THCL Dự kiến ngày mai (27/9), Bộ GD&ĐT sẽ chốt phương án thi THPT quốc gia 2017. Trước khi bộ quyết định phương án thi chính thức, nhiều chuyên gia vẫn tiếp tục cho rằng cần xem xét lại việc thi trắc nghiệm toán.

Ông Bùi Văn Ga: “Trắc nghiệm hay tự luận chỉ là hình thức…?”.

Nhiều kiến nghị - băn khoăn

Ngày 23/9, Ban chấp hành Hội Toán học Việt Nam đã có ý kiến chính thức gửi Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Phùng Xuân Nhạ liên quan tới việc triển khai hình thức thi trắc nghiệm đối với môn Toán trong kỳ thi THPT 2017.

Cụ thể, Ban chấp hành Hội Toán học Việt Nam đã phân tích cụ thể: Đối với môn Toán, thi tự luận có ưu điểm vượt trội trong đánh giá tư duy và năng lực giải quyết vấn đề của học sinh, mặc dù kết quả thi có thể phụ thuộc ít nhiều vào chủ quan của người chấm. Thi theo hình thức trắc nghiệm, về mặt khách quan tránh được yếu tố này, nhưng lại có nhiều hạn chế trong việc đánh giá tư duy và năng lực tổng hợp, phân tích, sáng tạo của thí sinh.

Đặc biệt, thi theo hình thức trắc nghiệm có tính phân loại không cao, nhất là khi ngân hàng đề thi chưa đảm bảo chất lượng, chưa được thử nghiệm trên số mẫu đủ lớn, trong một thời gian đủ dài nhằm hình thành một hệ thống câu hỏi tốt, có khả năng phân loại thí sinh.

Để có đủ cơ sở khoa học và sức thuyết phục, các kỳ thi trắc nghiệm môn Toán đã được thực hiện ở một vài nơi - cần được đánh giá công bằng về tính khoa học và hiệu quả thực tiễn, phân tích lý do vì sao phải chuyển đổi từ thi tự luận sang thi trắc nghiệm môn Toán...

Việc chuyển đổi ngay khi chưa có các thông tin cần thiết, chưa có sự chuẩn bị về tâm lý, cũng như chưa dành một khoảng thời gian đủ để xử lý các vấn đề tồn đọng - sẽ tạo thành mối quan ngại lớn, gây xáo trộn trong việc học tập của học sinh, trong tâm lý của phụ huynh học sinh và có thể gây hoang mang trong toàn xã hội.

Vì thế, Hội Toán học đề xuất, tổ chức các hội thảo quốc gia nhằm phân tích những luận cứ khoa học của việc nên hay không nên thi trắc nghiệm môn Toán.

Đặc biệt, phải có cuộc đối thoại giữa các cấp lãnh đạo có quyền ra quyết sách và Ban chấp hành Hội nhằm mục tiêu cao nhất đó là những đổi mới trong kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia nói chung và trong giáo dục Việt Nam nói riêng.

Trước đó, nhiều ý kiến của các chuyên gia cũng đã đề nghị xem xét lại hình thức thi trắc nghiệm môn Toán. PGS. Phan Thị Hà Dương, Viện Toán học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) cho rằng, giáo dục môn Toán học ở bậc phổ thông không nhằm mục tiêu chính là cung cấp kiến thức rộng mà mục tiêu quan trọng nhất là rèn luyện tư duy, dạy học sinh biết cách tìm hiểu vấn đề, suy nghĩ thấu đáo về một vấn đề và tìm ra phương pháp giải nó.

“Một đề thi chỉ có phần trắc nghiệm với 50 câu hỏi trong 90 phút, sẽ góp phần đào tạo ra những lớp học trò chỉ có thể suy nghĩ mỗi vấn đề trong vòng 2 phút. Để trả lời câu hỏi trong vòng 2 phút thì dù bao nhiêu bước tư duy đi chăng nữa cũng không thể nào là sâu cả”, PGS. Hà Dương băn khoăn.

