Sự kiện do phường Tân Phước phối hợp với Viện Quy hoạch Xây dựng Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức.
Phường Tân Phước có quy mô hơn 8.361 ha diện tích tự nhiên, tiếp giáp trực tiếp cụm cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải và có Khu Thương mại Tự do Cái Mép Hạ. Địa phương còn là mắt xích quan trọng trong kết nối hành lang kinh tế "Trung tâm tài chính quốc tế – Cảng biển – Cảng hàng không" nối liền Trung tâm Thủ Thiêm, sân bay Long Thành với khu cảng biển nước sâu Cái Mép-Thị Vải.
Bí thư Đảng ủy phường Tân Phước Dương Ngọc Châu cho biết, mục tiêu của địa phương là phát triển theo mô hình Đô thị Cảng tích hợp "Sản xuất – Dịch vụ – Sinh thái"; trong đó cảng nước sâu và khu thương mại tự do là bệ đỡ kết nối toàn cầu, công nghiệp công nghệ cao và logistics thông minh tạo động lực. Đồng thời, đô thị dịch vụ TOD quanh ga Cái Mép Hạ thu hút nhân tài và hạ tầng xanh thích ứng tự nhiên làm nền tảng phát triển bền vững. Phường khẳng định sẵn sàng đóng vai trò là một "phòng thí nghiệm mở", đồng hành với cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) đối với các dịch vụ logistics kỹ thuật số, đô thị cảng thông minh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), kinh tế tuần hoàn và cả các mô hình kinh tế tầm thấp (như drone giao hàng) ngay trên địa bàn.
Đóng góp ý kiến tại hội thảo, TS. Đỗ Thiên Anh Tuấn (Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright) lưu ý địa phương cần tận dụng tối đa không gian và thể chế hiện có, phải tách dòng hàng hóa ra khỏi khu dân cư, đồng thời kiểm soát rủi ro chặt chẽ và bảo vệ nghiêm ngặt hệ sinh thái tự nhiên.
Gợi mở những mô hình từ các nước tiên tiến trên thế giới, phù hợp với thực trạng của địa phương, nhiều chuyên gia, nhà khoa học cũng khuyến cáo phường cần tránh “bẫy hậu cần giá trị gia tăng thấp” như tình trạng chỉ tập trung quy hoạch bãi container rỗng, bến cảng biệt lập hay khu công nghiệp thâm dụng đất đai, dẫn đến hệ lụy về ùn tắc giao thông, ô nhiễm và áp lực dân số cơ học chất lượng thấp.
Phát biểu tại hội thảo, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hồ Chí Minh Nguyễn Công Vinh nhấn mạnh, việc xây dựng thành công Đô thị Cảng thông minh gắn với Khu Thương mại tự do Cái Mép Hạ sẽ tạo ra một hệ sinh thái kinh tế toàn diện. Nơi đây sẽ là điểm hội tụ của các dòng hàng hóa, dòng vốn, dữ liệu, công nghệ và nhân lực chất lượng cao, mang lại giá trị vượt trội so với hạ tầng cảng biển truyền thống. Lãnh đạo thành phố chỉ rõ ba nguyên tắc cốt lõi mang tính định hướng: Quy hoạch đi trước một bước, tư duy và tầm nhìn phải đón đầu tương lai, dự báo sát mô hình kinh tế dài hạn; Hạ tầng số làm nền tảng: Coi dữ liệu, hạ tầng số và trung tâm điều hành thông minh là trụ cột song hành cùng đường sá, cầu cảng hay kho bãi; Cạnh tranh bằng chất lượng: Năng lực phát triển tương lai quyết định bởi chất lượng thể chế, môi trường đầu tư, nguồn nhân lực và đổi mới sáng tạo, thay vì mở rộng quy mô vật lý đơn thuần.
Thanh Huyền
