Suy thận giai đoạn 1 – tổn thương đã bắt đầu dù chức năng lọc còn tốt
Suy thận giai đoạn 1 là giai đoạn sớm của bệnh thận mạn. Ở thời điểm này, mức lọc cầu thận (eGFR) thường vẫn từ 90 ml/phút/1,73m² trở lên, nhưng người bệnh đã có bằng chứng tổn thương thận kéo dài như albumin hoặc protein xuất hiện trong nước tiểu, bất thường cặn lắng nước tiểu, tổn thương cấu trúc trên chẩn đoán hình ảnh hoặc những dấu hiệu khác cho thấy thận không còn hoàn toàn khỏe mạnh.
Nếu ví thận như một “nhà máy lọc máu” thì suy thận giai đoạn 1 là thời điểm một số bộ phận bên trong nhà máy đã bắt đầu xuất hiện hư hỏng, dù công suất lọc tổng thể vẫn được duy trì gần như bình thường.
Mỗi quả thận chứa khoảng một triệu nephron – những đơn vị đảm nhiệm chức năng lọc máu. Khi một phần nephron bị tổn thương, các đơn vị còn lại có thể tăng cường hoạt động để bù đắp. Chính cơ chế bù trừ này khiến người bệnh thường chưa nhận thấy sự suy giảm rõ rệt của chức năng thận.
Phần lớn người suy thận giai đoạn 1 không có triệu chứng đặc hiệu. Một số trường hợp có thể xuất hiện tiểu bọt kéo dài do protein niệu, tiểu đêm nhiều hơn, phù nhẹ, tăng huyết áp hoặc mệt mỏi. Tuy nhiên, những biểu hiện này dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với tình trạng sức khỏe thông thường.
Nhiều người chỉ phát hiện tổn thương thận khi khám sức khỏe định kỳ, xét nghiệm nước tiểu, kiểm tra chức năng thận hoặc theo dõi các bệnh lý nền như tăng huyết áp và đái tháo đường.
Điều đáng lưu ý là mức lọc cầu thận còn tốt không đồng nghĩa với việc có thể trì hoãn chăm sóc thận. Nếu nguyên nhân gây tổn thương không được kiểm soát, các nephron còn hoạt động sẽ phải tăng cường lọc máu trong thời gian dài. Tình trạng quá tải kéo dài có thể thúc đẩy tổn thương cầu thận, protein niệu và xơ hóa mô thận, khiến số lượng đơn vị lọc máu khỏe mạnh giảm dần.
Theo các chuyên gia, những nephron đã bị phá hủy hoàn toàn rất khó phục hồi. Vì vậy, ở suy thận giai đoạn 1, mục tiêu quan trọng không phải chờ đến khi creatinin tăng cao hoặc eGFR giảm rõ rệt mới điều trị mà cần chủ động bảo vệ cấu trúc thận ngay từ khi tổn thương mới xuất hiện.
Bảo vệ thận từ đâu khi mới phát hiện suy thận giai đoạn 1?
Việc đầu tiên người bệnh cần thực hiện là xác định nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ đang gây tổn thương thận. Bảo vệ thận hiệu quả không thể chỉ dựa vào việc uống nhiều nước, ăn thực phẩm “bổ thận” hay chờ đến khi xuất hiện triệu chứng mới can thiệp.
Tăng huyết áp và đái tháo đường là những nguyên nhân phổ biến dẫn đến bệnh thận mạn. Huyết áp tăng kéo dài có thể làm tổn thương hệ thống mạch máu nhỏ trong cầu thận, trong khi đường huyết cao gây biến đổi cấu trúc màng lọc và làm tăng nguy cơ xuất hiện albumin niệu.
Ngoài ra, viêm cầu thận, bệnh thận di truyền, gout, béo phì, sỏi hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu và việc sử dụng kéo dài một số thuốc có nguy cơ gây độc cho thận cũng có thể thúc đẩy tổn thương tiến triển.
Vì vậy, kiểm soát tốt bệnh nền và nguyên nhân gây tổn thương là nền tảng đầu tiên để bảo vệ “nhà máy lọc máu”. Người bệnh cần tuân thủ phác đồ điều trị, kiểm soát huyết áp, đường huyết và không tự ý ngừng hoặc thay đổi thuốc khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.
