Theo Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 8 và 8 tháng đầu năm 2026 do Cục Thống kê, Bộ Tài chính công bố sáng 3/9, hoạt động đăng ký doanh nghiệp tiếp tục ghi nhận những diễn biến đáng chú ý. Lũy kế 8 tháng, số doanh nghiệp thành lập mới tăng, vốn đăng ký tăng mạnh, song số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động giảm và số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể tăng cao.
Trong tháng 8, cả nước có gần 12,2 nghìn doanh nghiệp thành lập mới với số vốn đăng ký gần 189,4 nghìn tỷ đồng và gần 60,4 nghìn lao động đăng ký.
So với tháng 7, số doanh nghiệp thành lập mới giảm 14,4%, trong khi vốn đăng ký tăng 13,9% và số lao động đăng ký giảm 26,4%. So với cùng kỳ năm trước, số doanh nghiệp thành lập mới giảm 40,5%, vốn đăng ký giảm 41,9% và số lao động đăng ký giảm 43,5%.
Đáng chú ý, vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp thành lập mới trong tháng 8 đạt 15,6 tỷ đồng, tăng 33,2% so với tháng trước và giảm 2,3% so với cùng kỳ năm trước.
Bên cạnh số doanh nghiệp thành lập mới, trong tháng 8 cả nước có gần 9,5 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, giảm 6,5% so với tháng trước và giảm 23,8% so với cùng kỳ năm 2025.
Tính chung 8 tháng năm 2026, cả nước có gần 138,1 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, với tổng số vốn đăng ký gần 1.708,3 nghìn tỷ đồng và tổng số lao động đăng ký gần 657,7 nghìn lao động.
So với cùng kỳ năm trước, số doanh nghiệp thành lập mới tăng 7,7%, vốn đăng ký tăng 36,2%, trong khi số lao động đăng ký giảm 15,4%. Vốn đăng ký bình quân một doanh nghiệp thành lập mới trong tám tháng đạt 12,4 tỷ đồng, tăng 26,4% so với cùng kỳ năm 2025.
Tổng số vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế trong 8 tháng năm 2026 đạt gần 4,4 triệu tỷ đồng, tăng 5,7% so với cùng kỳ năm trước.
Trong khi đó, cả nước có gần 68,3 nghìn doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, giảm 15,8% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung, số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động trong 8 tháng đạt gần 206,4 nghìn doanh nghiệp, giảm 1,4% so với cùng kỳ năm trước.
Như vậy, bình quân mỗi tháng trong 8 tháng đầu năm có khoảng 25,8 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động.
Xét theo khu vực kinh tế, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản có 1.448 doanh nghiệp thành lập mới trong 8 tháng, tăng 24,1% so với cùng kỳ năm trước. Khu vực công nghiệp và xây dựng có gần 34,1 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, tăng 19,8%.
Khu vực dịch vụ tiếp tục chiếm số lượng lớn nhất với gần 102,6 nghìn doanh nghiệp thành lập mới, tăng 4,1% so với cùng kỳ năm trước.
Cùng với dòng doanh nghiệp gia nhập thị trường, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường cũng tiếp tục ở mức đáng chú ý.
Trong tháng 8, cả nước có 5.322 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, giảm 39% so với tháng trước và giảm 18,5% so với cùng kỳ năm 2025.
Có 7.566 doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể, giảm 27,1% so với tháng trước nhưng tăng 10,1% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể trong tháng đạt 9.631 doanh nghiệp, tăng 33,6% so với tháng trước và tăng tới 151,2% so với cùng kỳ năm 2025.
Tính chung 8 tháng năm 2026, số doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh có thời hạn là hơn 88 nghìn doanh nghiệp, giảm 7,3% so với cùng kỳ năm trước. Gần 28,6 nghìn doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể, giảm 40,3%.
Trong khi đó, hơn 40,8 nghìn doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể, tăng 125,5% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân mỗi tháng trong 8 tháng đầu năm có khoảng 19,7 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.
Những con số trên cho thấy bức tranh đăng ký doanh nghiệp trong 8 tháng năm 2026 có sự đan xen giữa động lực gia nhập thị trường và áp lực rút lui. Số doanh nghiệp thành lập mới vẫn tăng so với cùng kỳ, đặc biệt vốn đăng ký tăng mạnh, cho thấy dòng vốn đăng ký vào khu vực doanh nghiệp tiếp tục được duy trì.
Tuy nhiên, số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động giảm, trong khi số doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể tăng cao. Diễn biến này phản ánh sự phân hóa trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, khi bên cạnh những doanh nghiệp có khả năng mở rộng đầu tư, vẫn còn không ít doanh nghiệp gặp khó khăn và phải rời khỏi thị trường.
Minh Khánh
