Trình làng hai tác phẩm “Sắc màu Văn hóa dân gian Đà Nẵng” và “Đà Nẵng - đến để thương, đi để nhớ”

Đà Nẵng - đến để thương, đi để nhớ

Phát biểu tại lễ ra mắt, Nhà thơ Nguyễn Nho Khiêm - Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật TP.Đà Nẵng cho biết: “Tập sách “Đà Nẵng - đến để thương, đi để nhớ” là kết tinh của nhiều cây bút - nhà văn, nhà báo, nhà thơ - cùng hướng ngòi bút về một thành phố trẻ trung, nhân ái và kiêu hãnh bên sông Hàn. Những trang bút ký, ghi chép, tản văn trong tuyển tập không chỉ là lời ngợi ca phong cảnh và con người, mà còn là một hành trình nhận diện văn hóa, một tiếng nói tri ân đối với vùng đất đã hóa thân vào lịch sử dân tộc bằng khát vọng và nghị lực vươn lên không ngừng....

Về phương diện nghệ thuật, “Đà Nẵng - đến để thương, đi để nhớ” cho thấy sự đa dạng trong phong cách thể hiện: Có những bài bút ký đậm chất khảo cứu, những tản văn nhẹ nhàng như dòng thủy triều ký ức, và cả những truyện ký có cấu tứ như tiểu thuyết ngắn. Lối viết dung hòa giữa chất sử thi và chất trữ tình là nét đặc trưng của các cây bút trong tập sách này - những người luôn biết “dựng văn bằng ký ức và viết sử bằng cảm xúc”.

Sức mạnh của tập sách không chỉ ở từng bài viết riêng lẻ mà ở tổng thể: Một bản hợp xướng của nhiều giọng nói, nhiều thế hệ, nhưng cùng một tình yêu - tình yêu với Đà Nẵng. Qua đó, bạn đọc nhận thấy hình ảnh một đô thị đang vươn lên trong tinh thần đổi mới, sáng tạo, nhân văn và bền vững.

Từ những trang viết chan chứa yêu thương, người đọc có thể cảm nhận một Đà Nẵng không ngừng chuyển mình - từ vùng cửa Hàn gió cát trở thành thành phố đáng sống, từ không gian ký ức chiến tranh đến thành phố của du lịch, sáng tạo và hội nhập quốc tế.

Nhưng trên hết, “Đà Nẵng - đến để thương, đi để nhớ” không chỉ nói về một vùng đất, mà còn là lời nhắn gửi về thái độ sống: Biết tri ân, biết gìn giữ, biết phát triển mà không đánh mất bản sắc. Những trang viết như nhắc ta rằng, mỗi công dân, mỗi tác giả đều góp phần làm nên vẻ đẹp của TP. biển Đà Nẵng hôm nay và ngày mai - một thành phố không chỉ lớn mạnh về hạ tầng mà còn tỏa sáng bởi văn hóa, trí tuệ và lòng nhân ái”.

Sắc màu Văn hóa dân gian Đà Nẵng

Tập sách “Sắc màu văn hóa dân gian Đà Nẵng” là kết quả của quá trình sưu tầm, nghiên cứu và khảo cứu công phu của các nhà nghiên cứu, các hội viên Hội Văn nghệ Dân gian TP. Đà Nẵng.

Theo Nhà thơ Nguyễn Nho Khiêm - Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật Đà Nẵng: “Điều đáng trân trọng ở tập sách này trước hết là cách tiếp cận đa chiều đối với văn hóa dân gian. Các bài viết không chỉ dừng lại ở việc mô tả hay ghi chép các hiện tượng văn hóa, mà còn đặt chúng trong mối liên hệ với đời sống đương đại. Văn hóa dân gian được nhìn nhận như một nguồn lực nội sinh, một “nguồn lực mềm” có thể đóng góp cho sự phát triển kinh tế – xã hội, đặc biệt trong các lĩnh vực du lịch văn hóa, công nghiệp sáng tạo và phát triển cộng đồng.

Từ những phân tích lý luận về nguồn lực văn hóa dân gian, tập sách mở rộng ra nhiều hướng nghiên cứu cụ thể. Đó là những khảo cứu về di sản văn hóa dân gian ở Hội An, nơi các loại hình lễ hội, nghề thủ công, nghệ thuật trình diễn và tập quán sinh hoạt đã góp phần tạo nên sức hấp dẫn của một đô thị di sản nổi tiếng thế giới. Những trang viết này cho thấy văn hóa dân gian không chỉ là ký ức quá khứ, mà còn là yếu tố quan trọng làm nên sức sống và bản sắc của các không gian văn hóa đương đại.

Một mạch nghiên cứu khác của tập sách đi sâu vào tính triết lý trong văn hóa dân gian, từ ca dao, tục ngữ, truyện kể đến tín ngưỡng, lễ hội của cư dân địa phương. Qua đó, chúng ta nhận ra những triết lý nhân sinh giản dị mà sâu sắc của người Việt: Đề cao tình nghĩa, sống hài hòa với thiên nhiên, trọng nhân ái và lòng biết ơn cội nguồn. Những triết lý ấy chính là nền tảng đạo đức và tinh thần giúp cộng đồng giữ được bản lĩnh trước những biến đổi của thời đại.

Có thể nói, giá trị nổi bật của cuốn sách là sự kết hợp hài hòa giữa tính học thuật và cảm quan văn hóa bản địa. Các tác giả vừa sử dụng phương pháp nghiên cứu khoa học, vừa giữ được sự gần gũi với đời sống cộng đồng – nơi văn hóa dân gian được sinh thành và nuôi dưỡng. Vì vậy, mỗi bài viết không chỉ cung cấp tri thức, mà còn gợi mở những suy nghĩ về trách nhiệm gìn giữ và phát huy di sản”.

Tại lễ ra mắt, Nhà nghiên cứu Võ Văn Hòe - Chi hội trưởng Chi hội Văn nghệ dân gian Việt Nam tại TP. Đà Nẵng cho biết: “Hội Văn nghệ Dân gian TP. Đà Nẵng tập trung vào việc sưu tầm, nghiên cứu, quảng bá và truyền dạy các giá trị Văn hóa văn nghệ dân gian trong các tầng lớp nhân dân. Trải qua thời gian, những công trình nghiên cứu của Hội đã tạo được hiệu ứng xã hội lớn, được đưa vào giảng dạy tại các trường đại học và lan tỏa rộng rãi trong cộng đồng. Các tác phẩm của Hội không chỉ phổ biến trong nước mà còn vươn xa tới cộng đồng người Việt tại California (Mỹ) và Úc.

Ấn phẩm “Văn hóa dân gian Đà Nẵng” trước đây và nay là “Sắc màu Văn hóa dân gian Đà Nẵng” bắt đầu từ năm 2002, tính đến nay (năm 2026) đã trải qua chặng đường 24 năm phát triển. Mỗi năm Hội đều đặn xuất bản một quyển, tạo nên bộ sưu tập gồm 24 quyển mang đậm bản sắc văn hóa.

Bộ sách phản ánh một “không gian văn hóa Quảng” lung linh, đa sắc màu. Nội dung không dừng lại ở việc kể chuyện hay mô tả đơn thuần, mà đi sâu nghiên cứu về: Phong tục, tập quán, bản sắc của người Quảng; Thói quen và lối sống đặc trưng của người dân vùng đất này...”

Thanh Hải