THCL Đó là đánh giá của Hiệp hội thuốc lá Việt Nam sau hơn 7 tháng Chỉ thị 30/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ được ban hành.

Kết quả bước đầu

Theo Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, sau khi Chỉ thị 30/CT-TTg ngày 30/9/2014 của Thủ tướng Chính phủ được ban hành, nhiều địa phương, bộ, ngành, lực lượng chức năng đã xác lập nhiều kế hoạch nghiệp vụ, chuyên án đánh mạnh vào các đường dây, tổ chức buôn lậu, vận chuyển  trái phép thuốc lá lậu trên các tuyến, địa bàn trọng điểm. Tính đến thời điểm này, các lực lượng chức năng trong cả nước đã bắt giữ 5.428 vụ, với 5.178.150 bao thuốc lá lậu, khởi tố 108 vụ với 176 đối tượng, thu giữ 1.429 xe máy các loại, 22 xuống cao tốc, 31 ôtô. Tình hình buôn lậu thuốc lá bước đầu được kiềm chế.

Tuy nhiên, nguy cơ bùng phát trở lại là rất lớn, phương thức thủ đoạn vận chuyển thuốc lá lậu cũng có thay đổi so với trước đây, các đối tượng buôn lậu ngày càng tinh vi hơn, cất giấu thuốc lá điếu ngoại nhập lậu trong ca bin, mui, gầm, bình xăng xe; bố trí người theo dõi trước trụ sở cơ quan của lực lượng chống buôn lậu, thuê người dò đường trước khi vận chuyển; dùng xuống máy, ghe máy có tốc độ rất cao để vận chuyển, vận chuyển vào ban đêm, thường xuyên thay đổi thời gian, cung đường hoạt động; manh động và liều lĩnh hơn, đối tượng vận chuyển sẵn sàng chống trả lại lực lượng chức năng khi bị phát hiện bắt giữ; hô hào, tập trung đông người gây áp lực nhằm cướp hàng, tẩu táng tang vật, đánh tháo đối tượng bị bắt giữ.

Mặt khác, do bị kiểm soát chặt chẽ hơn trên tuyến biên giới đất liền và ở các cửa khẩu đường bộ, các đối tượng đã tiến hành nhập lậu thuốc lá bằng hình thức vận chuyển container qua các cảng biển và trên biển. Điển hình như vụ Cục C46 phối hợp Cục chống lậu Tổng cục Hải quan bắt giữ 1 container (hơn 100.000 bao) tại Cảng CKD Phước Long, TP Hồ Chí Minh; vụ Hải quan Hải Phòng phối hợp Cục chống lậu Tổng cục Hải quan bắt giữ 1 container (hơn 200.000 bao) tại cảng Hải phòng.

Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam đánh giá, thị phần thuốc lá lậu giảm 10%, giá bình quân thuốc lá lậu tăng lên 1.500-2.000 đồng/bao, lượng thuốc lá lậu về thành phố Hồ Chí Minh giảm so với trước thời điểm ban hành Chỉ thị 30/CT-TTg là 20%. Từ đó tác động tích cực đến thị trường trong nước, lượng thuốc lá bán ra của các DNtrong ngành tăng trên 5%.

9 giải pháp cần thực hiện

Để tiếp tục thực hiện hiệu quả Chỉ thị 30/CT-TTg, trong thời gian tới, Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia đề xuất thực hiện một số giải pháp, cụ thể như sau:

Một là: Các bộ, ngành, địa phương tiếp tục quán triệt và thực hiện nghiêm Chỉ thị 30/CP của Chính phủ, nhất là các địa bàn trọng điểm cần tiếp tục xây dựng các kế hoạch chuyên đề, chuyên án lớn để đấu tranh, đẩy lùi hoạt động buôn lậu thuốc lá tại địa bàn. Kiên quyết xóa bỏ các đường dây, ổ nhóm, tổ chức buôn lậu, vận chuyển trái phép thuốc lá lậu qua biên giới, các tụ điểm, kho tàng, bến bãi tập kết, cất giấu, buôn bán trong nội địa.

Hai là: Nâng cao nhận thức của các các ngành, các cấp, các địa phương về công tác phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả; xác định đây là nhiệm vụ thường xuyên, trọng tâm, cấp bách, lâu dài vì vậy phải kiên trì thực hiện.

Ba là: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhằm nâng cao nhận thức của người dân về tác hại của thuốc lá nhập lậu đối với sức khỏe cộng đồng và thất thu ngân sách nhà nước; vận động người dân "nói không với hàng lậu" và hưởng ứng cuộc vận động " người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam".

Đồng thời, phát động phong trào toàn dân tố giác tội phạm buôn lậu, các hành vi kinh doanh trái pháp luật; tiêu cực trong thực thi nhiệm vụ của các lực lượng chức năng và chính quyền các địa phương; nêu gương người tốt, việc tốt trong công tác chống buôn lậu để nhân điển hình.

Bốn là: Tiếp tục hoàn thiện chính sách pháp luật, cơ chế chính sách hỗ trợ công tác chống buôn lậu, nâng cao hơn nữa chế tài xử lý đối với hành vi buôn bán thuốc lá nhập lậu (Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan khẩn trương sửa đổi, bổ sung Nghị định 185/2013/NĐ-CP và Thông tư liên tịch số 36, trong đó có nội dung tăng chế tài, giảm số lượng thuốc lá nhập lậu, buôn bán, vận chuyển từ 1.500 xuống còn 500 bao phải bị xử lý hình sự để đảm bảo tính răn đe và thể hiện quyết tâm thực hiện Chỉ thị 30/CT-TTg trong thời gian tới).

Năm là: Tiếp tục đổi mới công tác tham mưu chỉ đạo, chủ động nắm bắt tình hình, tham mưu đúng, kịp thời cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành sửa đổi chính sách hoặc đưa ra các quyết sách trong chỉ đạo chống buôn lậu thuốc lá;  Phối hợp trong ngành, liên ngành, giữa trung ương và địa phương; địa phương với địa phương;

Sáu là: Đầu tư, trang bị phương tiện cho các tỉnh trọng điểm buôn lậu thuốc lá đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ, khắc phục ngay tình trạng trang thiết bị lạc hậu, yếu kém không đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ.

Bảy là: Tăng cường và chủ động trao đổi thông tin, hợp tác với Hiệp hội thuốc lá Việt Nam, các Hãng thuốc lá lớn như BAT, … để chủ động trong công tác hổ trợ và nắm tình hình từ xa phục vụ công đấu tranh với các hoạt động buôn bán thuốc lá lậu, thuốc lá bất hợp pháp,…

Tám là:Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia và các Bộ, ngành kịp thời biểu dương, khen thưởng cho tập thể và cá nhân có thành tích tiêu biểu, xuất sắc trong công tác đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá.

Chín là: Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam và các đơn vị thành viên, hàng năm dành ra một phần kinh phí nghiên cứu, điều tra thị trường, nghiên cứu sản xuất ra sản phẩm mới tương đương Hero, Jet… nhằm đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng, từng bước kết hợp với các giải pháp khác giảm thị phần thuốc lá lậu.

T.Hà