Hướng tới chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người học
Thực hiện Quyết định số 973/QĐ-TTg ngày 1/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình sức khỏe học đường giai đoạn 2026 - 2035, UBND tỉnh Ninh Bình xây dựng kế hoạch triển khai chương trình trên phạm vi toàn tỉnh.
Chương trình được thực hiện tại các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, trường chuyên biệt, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và cơ sở giáo dục đại học. Đối tượng thụ hưởng là trẻ em, học sinh, học viên, sinh viên; đồng thời huy động sự tham gia của ngành Giáo dục, Y tế, chính quyền địa phương, nhà trường, gia đình và các tổ chức, cá nhân liên quan.
Theo kế hoạch, chương trình được triển khai qua hai giai đoạn: từ năm 2026 đến hết năm 2030 và từ năm 2031 đến hết năm 2035. Mục tiêu xuyên suốt là nâng cao chất lượng công tác y tế trường học, đẩy mạnh giáo dục, bảo vệ, chăm sóc và quản lý sức khỏe người học, góp phần bảo đảm sự phát triển toàn diện cả về thể chất và tinh thần.
Đây cũng là cách tiếp cận chuyển từ việc xử lý các vấn đề sức khỏe khi phát sinh sang chú trọng hơn đến phòng ngừa, phát hiện sớm và hình thành thói quen chăm sóc sức khỏe cho học sinh ngay trong môi trường học tập.
Một trong những điểm đáng chú ý của kế hoạch là hệ thống chỉ tiêu cụ thể nhằm từng bước chuẩn hóa các điều kiện chăm sóc sức khỏe trong trường học.
Đến năm 2030, Ninh Bình phấn đấu 64% cơ sở giáo dục mầm non và giáo dục phổ thông công lập có nhân viên y tế trường học chuyên trách, bảo đảm trình độ chuyên môn theo quy định. Đối với cơ sở giáo dục đại học, trường cao đẳng, trường trung cấp, mục tiêu là 100% có nhân viên y tế trường học chuyên trách.
Tỉnh Ninh Bình đồng thời đặt mục tiêu 100% cơ sở giáo dục có phòng y tế riêng biệt, đủ thuốc và thiết bị y tế thiết yếu; có nước uống, nước sinh hoạt bảo đảm chất lượng. Các cơ sở tổ chức bữa ăn hoặc cung cấp dịch vụ ăn, uống phải bảo đảm các điều kiện về vệ sinh, an toàn thực phẩm.
Cùng với đó, 100% cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông phải tổ chức theo dõi, đánh giá tình trạng dinh dưỡng của trẻ em, học sinh; khu vệ sinh phải đạt tiêu chuẩn và đáp ứng nhu cầu của người khuyết tật.
Đặc biệt, 100% người học được kiểm tra, khám sức khỏe hoặc khám sàng lọc bệnh tật ít nhất mỗi năm một lần. Thông tin sức khỏe được cập nhật, quản lý trên Sổ sức khỏe điện tử, hướng tới kết nối liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Việc đặt mục tiêu khám, sàng lọc sức khỏe định kỳ cho toàn bộ người học được kỳ vọng góp phần phát hiện sớm các bệnh, tật thường gặp, từ đó có biện pháp can thiệp và theo dõi phù hợp, hạn chế ảnh hưởng đến quá trình học tập và phát triển của trẻ em, học sinh.
Bên cạnh sức khỏe thể chất, sức khỏe tâm thần cũng được xác định là một nội dung quan trọng. 100% cơ sở giáo dục được yêu cầu tổ chức các hoạt động truyền thông, giáo dục về bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe, dinh dưỡng học đường và sức khỏe tâm thần.
Giai đoạn 2031 - 2035, tỉnh Ninh Bình tiếp tục giữ vững kết quả đạt được, thúc đẩy hiệu quả công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe người học, phấn đấu đạt 100% các chỉ tiêu về nhân lực và cơ sở vật chất, đáp ứng nhu cầu của người khuyết tật.
Chú trọng nhân lực, cơ sở vật chất và sức khỏe tâm thần
Để thực hiện các mục tiêu, Ninh Bình xác định nhân lực y tế trường học là một trong những yếu tố then chốt. Tỉnh ưu tiên tuyển dụng, sắp xếp, bố trí nhân viên y tế trường học chuyên trách, có trình độ chuyên môn đạt chuẩn, nhất là tại trường dân tộc nội trú, cơ sở giáo dục mầm non và các trường phổ thông tổ chức bữa ăn bán trú.