GS. TSKH. Phùng Hồ Hải, Phó chủ tịch Hội Toán học Việt Nam đã chỉ rõ, quyết định thi trắc nghiệm môn Toán quá gấp gáp khiến cho cả học sinh và giáo viên thiếu sự chuẩn bị, ảnh hưởng không nhỏ tới tâm lý và chất lượng học tập.

Lên tiếng về vấn đề này, GS. Ngô Bảo Châu cho rằng: “Từ xưa đến nay, việc thi môn Toán ở Việt Nam hoặc nhiều nước chủ yếu là viết, có tính toán, một chút chứng minh, dù không nhiều lắm. Tuy nhiên, gần đây, xu thế một số nước như Mỹ đã thi môn Toán bằng phương pháp trắc nghiệm”.

Theo GS. Ngô Bảo Châu, khi xem xét những đề thi trắc nghiệm môn Toán, rất cần nghiên cứu kỹ càng.

GS. Vũ Thái Luân, trợ lý thỉnh giảng (dạy và nghiên cứu về môn Toán ứng dụng) tại Đại học California, Merced (Hoa Kỳ) cũng cho rằng, hình thức thi trắc nghiệm môn Toán chưa phù hợp ở hoàn cảnh Việt Nam hiện nay, vì thế, chưa nên áp dụng.

“Về lâu dài, nếu ngành giáo dục chưa tạo được sự chuyển biến về tư duy của người dân - quá coi trọng các kỳ thi THPT, đại học, cao đẳng, xem đó là “sống còn” đối với con em mình, thì việc thi như thế này sẽ dẫn tới một thế hệ học sinh thụ động, thiếu sáng tạo trong tư duy học”, GS. Vũ Thái Luân nhận định.

Phương án khó thay đổi?

Chia sẻ với báo chí về việc tiếp thu ý kiến đóng góp cho dự thảo phương án thi năm 2017, Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Bùi Văn Ga cho rằng, một phương án đưa ra có nhiều ý kiến khác nhau là chuyện bình thường.

Ông Ga cho biết, Bộ GD&ĐT rất cầu thị, lắng nghe các ý kiến trên tinh thần cái gì hay, đề xuất nào phù hợp thì tiếp thu; cái gì đã có sự đồng thuận cao thì giữ nguyên để triển khai.

Theo ông Ga, ý kiến góp ý, bình luận cho dự thảo phương án thi năm 2017 rất nhiều. Đến nay, tổ công tác của Bộ GD&ĐT vẫn đang trong quá trình tập hợp các ý kiến.

“Tuy nhiên, có một vấn đề là bình luận thì nhiều, nhưng đề xuất cho phương án tốt hơn thì chưa có. Vì vậy, có lẽ phương án thi năm 2017 vẫn sẽ không thay đổi so với dự thảo đã công bố bởi chưa có phương án nào tốt hơn”, Thứ trưởng Ga cho hay.

Nói thêm về những phản hồi của các chuyên gia về việc thi trắc nghiệm môn Toán, ông Ga cho rằng trắc nghiệm hay tự luận chỉ là hình thức của câu hỏi kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của người học. Cùng một nội dung kiến thức, có thể kiểm tra bằng câu hỏi trắc nghiệm hoặc tự luận.

Câu hỏi tự luận không cho trước đáp án mà đòi hỏi thí sinh phải “tìm” đáp án; còn câu hỏi trắc nghiệm thì thí sinh phải “chọn” đáp án trong số những lựa chọn của câu hỏi. Để “chọn” được đáp án đúng thì thí sinh phải biết “tìm” đáp án một cách nhanh chóng và chắc chắn.

Cũng theo Thứ trưởng Bộ GD&ĐT, phương án thi năm 2017 sẽ được đưa vào quy chế thi THPT quốc gia và quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng 2017. Dự thảo 2 quy chế này đang được hoàn thiện cho tương thích với phương án thi năm 2017 để công bố lấy ý kiến theo quy trình, sau đó sẽ ban hành chính thức.

Hoan Nguyễn