Thu phí sử dụng đường bộ tại 5 tuyến cao tốc Bắc - Nam từ ngày 1/3

Cục Đường bộ Việt Nam vừa có báo cáo gửi Bộ Xây dựng về tình hình chuẩn bị thu phí tại các dự án thành phần đầu tư công thuộc tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2017 - 2020.

Theo đó, để bảo đảm triển khai thu phí từ ngày 1/3/2026 theo chỉ đạo của Bộ Xây dựng, Cục Đường bộ Việt Nam đề xuất các Ban Quản lý dự án đẩy nhanh tiến độ, khắc phục tồn tại, hoàn tất thủ tục pháp lý, nghiệm thu công trình và bàn giao tài sản; đồng thời hoàn thiện quy trình vận hành, bảo trì, xác định thời điểm bàn giao cụ thể, đáp ứng tiến độ thu phí chính thức.

5 tuyến cao tốc sẽ bắt đầu thu phí gồm: Mai Sơn - Quốc lộ 45; Quốc lộ 45 - Nghi Sơn; Nghi Sơn - Diễn Châu; Vĩnh Hảo - Phan Thiết; Phan Thiết - Dầu Giây.

Theo báo cáo của các ban quản lý dự án, đến ngày 30/1/2026, hệ thống Front-End tại các trạm thu phí cơ bản đã hoàn tất kiểm thử và sẵn sàng phục vụ công tác đánh giá chỉ số hiệu quả vận hành (KPI) khi đủ điều kiện kết nối liên thông. Tuy vậy, một số hạng mục vẫn chưa được hoàn thiện, trong đó có hệ thống báo hiệu đường bộ tại khu vực trạm thu phí. Ngoài ra, tình trạng mất điện do đứt cáp vẫn xảy ra, điển hình là trên đoạn Vĩnh Hảo - Phan Thiết, với sự cố phát sinh ngày 28/1/2026 hiện đang được khắc phục.

Cục Đường bộ Việt Nam đã tổ chức họp với các ban quản lý dự án và các đơn vị liên quan để triển khai kế hoạch đánh giá KPI hệ thống thu phí. Tuy nhiên, theo phản ánh của các ban quản lý dự án, liên danh nhà thầu vận hành thu phí cùng các doanh nghiệp VETC, VDTC, quá trình triển khai vẫn phát sinh một số khó khăn, vướng mắc.

Đáng chú ý, đến nay vẫn còn một số ban quản lý dự án chưa phê duyệt đầy đủ quy trình quản lý, vận hành và bảo trì hệ thống thu phí theo quy định. Cục Đường bộ Việt Nam đang phối hợp rà soát, hoàn thiện các quy trình này để làm cơ sở triển khai.

Việc đánh giá KPI cũng đòi hỏi phải bố trí đầy đủ nhân sự cho công tác vận hành, hậu kiểm, đối soát và xử lý tình huống phát sinh. Trong khi đó, để có căn cứ pháp lý chỉ đạo liên danh nhà thầu tiếp nhận và vận hành hệ thống, toàn bộ tài sản phục vụ thu phí phải được bàn giao theo đúng quy định. Trên cơ sở thống nhất của các bên, việc đánh giá KPI sẽ được thực hiện trong giai đoạn vận hành thu phí chính thức.

Trước đó, vào tháng 8/2025, Bộ Xây dựng đã phê duyệt đề án khai thác tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ đối với tuyến cao tốc Hòa Liên - Túy Loan và các tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 2021 - 2025.

Theo đề án, 13 dự án cao tốc do Nhà nước đầu tư gồm: Bãi Vọt - Hàm Nghi, Hàm Nghi - Vũng Áng, Vũng Áng - Bùng, Bùng - Vạn Ninh, Vạn Ninh - Cam Lộ, Hòa Liên - Túy Loan, Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Hoài Nhơn - Quy Nhơn, Quy Nhơn - Chí Thạnh, Chí Thạnh - Vân Phong, Vân Phong - Nha Trang, Cần Thơ - Hậu Giang và Hậu Giang - Cà Mau sẽ được tổ chức thu phí trong thời hạn 7 năm kể từ khi đưa vào vận hành.

Đối với 5 dự án cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 1 đầu tư bằng vốn ngân sách, gồm: Mai Sơn - Quốc lộ 45; Quốc lộ 45 - Nghi Sơn; Nghi Sơn - Diễn Châu; Vĩnh Hảo - Phan Thiết; Phan Thiết - Dầu Giây, Bộ Xây dựng đã phê duyệt đề án khai thác và thống nhất triển khai thu phí từ đầu năm 2026, nay được điều chỉnh mốc thu chính thức sang ngày 1/3/2026.

PV (t/h)