Khai thác trái phép khoáng sản và gian lận kế toán
Theo nội dung cáo trạng, từ năm 2021 đến 2024, Phan Thành Muôn (Chủ tịch Công ty Cổ phần Tập đoàn Khoáng sản Đầu tư Hưng Thịnh) cùng Phạm Văn Định, Phạm Văn Dương, Trần Lê Thanh Tân, Trần Văn Thảo và Phan Thanh Nghị đã tổ chức khai thác quặng titan trái quy định pháp luật. Tổng khối lượng khoáng vật nặng bị khai thác trái phép đạt hơn 459.981 tấn, tương đương mức định giá hơn 1.508 tỷ đồng.
Để duy trì hoạt động khai thác này, Phan Thành Muôn đã trực tiếp đưa hối lộ cho Phan Thị Xuân Thu (cựu Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Thuận). Đồng thời, bị can này chi số tiền hơn 1,6 tỷ đồng cho một số cá nhân thuộc Tổ Giám sát 117 nhằm mục đích yêu cầu những người này không thực hiện đúng nhiệm vụ công vụ và bỏ qua các vi phạm của Tập đoàn Hưng Thịnh.
Trong quá trình tiêu thụ quặng, Phan Thành Muôn thỏa thuận với các khách hàng mua khoáng sản để ghi đơn giá trên hợp đồng và hóa đơn thấp hơn mức giá giao dịch thực tế. Thao tác này nhằm mục đích không hạch toán đầy đủ số liệu vào báo cáo thuế, che giấu mức doanh thu thực tế. Cơ quan điều tra xác định hành vi vi phạm quy định về kế toán này đã trực tiếp gây thiệt hại cho ngân sách nhà nước số tiền hơn 50 tỷ đồng.
Căn cứ vào các hành vi trên, Phan Thành Muôn bị truy tố về ba tội danh: Vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò khai thác tài nguyên; Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và Đưa hối lộ.
Tổ chức buôn lậu xuyên quốc gia và nhận hối lộ
Bên cạnh các sai phạm trong nước, vụ án còn làm rõ hoạt động buôn lậu khoáng sản do Huang ShangXia (Hoàng Thượng Hạ, quốc tịch Trung Quốc, nhân viên Công ty Guangxi Liufeng Mining) tổ chức. Bị can này đã thỏa thuận mua quặng của Phan Thành Muôn và Công ty Sông Bình với mức giá ghi trên hóa đơn thấp hơn số tiền thực tế thanh toán.
Sau đó, Hoàng Thượng Hạ cùng các đồng phạm tổ chức buôn lậu hơn 27.997 tấn quặng Ilmenite không đủ hàm lượng tiêu chuẩn xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc. Tổng giá trị lô hàng xuất khẩu trái phép được xác định là hơn 3,8 triệu USD (tương đương hơn 95,9 tỷ đồng). Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao truy tố Hoàng Thượng Hạ về tội Buôn lậu và tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Để hoàn tất thủ tục thông quan cho số hàng hóa không đủ tiêu chuẩn kỹ thuật, bị can Đỗ Tiến Hải (Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Hưng Hà) đã đưa hối lộ số tiền hơn 8,5 tỷ đồng cho Lê Văn Hưng (cựu công chức hải quan thuộc Chi cục Hải quan Cảng Sài Gòn khu vực 1). Số tiền này được chi để Lê Văn Hưng thực hiện hành vi tráo đổi mẫu giám định, che giấu sự thật và hợp thức hóa hồ sơ xuất khẩu quặng. Hành vi này khiến Đỗ Tiến Hải bị truy tố về tội Buôn lậu và tội Đưa hối lộ, trong khi Lê Văn Hưng bị truy tố về tội Nhận hối lộ.
Liên quan đến vụ án, Trần Thị Lê Vi Vân bị truy tố về tội Buôn lậu và tội Trốn thuế. Phùng Văn Thành (Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Thương mại Xuất nhập khẩu Châu Thành) và Lê Phong Nam (Chủ tịch Hội đồng quản trị) cùng bị truy tố về tội Buôn lậu. Cáo trạng cũng ghi nhận các hành vi trốn thuế có liên quan xảy ra tại Công ty cổ phần Rạng Đông.
Tổng cộng, Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao đã truy tố 28 bị can với nhiều tội danh khác nhau. Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh được phân công thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử sơ thẩm vụ án này tại Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian tới.
Thành Nam (t/h)
