Tiềm năng thế mạnh điện gió…
Vĩnh Long có chiều dài khoảng 130km bờ biển với tổng diện tích hơn 10.000 km², tốc độ gió trung bình tại độ cao 100m trên địa bàn đạt từ 7-8 m/s, hạ tầng truyền tải tương đối đồng bộ…là điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển điện gió, bao gồm các loại hình điện gió trên bờ, gần bờ và điện gió ngoài khơi nối lưới, hướng đến xuất khẩu trong tương lai.
Theo tính toán của các đơn vị tư vấn, tổng tiềm năng kỹ thuật điện gió trên địa bàn tỉnh ước tính đạt 35.000 MW, trong đó điện gió trên bờ và gần bờ khoản 5.000 MW và điện gió ngoài khơi khoảng 30.000MW.
Theo Quy hoạch điện VIII và các văn bản điều chỉnh, tỉnh Vĩnh Long được phân bổ phát triển với tổng công suất điện gió đến năm 2030 đạt 4.178,8 MW, bao gồm:
Điện gió trên bờ (onshore): 239,7 MW; Điện gió gần bờ (nearshore): 3.939,1 MW
Bên cạnh đó, tỉnh còn được phân bổ 02 dự án điện gió ngoài khơi (offshore):
1.000 MW (chưa có quyết định phân bổ chính thức, nhưng trong Quy hoạch điện VIII đã thể hiện phương án đấu nối cho 02 dự án này thuộc tỉnh Vĩnh Long).
Tỉnh Vĩnh Long còn được phân bổ phát triển thêm 788MW điện gió ven bờ có tiến độ vận hành sau năm 2030.
Theo thống kê sơ bộ, tổng sản lượng điện sản xuất năm 2025 trên địa bàn tỉnh đạt khoảng 23 tỷ kWh với giá trị tương đương khoảng 38.000 tỷ đồng, trong đó năng lượng tái tạo đạt 1,522 tỷ kWh với giá trị sản xuất tương đương khoảng 3.000 tỷ đồng.
Phát triển năng lượng giúp tạo nguồn thu ngân sách ổn định, dài hạn từ thuế, phí; thúc đẩy phát triển dịch vụ, hậu cần và cơ sở hạ tầng địa phương, tạo thêm việc làm cho lao động tỉnh.
Làm tiền đề để phát triển Vĩnh Long trở thành trung tâm năng lượng tái tạo của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, thu hút đầu tư vào các ngành liên quan.
Thực trạng còn nhiều khó khăn, vướng mắc
Sở Công thương tỉnh Vĩnh Long cho biết thực trạng vẫn còn tốn tại, nhiều khó khăn, vướng mắc.
Tính đến tháng 3/2026, trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long có 15 dự án điện gió đã đưa vào vận hành thương mại (COD) với tổng công suất 650 MW (gồm 13 dự án vận hành toàn phần và 02 dự án vận hành 01 phần). Hầu hết các dự án điện gió đã vận hành đều hoạt động ổn định, đạt 95% công suất thiết kế. Tổng sản lượng điện phát lên lưới trong năm 2025 đạt hơn 1.521 triệu kWh, đóng góp khoảng 300 tỷ đồng thuế VAT vào ngân sách nhà nước (do các dự án đang trong giai đoạn hưởng chế độ ưu đãi về thuế).
Hiện có 1.243,75 MW điện gió (bao gồm 16 dự án điện gió tổng công suất 1.128 MW và 02 dự án điện gió đã vận hành 01 phần tổng công suất 115,75 MW), đang tiếp tục thực hiện các thủ tục pháp lý, triển khai thi công theo quy hoạch được duyệt.
