Cơ cấu 34 vị trí chuyên môn thuộc 11 lĩnh vực quản lý
Điểm cốt yếu của mô hình mới là việc xác định rõ ràng danh mục các vị trí việc làm công chức cấp xã. Nhóm chuyên môn nghiệp vụ gồm 34 vị trí được phân bổ khoa học trong 11 lĩnh vực quản lý nhà nước như văn phòng hành chính, tư pháp, nội vụ, tài chính kế hoạch, và xây dựng đô thị.
Sự phân bổ này mang tính linh hoạt cao khi mỗi lĩnh vực sẽ có từ một đến bốn vị trí tùy thuộc vào khối lượng công việc thực tế. Chẳng hạn như lĩnh vực nông nghiệp và phát triển nông thôn được bố trí tối đa bốn vị trí việc làm để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế nông thôn, trong khi các lĩnh vực y tế hay giáo dục chỉ bố trí một vị trí chuyên trách. Ngoài ra, tùy theo điều kiện thực tiễn, chính quyền địa phương có thể bổ sung thêm tám vị trí việc làm khác như pháp chế, kế toán hoặc lưu trữ để đảm bảo phòng chuyên môn vận hành trơn tru.
Vai trò tham mưu và quy định về lãnh đạo phòng chuyên môn
Theo quy định mới, phòng chuyên môn được xác định là cơ quan tham mưu đắc lực cho Ủy ban nhân dân cấp xã. Các phòng này có tư cách pháp nhân với con dấu và tài khoản riêng, hoạt động độc lập theo quy định của pháp luật. Người đứng đầu là trưởng phòng do chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã bổ nhiệm và chịu trách nhiệm toàn diện về mọi hoạt động của đơn vị.
Cấp phó tại các phòng chuyên môn đóng vai trò trợ giúp trưởng phòng và được ủy quyền điều hành khi trưởng phòng vắng mặt. Việc bổ nhiệm hay điều động các chức danh lãnh đạo này đều thuộc thẩm quyền của chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã, đảm bảo sự thống nhất trong chỉ đạo và điều hành tại địa phương.
Khung số lượng phòng linh hoạt phù hợp với đặc thù địa phương
Thay vì áp dụng một mô hình cứng nhắc cho tất cả các đơn vị hành chính, khung số lượng phòng chuyên môn từ năm 2026 sẽ do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định dựa trên các tiêu chí về dân số, diện tích và trình độ phát triển kinh tế xã hội. Bình quân mỗi đơn vị hành chính cấp xã sẽ không được tổ chức vượt quá 4,5 tổ chức.
Đặc biệt, hai đô thị lớn nhất cả nước là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh được áp dụng cơ chế đặc thù với mức bình quân không quá 4,7 tổ chức cho mỗi đơn vị cấp xã. Đối với những nơi không thành lập phòng chuyên môn riêng biệt, chính quyền địa phương sẽ bố trí các công chức chuyên môn phụ trách lĩnh vực để đảm bảo nhiệm vụ quản lý nhà nước không bị gián đoạn. Số lượng phó trưởng phòng cũng được khống chế theo nguyên tắc bình quân hai người trên một phòng, giúp bộ máy lãnh đạo luôn giữ được sự tinh gọn nhưng vẫn đảm bảo tính thực thi.
Tâm An (t/h)
