Già hóa dân số hiện đã trở thành một xu thế nhân khẩu học toàn cầu, là kết quả tất yếu của quá trình phát triển kinh tế và những tiến bộ vượt bậc trong y học. Tuy nhiên, thực tế này cũng đặt ra hàng loạt bài toán khó cho thị trường lao động, hệ thống an sinh xã hội và đặc biệt là công tác chăm sóc sức khỏe. Tại Việt Nam, giai đoạn già hóa dân số chính thức bắt đầu từ năm 2011 và dự báo sẽ sớm chuyển từ giai đoạn dân số vàng sang dân số già trong thời gian ngắn.
Dưới góc độ y tế, sự gia tăng nhanh chóng của người cao tuổi kéo theo gánh nặng về các bệnh lý mạn tính và nhu cầu chăm sóc dài hạn. Các bệnh nhân lớn tuổi thường sở hữu đặc điểm bệnh lý phức tạp, đòi hỏi hệ thống y tế phải phát triển toàn diện từ dự phòng, điều trị đến phục hồi chức năng. Việc đào tạo nhân lực chuyên ngành lão khoa và ứng dụng công nghệ trong quản lý điều trị trở thành yêu cầu cấp thiết để nâng cao chất lượng sống cho nhóm đối tượng này.
Đáng chú ý, mô hình phối hợp giữa bệnh viện và y tế cơ sở đang được đề xuất như một giải pháp trọng tâm. Tại Hà Nội, công tác quản lý sức khỏe người cao tuổi đã đạt được những kết quả khả quan với hơn 95% đối tượng được lập hồ sơ theo dõi. Định hướng của thành phố trong thời gian tới là tiếp tục đổi mới quản lý dựa trên dữ liệu số, phát triển đa dạng mạng lưới chăm sóc, trong đó lấy cộng đồng và gia đình làm nền tảng cốt lõi.
Các đại biểu tại hội thảo cũng nhấn mạnh việc cần thay đổi tư duy từ bị động ứng phó sang chủ động thích ứng. Người cao tuổi nên được nhìn nhận là một nguồn lực xã hội quý giá với kinh nghiệm và tri thức dồi dào thay vì chỉ là nhóm thụ hưởng chính sách. Do đó, các cơ chế chính sách cần được hoàn thiện theo hướng tích hợp liên ngành, gắn kết chặt chẽ giữa y tế với an sinh xã hội và phát triển kinh tế.
Việc nghiên cứu kinh nghiệm từ các quốc gia đã bước vào giai đoạn già hóa sâu cũng như các tổ chức quốc tế như WHO hay UNFPA sẽ cung cấp thêm cơ sở để Việt Nam xây dựng lộ trình phù hợp. Mục tiêu cuối cùng là đảm bảo tính bền vững của hệ thống bảo hiểm xã hội và tạo môi trường để người cao tuổi được sống khỏe mạnh, an toàn, tiếp tục đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.
Tâm An