Có 22 dự án điện gió gần bờ được phân bổ để phát triển đến năm 2030 (tổng công suất 2.283 MW) và 05 điện gió gần bờ được quy hoạch tiến độ vận hành giai đoạn 2030-2035 (tổng công suất 788 MW) đang triển khai kêu gọi nhà đầu tư. Các dự án nêu trên hiện đang được tỉnh cho chủ trương khảo sát lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, cấp chủ trương đầu tư và thực hiện theo quy định của pháp luật về đấu thầu để lựa chọn nhà đầu tư. Vừa qua, Sở Công thương đã tổ chức cuộc họp với các ngành liên quan để trao đổi, tham mưu đề xuất lựa chọn nhà đầu tư theo quy định tại điểm c khoản 4 Điều 4 Nghị quyết số 254/2025/QH15 của Quốc hội. Tuy nhiên do một số nội dung chưa được rõ và có cách hiểu khác nhau, Sở Công thương đã dự thảo văn bản của UBND tỉnh gửi các Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính, Công thương để được hướng dẫn làm rõ; hiện tại dự thảo đã được gửi lấy ý kiến các sở ngành có liên quan để tổng hợp, tham mưu UBND tỉnh.
Hiện nay, Vĩnh Long đang vướng mắc, khó khăn là do phạm vi thực hiện điều chỉnh Quy hoạch tỉnh đối với lưới điện chỉ từ cấp điện áp 110kV trở xuống, đối với quy hoạch quốc gia (nguồn điện, lưới điện 220kV, 500kV) thì cập nhật quy hoạch sẵn có (Quy hoạch điện VIII, điện VIII điều chỉnh) nên đơn vị tư vấn thực hiện hợp phần về điện trong Quy hoạch tỉnh chỉ “cộng gộp” quy hoạch sẵn có của 3 tỉnh cũ (Vĩnh Long, Bến Tre, Trà Vinh) trước đây, chưa đánh giá hết tổng thể hệ thống lưới điện trên địa bàn tỉnh, chưa tính toán đầy đủ khả năng liên kết lưới nội bộ tỉnh (mới) và khu vực cũng như chưa tính toán được trào lưu công suất của hệ thống nên chưa đánh giá hết khả năng truyền tải để giải tỏa công suất các dự án năng lượng tái tạo, do đó chưa đề xuất được quy hoạch và tiến độ nhằm đảm bảo sự đồng bộ giữa nguồn và lưới (110kv, 220kV và 500kV).
Năng lực lưới điện hiện tại cơ bản đáp ứng khả năng giải tỏa công suất các dự án2, tuy nhiên khi các dự án điện gió đã được phê duyệt sắp tới đây đi vào vận hành thì dự báo lưới điện sẽ không theo kịp nhu cầu đấu nối truyền tải, tiềm ẩn nguy cơ cắt giảm công suất (hiện nay đầu tư nguồn là do các nhà đầu tư ngoài ngân sách trong khi lưới truyền tải do ngành điện đầu tư nên chưa đồng bộ).
Khó khăn hiện nay một bộ phận người dân không đồng thuận với các công trình điện do ảnh hưởng và giảm giá trị sử dụng đất, từ đó dẫn đến việc phát triển lưới điện còn chậm và kéo dài.
Giá mua điện gió chưa được cập nhật kịp thời theo biến động chi phí đầu tư, ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính và quyết định đầu tư của doanh nghiệp, cụ thể là các dự án điện gió chuyển tiếp (dự án trong Quy hoạch điện VII điều chỉnh) và dự án không chuyển tiếp (một vài dự án trong Quy hoạch điện VII điều chỉnh và Quy hoạch điện VIII) có giá không thống nhất3, các dự án phát triển sau có giá mua điện cao hơn dự án phát triển trước trong khi chi phí mua sắm tuabin rẻ hơn; các dự án điện gió trên bờ phát sinh thêm chi phí bồi thường, hỗ trợ trong hành lang an toàn cột tháp gió nhưng giá mua điện thấp hơn dự án trên biển.
Đối với 22 dự án đang kêu gọi đầu tư (tổng công suất 2.283MW), Sở Công Thương đang phối hợp với Sở Tài chính và các ngành có liên quan xác định rà soát lại các dự án điện gió thực hiện tại địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn có đủ điều kiện áp dụng theo Nghị quyết 254/2025/QH15 ngày 11/12/2025 về quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai và Nghị quyết 253/2025/QH15 ngày 11/12/2025 về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026 – 2030; hiện nay Sở Công thương đang dự thảo văn bản của UBND tỉnh xin ý kiến Bộ Nông nghiệp và Nông thôn, Bộ Công thương và Bộ Tài chính để làm cơ sở áp dụng…
Sở Công thương tỉnh Vĩnh Long cho biết: Hiện nay không gian phát triển các dự án điện gió bị giới hạn từ ven bờ ra đến phạm vi 06 hải lý hoặc xa nhất là tuyến vận tải ven biển, sau khi đã loại trừ các khu vực cửa sông, với công suất điện gió được phân bổ đến thời điểm hiện tại, có khả năng tỉnh sẽ không đủ diện tích khu vực biển để bố trí phát triển điện gió trong thời gian tới.
