Ngày 30/12/2025, Trưởng Ban Chỉ đạo 389 quốc gia đã ký ban hành báo cáo tổng kết việc triển khai thực hiện Chỉ thị số 30/CT-TTg ngày 30/9/2014 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá trong tình hình mới.
Báo cáo cho biết, xuất phát từ thực tế tình trạng buôn lậu, vận chuyển, tàng trữ và buôn bán thuốc lá nhập lậu diễn biến phức tạp, gây thất thu lớn cho ngân sách nhà nước, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất thuốc lá trong nước và tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng, ngày 30/9/2014, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 30/CT-TTg với mục tiêu từng bước ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng buôn lậu thuốc lá.
Sau hơn 10 năm triển khai thực hiện, công tác đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, tình hình vi phạm cơ bản được kiểm soát và giảm rõ rệt. Từ năm 2014 đến nay, các bộ, ngành, lực lượng chức năng và địa phương phát hiện, bắt giữ và xử lý 79.459 vụ việc với 59.257 đối tượng vi phạm pháp luật liên quan đến buôn lậu, vận chuyển, tàng trữ, buôn bán thuốc lá nhập lậu, thuốc lá nguyên liệu, thuốc lá giả và thuốc lá thế hệ mới; thu giữ hơn 110 triệu bao thuốc lá điếu, gần 388,2 tấn lá thuốc lá và trên 2,37 triệu đơn vị thuốc lá thế hệ mới. Các lực lượng đã xử phạt vi phạm hành chính 68.402 vụ, 52.954 đối tượng, thu nộp ngân sách nhà nước hơn 480,5 tỷ đồng; đồng thời khởi tố và chuyển cơ quan điều tra đề nghị khởi tố 3.786 vụ án với 4.563 đối tượng.
Ban Chỉ đạo 389 quốc gia ghi nhận và đánh giá cao những kết quả, nỗ lực của các bộ, ngành, lực lượng chức năng và chính quyền địa phương trong công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu thuốc lá thời gian qua.
Theo nhận định, trong thời gian tới, nhu cầu tiêu dùng thuốc lá, đặc biệt là thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, nhất là trong nhóm thanh thiếu niên, vẫn ở mức cao. Trong khi đó, lợi nhuận từ hoạt động buôn lậu và vận chuyển trái phép các mặt hàng này lớn hơn nhiều so với hàng hóa thông thường, khiến tình trạng buôn lậu, mua bán trái phép thuốc lá, thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng có xu hướng tiếp tục gia tăng trên các tuyến biên giới, đường biển, đường hàng không và cả trên môi trường thương mại điện tử. Đáng chú ý, Nghị quyết số 173/2024/QH15 được Quốc hội ban hành ngày 30/11/2024 về việc cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đã thể hiện rõ quyết tâm của Đảng và Nhà nước trong việc ngăn chặn các sản phẩm gây hại cho sức khỏe con người.
Để chủ động phòng ngừa, ngăn chặn và nâng cao hiệu quả đấu tranh đối với các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến thuốc lá trong thời gian tới, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia yêu cầu các bộ, ngành, đơn vị và địa phương tập trung thực hiện nghiêm các nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, tiếp tục quán triệt và triển khai hiệu quả các kế hoạch, chuyên đề và văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo 389 quốc gia; tăng cường công tác nắm tình hình, xác định rõ tuyến, địa bàn, đối tượng và mặt hàng trọng điểm; kịp thời tiếp nhận, xử lý tin báo, đồng thời đẩy mạnh phối hợp giữa các lực lượng Công an, Biên phòng, Cảnh sát biển và Quản lý thị trường trong tuần tra, kiểm tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Cùng với đó, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng và vận hành hệ thống dữ liệu tập trung, tăng cường chia sẻ thông tin liên ngành nhằm nâng cao năng lực dự báo, chủ động ngăn chặn buôn lậu từ sớm, từ xa; chú trọng đào tạo, tập huấn chuyên môn nghiệp vụ, nhất là trong kiểm tra, xử lý hoạt động buôn bán trái phép trên không gian mạng và các sàn thương mại điện tử; tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng cho cán bộ, chiến sĩ, kiên quyết xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, tiếp tay cho tội phạm.
Ban Chỉ đạo 389 quốc gia cũng yêu cầu quan tâm ưu tiên các dự án phát triển kinh tế – xã hội tại khu vực vùng sâu, vùng xa, biên giới nhằm ổn định đời sống Nhân dân; đồng thời đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật để người dân không tham gia, không tiếp tay cho buôn lậu, kinh doanh thuốc lá trái phép và không sử dụng thuốc lá thế hệ mới.
Ban Chỉ đạo 389 quốc gia giao Văn phòng Thường trực tiếp tục theo dõi, đôn đốc, hướng dẫn việc thực hiện các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo 389 quốc gia; trên cơ sở kết quả tổng kết Chỉ thị số 30, phối hợp với các bộ, ngành khẩn trương tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị mới nhằm tăng cường đấu tranh, tiến tới ngăn chặn, đẩy lùi và chấm dứt tình trạng buôn lậu, kinh doanh thuốc lá trái phép, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, an ninh, an toàn xã hội và môi trường sản xuất, kinh doanh lành mạnh trong nước.
Chi Chi (t/h)
