THCL Theo số liệu của Tổng cục Hải quan, trong tháng 9/2016, kim ngạch xuất khẩu, nhập khẩu của cả nước đều thấp hơn so với tháng trước, trong đó xuất khẩu ước đạt 15 tỷ USD, giảm 6,8% và nhập khẩu ước đạt 15,1 tỷ USD, giảm 2,7%.

Tháng 9/2016, kim ngạch XK, NK của cả nước đều thấp hơn so với tháng trướcẢnh minh họa

Theo đó, trong 9 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu ước đạt 128,21 tỷ USD, tăng 6,7%; tổng giá trịnhập khẩu đạt 125,44 tỷ USD, tăng 1,3%. Cán cân thương mại hàng hóa trong tháng 9 ước tính thâm hụt 100 triệu USD, bằng 0,7% kim ngạch xuất khẩu, song tính chung cả 9 tháng thì Việt Nam vẫn xuất siêu gần 2,77 tỷ USD.
Những mặt hàng xuất khẩu được coi là chủ lực trong 9 tháng vừa qua đều có đặc điểm chung đó là giảm, nếu có tăng thì cũng tăng rất ít, kéo kim ngạch xuất khẩu tháng 9 giảm gần 7%.

Cụ thể, điện thoại các loại và linh kiện ước đạt 2,4 tỷ USD, giảm 17,4%, dệt may ước đạt 2,3 tỷ USD, giảm 7,1%; máy móc thiết bị, dụng cụ, phụ tùng ước đạt 920 triệu USD, giảm 4%; giày dép ước đạt 900 triệu USD, giảm 18,2%; thủy sản ước đạt 630 triệu USD, giảm 7,2%; gỗ và sản phẩm gỗ ước đạt 550 triệu USD, giảm 11,8%; cà phê ước tính 120.000 tấn, giảm 21,4% và giá trị là 236 triệu USD, giảm 19,5%... Duy nhất chỉ có mặt hàng phương tiện vận tải và phụ tùng cơ mức tăng 18%, đạt 600 triệu USD.

Chính vì thế, đã hết 2/3 chặng đường, nhưng mức tăng trưởng xuất khẩu của cả nước trong 9 tháng chỉ đạt 6,7%, thấp hơn rất nhiều so với chỉ tiêu 10% được Quốc hội đề ra. Nếu muốn hoàn thành mục tiêu thì những tháng còn lại phải đạt 17 tỷ USD/tháng. Đây được coi là một thách thức rất lớn, một định mức khó có thể đạt được.

Theo Bộ Công thương, tốc độ tăng trưởng xuất khẩu giảm do yếu tố giá dầu giảm và giá các mặt hàng xuất khẩu khác đều trong xu hướng giảm. Mặt khác, tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam giảm còn do xuất khẩu các mặt hàng nông – lâm- thủy sản đã tới ngưỡng, công nghiệp chế biến không có mức tăng trưởng cao và đột biến như những năm trước do phần lớn các DN đã chạy hết công suất.

Ví dụ, mặt hàng điện thoại các loại và linh kiện, năm 2011, có mức tăng trưởng khá ấn tượng trên 20%, tuy nhiên, qua từng năm, mức tăng trưởng này đang giảm dần, chỉ còn trên 8%.

Sau điện thoại di dộng, dệt may được cho là ngành hàng Việt Nam có lợi thế và có đóng góp lớn vào thành tích xuất khẩu. Thế nhưng, từ đầu năm đến nay, ngành dệt may liên tục gặp khó khăn khi thiếu đơn hàng, bị cạnh tranh gay gắt từ các nước đối thủ như Myanmar, Bangladesh, Ấn Độ… Mức tăng trưởng của toàn ngành chỉ 5-5,5%, thấp nhất trong 10 năm qua. Nếu nhìn vào kim ngạch nhập khẩu vải phục vụ ngành dệt may chỉ tăng 2,7%, nguyên phụ liệu phục vụ dệt may, da giày chỉ tăng 0,7% thì thấy rằng, các DN đang gặp rất nhiều khó khăn trong sản xuất, kinh doanh.

Bên cạnh đó, trong 10 mặt hàng xuất khẩu đứng top đầu thì hầu hết có công đóng góp của các DN FDI, chẳng hạn, điện thoại di động các loại và linh kiện, dệt may, da giày, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện…

Ông Lê Quốc Phương, Phó giám đốc Trung tâm Thông tin công nghiệp và thương mại (Bộ Công thương) nhận định, sự tăng trưởng của nhóm hàng công nghiệp chế biến, cũng như sự tăng trưởng của xuất khẩu thực chất là phụ thuộc lớn vào DN FDI, khi nhóm DN này tăng trưởng thấp, cũng kéo theo xuất khẩu của cả nước giảm. Trong 9 tháng qua, khu vực đầu tư trong nước ước đạt 37 tỷ USD, tăng 5%, song khu vực DN FDI chỉ đạt 7,4% so cùng kỳ năm trước. Con số này thấp hơn mục tiêu điều hành 10%, do vậy, khó có thể “cứu” tốc độ tăng trưởng xuất khẩu của cả nước.

Với tốc độ tăng trưởng thấp như hiện nay, ông Phương dự báo, XK cả năm 2016,nỗ lực lớn thì cũng chỉ đạt 7,5-8%.

H.M