UBND TP. Hồ Chí Minh vừa ban hành Kế hoạch số 284/KH-UBND về triển khai, áp dụng và quản lý hệ thống truy xuất nguồn gốc đối với các mặt hàng thịt heo, thịt gia cầm và trứng gia cầm giai đoạn 2026 - 2030. Trong đó, nhóm sản phẩm thịt gia cầm được xác định là ngành hàng trọng điểm cần được kiểm soát xuyên suốt toàn bộ chuỗi cung ứng.
Từng bước số hóa chuỗi cung ứng thực phẩm
Theo kế hoạch, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu hình thành hệ thống dữ liệu truy xuất nguồn gốc tập trung, công khai và có khả năng kết nối với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia. Các thông tin liên quan đến sản phẩm sẽ được cập nhật và lưu trữ đồng bộ nhằm phục vụ công tác quản lý, kiểm tra và giám sát của cơ quan chức năng.
Thông qua hệ thống truy xuất, người tiêu dùng có thể tiếp cận thông tin về nguồn gốc sản phẩm, quy trình chăn nuôi, giết mổ, vận chuyển và phân phối thông qua các công cụ nhận diện điện tử như mã QR. Thành phố kỳ vọng việc ứng dụng công nghệ số sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch của thị trường thực phẩm, đồng thời tăng niềm tin đối với các sản phẩm lưu thông trên địa bàn.
Không chỉ phục vụ quản lý nhà nước, hệ thống truy xuất nguồn gốc còn được xem là công cụ hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng thương hiệu, nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng các yêu cầu hội nhập quốc tế ngày càng khắt khe.
Để triển khai đồng bộ, TP. Hồ Chí Minh sẽ hoàn thiện hạ tầng công nghệ, xây dựng cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc và phát triển các giải pháp phục vụ nhận diện sản phẩm, quản lý dữ liệu cũng như kết nối liên thông với hệ thống quốc gia.
Bên cạnh đó, các quy định liên quan đến quản lý truy xuất nguồn gốc, xử lý vi phạm và kiểm soát hệ thống cơ sở giết mổ cũng sẽ được rà soát, hoàn thiện theo hướng tăng cường quản lý toàn chuỗi từ đầu vào đến đầu ra.
Đáng chú ý, việc kiểm soát không chỉ dừng ở khâu tiêu thụ mà sẽ mở rộng sang toàn bộ quá trình từ con giống, thức ăn chăn nuôi, sử dụng thuốc thú y, hoạt động chăn nuôi, giết mổ, vận chuyển đến kinh doanh sản phẩm.
Theo UBND TP. Hồ Chí Minh, việc quản lý xuyên suốt chuỗi cung ứng sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý an toàn thực phẩm, hỗ trợ truy xuất nhanh khi xảy ra sự cố liên quan đến chất lượng hàng hóa và giảm bớt thủ tục hành chính trong công tác kiểm tra, giám sát.
Thành phố cũng yêu cầu tăng cường phối hợp với các địa phương cung cấp nguồn gia cầm nhằm kiểm soát hoạt động chăn nuôi và giết mổ ngay từ đầu nguồn, bảo đảm tính liên thông trong công tác quản lý an toàn thực phẩm.
Siết kiểm tra, xử lý hàng không rõ nguồn gốc
Một trong những nội dung quan trọng của kế hoạch là tăng cường thanh tra, kiểm tra việc thực hiện truy xuất nguồn gốc tại các cơ sở giết mổ, sản xuất và kinh doanh thịt gia cầm trên toàn địa bàn.
Các sản phẩm không có thông tin truy xuất hoặc không xác định được nguồn gốc sẽ bị xử lý theo quy định. Thông qua dữ liệu điện tử, cơ quan chức năng có thể phát hiện sớm các lô hàng vi phạm để kịp thời cảnh báo, thu hồi hoặc xử lý.
TP. Hồ Chí Minh cũng yêu cầu phối hợp kiểm tra liên ngành nhằm phát hiện và xử lý các cơ sở giết mổ trái phép, các điểm kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ hoặc có dấu hiệu gian lận truy xuất nguồn gốc.
Theo phân công nhiệm vụ, Sở An toàn thực phẩm TP. Hồ Chí Minh sẽ đóng vai trò cơ quan thường trực, chủ trì xây dựng quy chế quản lý, nhận diện và truy xuất nguồn gốc đối với các sản phẩm thịt gia cầm. Đồng thời, cơ quan này sẽ tổ chức tập huấn, hướng dẫn doanh nghiệp, hợp tác xã và thương nhân tham gia hệ thống truy xuất nguồn gốc.
Sở Công Thương được giao phối hợp triển khai các giải pháp đưa sản phẩm đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc vào hệ thống phân phối hiện đại, các siêu thị, bếp ăn tập thể, bệnh viện, trường học, khu công nghiệp và khu chế xuất.
Đối với hệ thống siêu thị, cửa hàng tiện lợi và chợ đầu mối, thành phố yêu cầu chỉ tiếp nhận các sản phẩm có đầy đủ thông tin nguồn gốc và có khả năng truy xuất bằng công nghệ số.
Trong khi đó, Sở Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu giải pháp kết nối hệ thống truy xuất nguồn gốc của thành phố với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia nhằm bảo đảm tính thống nhất dữ liệu trên phạm vi toàn quốc.
Trung tâm Chuyển đổi số TP. Hồ Chí Minh sẽ hỗ trợ cung cấp thông tin cho doanh nghiệp và người dân thông qua ứng dụng Công dân số, đồng thời kết nối dữ liệu với kho dữ liệu dùng chung của Thành phố.
Đáng chú ý, Công an TP. Hồ Chí Minh sẽ phối hợp xử lý các hành vi vi phạm liên quan đến nguồn gốc sản phẩm, gian lận hồ sơ truy xuất, giả mạo mã QR hoặc làm giả dữ liệu điện tử.
Theo kế hoạch, các doanh nghiệp, hợp tác xã, trang trại chăn nuôi, cơ sở giết mổ, đơn vị quản lý chợ và thương nhân tham gia chuỗi cung ứng sẽ phải thực hiện đầy đủ quy định về truy xuất nguồn gốc và phối hợp cung cấp dữ liệu phục vụ công tác quản lý, giám sát của cơ quan chức năng.
Trong bối cảnh yêu cầu về minh bạch nguồn gốc thực phẩm ngày càng cao, việc siết chặt truy xuất nguồn gốc bằng công nghệ số được kỳ vọng sẽ giúp TP. Hồ Chí Minh nâng cao hiệu quả quản lý an toàn thực phẩm, kiểm soát chất lượng sản phẩm và tạo nền tảng phát triển bền vững cho ngành thực phẩm trong giai đoạn tới.
Nam Sơn (t/h)