Song song với điều trị, chế độ dinh dưỡng cần được xây dựng phù hợp. Hạn chế ăn mặn giúp kiểm soát huyết áp, giảm giữ nước và giảm áp lực lên cầu thận. Người bệnh nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn chứa nhiều muối, thức ăn nhanh.
Lượng protein cũng cần được bổ sung hợp lý. Ăn quá nhiều đạm có thể làm tăng sản phẩm chuyển hóa chứa nitơ và tăng áp lực lọc cầu thận. Tuy nhiên, kiêng đạm quá mức lại có nguy cơ gây suy dinh dưỡng. Vì vậy, khẩu phần cần được cá thể hóa theo thể trạng, mức độ tổn thương thận và hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Người bệnh nên duy trì cân nặng hợp lý, vận động thể chất đều đặn, không hút thuốc, hạn chế rượu bia và tránh tự ý sử dụng thuốc giảm đau kéo dài.
Một yếu tố đặc biệt quan trọng là theo dõi định kỳ. Ở suy thận giai đoạn 1, chỉ kiểm tra creatinin máu là chưa đủ. Người bệnh cần được đánh giá mức lọc cầu thận, albumin hoặc protein niệu, huyết áp và các chỉ số liên quan theo hướng dẫn chuyên môn.
Theo dõi đều đặn giúp phát hiện sớm những thay đổi trong hoạt động của “nhà máy lọc máu”, từ đó điều chỉnh phương pháp điều trị trước khi số lượng nephron bị tổn thương nhiều hơn.
Bảo vệ nephron, hạn chế xơ hóa để làm chậm tiến triển suy thận
Một trong những mục tiêu quan trọng của điều trị bệnh thận mạn là bảo tồn tối đa số nephron còn hoạt động. Bởi suy thận tiến triển không chỉ do khả năng đào thải chất cặn bã suy giảm mà còn liên quan đến quá trình viêm, stress oxy hóa và xơ hóa diễn ra kéo dài trong mô thận.
Khi một số nephron bị mất chức năng, các nephron còn lại phải tăng cường hoạt động để duy trì mức lọc chung. Cơ chế bù trừ này có lợi trong thời gian đầu nhưng nếu kéo dài có thể làm tăng áp lực trong cầu thận, tiếp tục gây tổn thương màng lọc và thúc đẩy xơ hóa.
Xơ hóa thận có thể hiểu là quá trình mô thận khỏe mạnh dần bị thay thế bởi mô sẹo. Khi mô xơ hình thành ngày càng nhiều, cấu trúc của “nhà máy lọc máu” bị phá vỡ, số lượng nephron hoạt động giảm và chức năng thận tiếp tục suy yếu.
Trong đó, quá trình chuyển tiếp biểu mô – trung mô (EMT) được quan tâm như một cơ chế liên quan đến tiến triển xơ hóa thận. Khi quá trình này diễn ra, các tế bào biểu mô thận thay đổi đặc tính, góp phần thúc đẩy sự tích tụ chất nền ngoại bào và hình thành mô xơ.
Vì vậy, bên cạnh kiểm soát bệnh nền và giảm gánh nặng cho thận, việc hỗ trợ hạn chế tổn thương, chống oxy hóa, cải thiện vi tuần hoàn và bảo vệ cấu trúc nephron cũng là hướng tiếp cận đáng quan tâm nhằm duy trì chức năng thận lâu dài.
Có thể hình dung, nếu kiểm soát huyết áp, đường huyết và chế độ dinh dưỡng giúp giảm lượng “công việc” mà nhà máy phải xử lý thì bảo vệ nephron và hạn chế xơ hóa chính là việc duy trì, sửa chữa các dây chuyền lọc còn hoạt động trước khi chúng tiếp tục hư hỏng.
Giải pháp thảo dược hỗ trợ bảo vệ thận từ giai đoạn sớm
Trong những năm gần đây, một số thảo dược và hoạt chất sinh học được nghiên cứu về khả năng hỗ trợ bảo vệ cấu trúc và chức năng thận theo nhiều cơ chế khác nhau.
Nổi bật trong số đó là dành dành với hoạt chất geniposide. Một số nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy geniposide có tiềm năng tác động đến các cơ chế liên quan đến viêm, stress oxy hóa và xơ hóa thận, trong đó có quá trình chuyển tiếp biểu mô – trung mô.
