Nhân ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10, Phóng viên Thương hiệu & Công luận đã có cuộc trao đổi với TS. Cao Sỹ Kiêm, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam xung quanh vấn đề gỡ khó cho doanh nghiệp (DN).

Xin ông cho biết, những đóng góp của DN và doanh nhân trong thời gian qua? Họ đã vượt qua khó khăn, thử thách về sự suy yếu kinh tế như thế nào?

Trong thời kỳ nào, hoàn cảnh kinh tế nào thì DN và doanh nhân cũng luôn là những nhân tố quan trọng, có những đóng góp to lớn đối với nền kinh tế đất nước. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, DN đang gặp rất nhiều khó khăn về vốn, đầu ra sản phẩm, chi phí giá thành, chính sách giao thương, thủ tục hành chính…

Tuy nhiên, tố chất của các doanh nhân Việt Nam là luôn biết tìm tòi, học hỏi, tự cứu DN vượt qua sóng gió. Chỉ có một bộ phận rất nhỏ doanh nhân có tâm lý trông chờ vào sự cứu trợ từ Nhà nước, còn lại đa số các DNNVV, DN tư nhân ngay từ khi ra đời đã biết tự thân vận động nên khi gặp khó khăn họ luôn tự tìm ra lối thoát cho mình.

Chỉ trong 9 tháng đầu năm đã có tới 6.742 DN hoàn thành thủ tục giải thể. Đây có phải là dấu hiệu đáng lo ngại?

2013 vẫn là một năm khó khăn với nền kinh tế và ảnh hưởng trực tiếp đến các DN. Những DNNN trước đây thường được ưu tiên về chính sách, về vốn, khi gặp khó khăn sẽ bộc lộ nhiều yếu kém trong quản lý, không có khả năng phát triển nên để nợ xấu và hàng tồn kho tăng cao. Những DNNVV với nguồn vốn ít, quản lý yếu, công nghệ thấp, trình độ lao động còn hạn hẹp nên khi nền kinh tế suy giảm, những yếu kém đó càng bộc lộ rõ. Khi các DN không còn sức để duy trì sự phát triển thì việc giải thể hay tái cơ cấu, sáp nhập là điều đương nhiên. Con số 6.742 DN giải thể đã giảm 2% so với cùng kỳ năm 2012, dù vẫn là con số đáng quan tâm nhưng không đáng lo ngại so với 11.299 DN đang dừng hoạt động đã hoạt động trở lại.

Các chính sách của Nhà nước có thực sự gỡ khó được cho DN?

Theo tôi, sự ra đời của Nghị quyết 02/NQ-CP ngày 7/1/2013, nhằm tháo gỡ khó khăn cho DN trong sản xuất, kinh doanh là một nghị quyết đúng đắn, kịp thời, góp phần thúc đẩy giải quyết nợ xấu, hàng tồn kho, gia hạn nợ, cung cấp vốn cho các DN, giúp vực dậy niềm tin cho các DN, vì thế có nhiều DN đã đủ tự tin để quay lại thương trường.

Từ đầu năm đến nay, đã có thêm gần 900 dự án đầu tư mới, chỉ số GPI, CPI đã được cải thiện. Tuy nhiên, nhịp hoạt động, sản xuất mới chỉ bắt đầu lại, chưa phải là cú hích lớn để chúng ta có thể kỳ vọng. Con đường phía trước của các DN còn dài, rất khó khăn, bởi sự suy yếu gần như chạm đáy của nền kinh tế, cần có thời gian mới hồi phục được.

Động thái hạ lãi suất của NH mới chỉ là những giải pháp, chứ chưa thực sự tháo gỡ được khó khăn cho DNNVV. Bởi để hấp thụ được nguồn vốn mới, các DN cần phải chứng minh được khả năng trả nợ, không có nợ xấu, có tài sản thế chấp… Chưa kể, khi có nguồn vốn mới thì lãi suất nợ cũ chồng với lãi suất nợ mới, vốn ưu đãi cũng chỉ được vay trong thời gian ngắn, khiến các DN xoay không nổi…

Với vai trò là Chủ tịch Hiệp hội DNNVV, ông khuyến nghị gì về chính sách hỗ trợ DN, phát triển kinh tế, cũng như tháo gỡ đồng bộ khó khăn cho DN từ nay đến năm 2015 và phát triển dài hạn?

Chính sách đã có, nhưng thiếu sự đồng bộ, không phù hợp, việc điều hành lại chưa kiên quyết, do đó mới chỉ giải quyết được khó khăn phần ngọn chứ chưa giải quyết được phần gốc. Từ nay đến năm 2015, theo tôi, cần giải quyết triệt để vấn đề hàng tồn kho, giảm nợ xấu. Cùng với chính sách, phải có biện pháp tháo gỡ đồng bộ khó khăn cho DN như giảm chi phí đầu vào, thúc đẩy sức mua, linh động chính sách thuế, hỗ trợ DN cả về lãi suất, cả việc khoanh nợ, giãn nợ, cho vay lãi suất ưu đãi trong thời hạn dài… để giúp DN có đủ thời gian để hồi phục.

Bên cạnh đó, các DN cần nỗ lực tự tìm hướng vượt qua khó khăn, cùng chung tay giải quyết nợ xấu, hàng tồn kho bất động sản, chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ chiều rộng sang chiều sâu, nâng cao chất lượng sản phẩm, chú trọng các khâu dịch vụ trong và sau bán hàng, cơ cấu lại tổ chức để tự nâng cao chất lượng, sức khỏe, sức bền của DN, từng bước vượt qua những giai đoạn khó khăn và có chiến lược dài hạn cho phát triển kinh tế đất nước, hội nhập với kinh tế thế giới.

Xin cảm ơn ông!

Nguyễn Hạnh (Thực hiện)