Bài toán tăng trưởng tín dụng vẫn đang là câu hỏi khó, không chỉ của riêng ngành NH, khi mà chỉ còn hơn 1 tháng nữa sẽ kết thúc năm 2013, song con số tăng trưởng mới chỉ đạt hơn 7%. Mới đây, đại diện NHNN cho rằng, từ nay đến cuối năm có thể đạt tăng trưởng tín dụng ở mức 11 – 12%, nhưng vẫn còn đó những quan ngại…

Tính đến 31/10/2013, dư nợ tín dụng tăng 7,18% so với cuối năm 2012. Con số này tuy còn cách khá xa mục tiêu (12%), nhưng NHNN vẫn nhận định đây là mức tăng trưởng cao hơn nhiều so cùng kỳ năm 2012 (3,54%).

Nới lỏng chính sách

Để thúc đẩy tăng trưởng tín dụng (TTTD), rất nhiều biện pháp đã được NHNN đưa ra, đáng kể là việc tiếp tục điều chỉnh giảm các mức lãi suất điều hành. Nhờ đó, 10 tháng qua, lãi suất huy động đã giảm 2 – 3%/năm; lãi suất cho vay giảm 3 – 5%/năm. Trong đó, lãi suất các khoản cho vay mới giảm mạnh về mức lãi suất cho vay của giai đoạn 2005 – 2006, lãi suất của các khoản cho vay cũ cũng giảm mạnh; ban hành Quyết định 780 cho cơ cấu lại nợ mà không chuyển nhóm, để tạo điều kiện cho những DN khó khăn vẫn có thể tiếp cận vốn; lùi thời hạn áp dụng Thông tư 02 thêm 1 năm, tránh siết các điều kiện chặt chẽ hơn tác động đến nguồn vốn các tổ chức tín dụng và hạng mức tín nhiệm của nhiều DN vay vốn; ban hành Văn bản số 7558 ngày 14/10/2013, cho phép tổ chức tín dụng không xem xét các điều kiện về các khoản nợ cũ khi khách hàng vay vốn mới có dự án, phương án kinh doanh có hiệu quả, đảm bảo thu hồi được nợ… Tuy nhiên, với việc TTTD hiện nằm ở con số 7,19%, kết quả này đã không như mong đợi.

Thực tế, khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng của DN gặp nhiều khó khăn. Các giải pháp NHNN đưa ra đã góp phần giúp các DN, nhưng vấn đề là ở nước ta, nền kinh tế tiền tệ đang nỗ lực để ổn định thì nền kinh tế hàng hóa lại trì trệ (hàng tồn kho còn lớn, thị trường co hẹp, DN phá sản)… dẫn đến DN muốn vay không nhiều, mà muốn cũng rất khó để vay.

Từ nay đến cuối năm, TTTD thực sự là bài toán hóc búa với hệ thống NH. Tuy nhiên, phát biểu tại Diễn đàn Quốc hội cũng như trong các văn bản gần đây, Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho rằng, trên cơ sở kết quả đạt được trong những năm vừa qua cũng như chu kỳ tín dụng thường tăng trưởng mạnh vào quý IV, NHNN tin tưởng rằng, TTTD toàn hệ thống của cả năm 2013 sẽ đạt khoảng 11 - 12% như mục tiêu đã đề ra từ đầu năm.

Không nên bằng mọi giá…

Mới đây, trong cuộc họp khẩn của NHNN với 14 NHTM lớn, vấn đề TTTD, trong đó làm sao để đạt được mục tiêu tăng trưởng 12% như đã đề ra là một trong những nội dung chính được đưa ra bàn thảo.

Theo một chuyên gia tài chính - NH, việc đạt được TTTD 12% từ nay đến cuối năm, về mặt số học là không phải dễ. Tuy nhiên, nếu không đạt được về mặt số học thì điều quan trọng là nâng cao chất lượng tín dụng. Nếu đạt được 8 -10% nhưng chất lượng tốt thì vẫn hơn là 12% mà yếu kém, vì cái giá phải trả cho việc này là rất lớn.

Để đạt con số tăng trưởng 12%, chuyên gia này đề xuất cần có giải pháp bảo lãnh tín dụng. Hiện nhiều DN không thể tiếp cận với tín dụng và DN cần một bàn tay cứu trợ của Chính phủ, vì khi có bảo lãnh của Chính phủ thì NH mới cho vay. Tuy nhiên đây là vấn đề lớn, ở Việt Nam, đã có quỹ này ở một số địa phương, nhưng hoạt động không hiệu quả, quy trình nhiêu khê, vì vậy cần tái cơ cấu lại mô hình.

PGS. TS. Nguyễn Đắc Hưng, Tạp chí NH cho rằng, áp lực về tăng trưởng dư nợ đối với nền kinh tế là khá rõ rệt trong điều kiện mở rộng tín dụng an toàn và hiệu quả vẫn diễn biến chậm. Chỉ tiêu tăng trưởng dư nợ do đó chỉ nên coi có tính chất định hướng, thay vì cứng nhắc phải phấn đấu bằng mọi cách hay khống chế mức tăng này.

Trước ý kiến cho rằng, nếu muốn đạt mục tiêu thì chỉ còn cách hạ tiêu chuẩn và điều kiện cho vay. Chuyên gia tài chính - NH Nguyễn Trí Hiếu cho biết: “Kinh tế èo uột mà bơm một lượng tín dụng lớn vào, chẳng khác gì ép nhu cầu, cho uống thuốc quá liều, hết sức nguy hiểm, chẳng khác gì DN nhận được dòng tín dụng mà họ không đáng được hưởng. Điều này đi ngược lại với nguyên tắc quản lý rủi ro và sẽ phải trả giá”.

An Hà