Hiểu đơn giản, khi quá trình xơ hóa được hạn chế, cấu trúc của các đơn vị lọc máu có điều kiện được bảo vệ tốt hơn. Đây là cơ sở để dành dành được quan tâm trong các giải pháp hỗ trợ người có chức năng thận suy giảm.
Bên cạnh dành dành, đan sâm giúp hỗ trợ cải thiện vi tuần hoàn, tăng lưu lượng máu đến thận. Khi hệ thống tuần hoàn hoạt động tốt hơn, các nephron có điều kiện nhận đủ oxy và dưỡng chất để duy trì chức năng.
Hoàng kỳ và linh chi đỏ chứa các hoạt chất chống oxy hóa, góp phần bảo vệ tế bào thận trước tác động của stress oxy hóa kéo dài. Râu mèo, mã đề và bạch phục linh hỗ trợ chức năng bài tiết và đào thải các chất cặn bã, qua đó góp phần giảm gánh nặng cho hệ thống lọc máu.
Ngoài ra, L-Carnitine và Coenzyme Q10 tham gia vào quá trình chuyển hóa năng lượng của tế bào. Việc duy trì nguồn năng lượng cần thiết giúp các tế bào thận còn khỏe mạnh có điều kiện hoạt động hiệu quả hơn.
Theo các chuyên gia, sự phối hợp các thành phần này trong cùng một công thức chuẩn hóa tạo nên hướng hỗ trợ đa tác động: bảo vệ cấu trúc thận, hạn chế các yếu tố liên quan đến xơ hóa, cải thiện tuần hoàn, chống oxy hóa, hỗ trợ đào thải chất cặn bã và duy trì năng lượng cho tế bào.
Nếu chế độ ăn uống và kiểm soát bệnh nền giúp giảm “rác thải đầu vào” thì công thức thảo dược đa thành phần có thể được ví như giải pháp hỗ trợ “bảo trì” nhiều bộ phận của nhà máy lọc máu cùng lúc. Qua đó, góp phần cải thiện các biểu hiện như tiểu đêm, tiểu bọt, phù nhẹ, mệt mỏi, hỗ trợ duy trì chức năng thận và làm chậm tiến triển suy thận mạn.
Tuy nhiên, các giải pháp hỗ trợ không thay thế thuốc điều trị. Người bệnh suy thận giai đoạn 1 vẫn cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, kiểm soát nguyên nhân gây tổn thương và theo dõi định kỳ các chỉ số chức năng thận.
Suy thận giai đoạn 1 là thời điểm tổn thương thận đã xuất hiện dù khả năng lọc máu còn được duy trì. Vì vậy, bảo vệ thận cần bắt đầu từ việc phát hiện và kiểm soát nguyên nhân, điều chỉnh lối sống, theo dõi định kỳ và chủ động bảo vệ các nephron còn hoạt động. Can thiệp từ sớm chính là nền tảng giúp duy trì chức năng thận và làm chậm tiến triển suy thận mạn.
Liên Hương
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Ích Thận Vương  Thành phần: Cao dành dành, cao đan sâm, cao hoàng kỳ, trầm hương, cao râu mèo, cao mã đề, bạch phục linh, cao linh chi đỏ, L-Carnitine fumarate, Coenzyme Q10. Công dụng: Giúp bổ thận, lợi tiểu. Hỗ trợ giảm biểu hiện phù thũng, rối loạn tiểu tiện, tiểu khó, tiểu rắt, vô niệu do thận kém. Đối tượng sử dụng: Người bị suy thận, chức năng thận kém biểu hiện: Tiểu ít, tiểu rắt, vô niệu, bí tiểu. Cách dùng Ngày uống 2 - 3 viên/lần, 2 lần/ngày. Nên uống trước bữa ăn 30 phút hoặc sau khi ăn 1 giờ. Nên sử dụng liên tục một đợt từ 1 - 3 tháng tùy theo bệnh lý hoặc theo hướng dẫn của bác sĩ. Tiếp thị và phân phối bởi: Công ty TNHH Dược Phẩm Á Âu Á Âu - Địa chỉ an tâm, tin cậy, chất lượng suốt 20 năm Địa chỉ: 171 Chùa Láng - Phường Láng Thượng - Quận Đống Đa - Hà Nội ĐT: 024.38461530 - 028.62647169 Số GPQC: 01502/2019/ATTP-XNQC *Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. * Sản phẩm được bán tại các nhà thuốc trên toàn quốc |