Những kiến nghị, đề xuất tháo gỡ vướng mắc, khó khăn
Từ thực trạng phát triển, vướng mắc, khó khăn, Sở Công thương tỉnh Vĩnh Long kiến nghị: Bộ Công thương sớm ban hành Thông tư hướng dẫn các tiêu chí đánh giá về tác động của cánh quạt tua bin điện gió và tiếng ồn của tua bin gió của dự án điện gió trên bờ để địa phương phối hợp chủ đầu tư có chính sách hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng, tránh khiếu nại đông người làm mất an ninh trật tự tại địa phương.
Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 253/2025/QH ngày 11 tháng 12 năm 2025 quy định về các cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030. Kiến nghị Chính phủ sớm ban hành các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành các quy định điều chỉnh cập nhật quy hoạch (Điều 4), khảo sát, phát triển dự án điện gió ngoài khơi (Điều 10, Điều 11, Điều 12), cơ chế mua bán điện trực tiếp (Điều 13) Nghị quyết 253/2025/QH15 theo trình tự, thủ tục rút gọn để tỉnh hỗ trợ, hướng dẫn các nhà đầu tư quan tâm thực hiện các dự án năng lượng trên địa bàn tỉnh.
Bộ Công Thương xem xét đánh giá lại giá điện đối với các dự án chuyển tiếp vì hiện tại rất thấp so với các dự án không thuộc dang chuyển tiếp.
Kiến nghị Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) hỗ trợ bố trí vốn đầu tư đồng bộ kết nối lưới điện truyền tải 220kV, 500kV với các vùng có tiềm năng phát triển năng lượng tái tạo đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong quy hoạch Điện VIII, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII để tăng khả năng giải tỏa công suất của tỉnh. Quan tâm chỉ đạo Tổng Công ty điện lực Miền Nam bố trí vốn kịp thời đầu tư hạ tầng lưới điện theo quy hoạch điều chỉnh của tỉnh Vĩnh Long nhằm đảm bảo cung cấp điện ổn định, liên tục và đẩy đủ phục vụ phát triển kinh tế xã hội của tỉnh và sinh hoạt của người dân.
Đối với các dự án năng lượng tái tạo đã được phê duyệt trong Quy hoạch Điện VIII, điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, kiến nghị EVN chỉ đạo các bộ phận chuyên môn hỗ trợ chủ đầu tư sớm hoàn thiện các thỏa thuận chuyên ngành như đấu nối, đo đếm, ... để triển khai các bước thiết kế thi công xây dựng công trình cũng như hỗ trợ nhanh công tác nghiệm thu kỹ thuật liên quan, công tác thí nghiệm, đấu nối sớm đưa công trình vào vận hành. Phối hợp với các chủ đầu tư, đơn vị tư thường xuyên cập nhật các thông số đầu vào, tính toán giá mua bán điện các dự án năng lượng tái tạo đảm bảo hài hòa lưới ích của nhà đầu tư, nhà nước, người dân.
Kiến nghị UBND tỉnh Vĩnh Long: Đồng ý chủ trương giao Sở Công thương xây dựng Đề án phát triển Vĩnh Long thành Trung tâm năng lượng tái tạo. Xem xét cho ý kiến đối với chủ trương đầu tư Dự án điện gió Đông Thành 1, và Đông Thành 2 để có cơ sở triển khai các bước tiếp theo của dự án. Xem xét phê duyệt điều chỉnh Chủ trương đầu tư dự án Nhà máy điện gió Thạnh Hải giai đoạn 2 để triển khai thi công các hạng mục cáp ngầm đấu nối các tua bin kịp thời đưa công trình vào vận hành năm 2026…
Huỳnh Biển