Đối với cơ sở giáo dục ngoài công lập, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học, việc bố trí nhân viên y tế chuyên trách hoặc ký hợp đồng cung ứng dịch vụ y tế với cơ sở y tế được thực hiện phù hợp với quy mô đào tạo và số lượng người học.
Song song với đó là tập huấn, bồi dưỡng kiến thức về y tế trường học, dinh dưỡng học đường và chăm sóc sức khỏe tâm thần cho cán bộ quản lý, nhân viên y tế và các lực lượng liên quan. Ngành Giáo dục và Y tế tăng cường phối hợp trong hướng dẫn chuyên môn, đào tạo, kiểm tra và giám sát.
Cơ sở vật chất cũng được rà soát, sửa chữa và nâng cấp. Trọng tâm là bảo đảm vệ sinh trường học, ánh sáng phòng học, nước sạch, nhà vệ sinh; đồng thời đáp ứng tốt hơn nhu cầu của học sinh khuyết tật và học sinh nữ. Phòng y tế, phòng tư vấn học đường, thuốc, vật tư và thiết bị y tế thiết yếu được bổ sung theo quy định.
Các điều kiện phục vụ bữa ăn học đường, giáo dục thể chất, hoạt động thể thao, sân chơi, bãi tập cũng được quan tâm đầu tư nhằm tạo môi trường học tập an toàn, lành mạnh.
Đáng chú ý, công tác chăm sóc sức khỏe tâm thần được triển khai gắn với tư vấn tâm lý học đường. Các trường tăng cường giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng ứng phó với bạo lực, bắt nạt học đường và các nguy cơ trên môi trường mạng.
Nhà trường, gia đình và cơ sở y tế được yêu cầu phối hợp theo dõi, đánh giá, phát hiện sớm yếu tố nguy cơ gây rối loạn tâm thần ở người học và hỗ trợ chuyển tuyến khi cần thiết. Các nội dung về chăm sóc sức khỏe, dinh dưỡng, vận động thể lực, phòng chống dịch bệnh và kỹ năng sơ cấp cứu ban đầu được lồng ghép phù hợp vào hoạt động giáo dục.
Bên cạnh đó, dinh dưỡng học đường tiếp tục được xác định là một nội dung quan trọng trong chăm sóc sức khỏe trẻ em, học sinh. Ninh Bình định hướng nhân rộng các mô hình bữa ăn học đường bảo đảm dinh dưỡng hợp lý, kết hợp với hoạt động vận động thể lực.
Các cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông thực hiện xây dựng thực đơn phù hợp, đánh giá tình trạng dinh dưỡng và phối hợp với gia đình để bảo đảm chế độ dinh dưỡng hợp lý cho trẻ em, học sinh.
Cùng với dinh dưỡng, việc bảo đảm an toàn thực phẩm trong trường học được tăng cường thông qua kiểm tra, giám sát các cơ sở giáo dục và đơn vị cung cấp thực phẩm, suất ăn học đường.
Ban đại diện cha mẹ học sinh và các tổ chức đoàn thể được phát huy vai trò giám sát đối với công tác chăm sóc sức khỏe, vệ sinh an toàn thực phẩm và chất lượng bữa ăn học đường.
Một điểm mới đáng chú ý là công nghệ số được tăng cường ứng dụng trong quản lý sức khỏe người học.
Các cơ sở giáo dục tổ chức kiểm tra sức khỏe đầu năm, khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc một số bệnh, tật thường gặp; cập nhật thông tin trên Sổ sức khỏe điện tử và các hệ thống quản lý theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.
Để bảo đảm chương trình được triển khai đồng bộ, Sở Giáo dục và Đào tạo là cơ quan chủ trì, phối hợp với Sở Y tế, UBND các xã, phường và các đơn vị liên quan tổ chức thực hiện, hướng dẫn, kiểm tra và tổng hợp kết quả. Sở Y tế chịu trách nhiệm hỗ trợ chuyên môn, chỉ đạo các cơ sở y tế phối hợp với trường học trong kiểm tra, khám sức khỏe, sàng lọc bệnh tật và quản lý thông tin sức khỏe người học.
Ở cấp xã, phường, chính quyền địa phương có trách nhiệm xây dựng kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tế, chỉ đạo cơ sở giáo dục và cơ sở y tế phối hợp chăm sóc sức khỏe người học, bố trí kinh phí, huy động nguồn lực và tăng cường kiểm tra, giám sát vệ sinh, an toàn thực phẩm tại trường học.
Nguyễn Kiên
