Vietcap cho biết, việc Bộ Tài chính ban hành Thông tư 08/2026, có hiệu lực từ ngày 3/2/2026, là bước đi quan trọng nhằm tháo gỡ những nút thắt còn tồn tại trong tiêu chí đánh giá của FTSE Russell. Điểm đáng chú ý nhất là cơ chế Mô hình Môi giới Toàn cầu (Global Broker Model), cho phép nhà đầu tư tổ chức nước ngoài đặt lệnh thông qua công ty chứng khoán ở nước ngoài mà không cần mở tài khoản trực tiếp tại công ty chứng khoán trong nước.
Cơ chế này được kỳ vọng giúp rút ngắn thời gian gia nhập thị trường, giảm thủ tục hành chính và nâng cao mức độ thuận tiện cho dòng vốn quốc tế. Theo Vietcap, đây là một trong những điều kiện kỹ thuật quan trọng mà FTSE Russell từng lưu ý trong các kỳ đánh giá trước đó.
Lịch trình rà soát giữa kỳ được công bố với các mốc đáng chú ý: Cuộc họp của Ủy ban Tư vấn Phân loại Quốc gia diễn ra ngày 3/3, tiếp đến là cuộc họp của Hội đồng Tư vấn Chính sách vào ngày 19/3. Kết quả chính thức dự kiến được FTSE Russell công bố vào ngày 7/4/2026. Trên cơ sở các thay đổi chính sách và hạ tầng hiện tại, Vietcap nhận định, khả năng Việt Nam không vượt qua kỳ rà soát này gần như bằng 0%.
Một yếu tố khác được giới phân tích đặc biệt quan tâm là năng lực triển khai cơ chế giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước (Non-prefunding – NPF). Theo ước tính, tổng hạn mức NPF của 5 công ty chứng khoán lớn nhất thị trường hiện tiệm cận 5 tỷ USD. Con số này cao hơn đáng kể so với nhu cầu giải ngân khoảng 1,5 tỷ USD của các quỹ mô phỏng chỉ số nếu Việt Nam được thêm vào rổ chỉ số mới nổi thứ cấp.
Việc hạn mức NPF vượt nhu cầu dự kiến được đánh giá là tín hiệu tích cực, bởi dòng vốn từ các quỹ ETF và quỹ thụ động thường được giải ngân theo nhiều đợt. Điều này giúp giảm áp lực thanh khoản tại từng thời điểm, hạn chế biến động mạnh khi dòng tiền vào thị trường.
Theo tài liệu hỏi đáp (FAQ) trước đây của FTSE Russell, nếu được nâng hạng, tỷ trọng dự kiến của Việt Nam trong các bộ chỉ số có thể dao động từ 0,02% đến 0,34% tùy từng rổ. Dù tỷ trọng ban đầu chưa lớn, việc gia nhập nhóm Thị trường Mới nổi Thứ cấp mang ý nghĩa biểu tượng và chiến lược, bởi đây là bước đệm quan trọng để tiếp cận các dòng vốn dài hạn với quy mô lớn hơn.
Danh sách cổ phiếu đáp ứng tiêu chí sẽ được công bố chính thức vào tháng 8/2026, dựa trên dữ liệu cập nhật sát thời điểm nâng hạng. Theo kịch bản cơ sở của Vietcap, nếu vượt qua kỳ rà soát tháng 3, quyết định nâng hạng có thể được công bố và chính thức có hiệu lực vào tháng 9/2026, đánh dấu bước chuyển quan trọng của thị trường chứng khoán Việt Nam trên bản đồ vốn quốc tế.
Nam Sơn (t/h)
