các ca bệnh nặng và tử vong.
“Dù giao thương và du lịch quốc tế trong khu vực gia tăng, tạo điều kiện cho virus luân chuyển giữa các quốc gia, số liệu dịch tễ học tại chỗ cho thấy sự lưu hành của mầm bệnh vẫn duy trì ở mức rất thấp trong nhóm trẻ đã được tiêm vắc xin phòng tay chân miệng”, GS.BS Li-Min Huang, nguyên Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Đại học Đài Loan, Chủ tịch Danh dự Hội Bệnh truyền nhiễm Đài Loan nhận định.
Xuân Hương
