Theo đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ, thời gian qua, công tác bảo vệ và thực thi quyền sở hữu trí tuệ luôn được chú trọng. Trong năm 2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành 1 Chỉ thị, 3 Công điện và 1 Nghị quyết liên quan đến công tác chống xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Ngày 30/01/2026, Thủ tướng tiếp tục ban hành Chỉ thị số 02/CT-TTg về tăng cường thực thi quyền này.
Đặc biệt, sau khi Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ công bố Báo cáo 301 về sở hữu trí tuệ (ngày 1/5/2026) và khởi xướng điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại Mỹ đối với các vấn đề liên quan đến bảo hộ sở hữu trí tuệ tại Việt Nam (ngày 29/5/2026), Bộ Khoa học và Công nghệ đã kịp thời tham mưu Thủ tướng ban hành Công điện số 38/CT-TTg ngày 05/5/2026. Văn bản này chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ với tinh thần không có vùng cấm, không có ngoại lệ, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị.
Triển khai Công điện số 38/CĐ-TTg, các bộ, ngành và địa phương đã hoàn thành vượt yêu cầu đề ra. Theo thống kê của Bộ Khoa học và Công nghệ, số vụ xử lý tăng tối thiểu 20% so với cùng kỳ năm 2025. Tính chung trên cả nước, trung bình mỗi tháng số vụ việc bị xử lý hành chính gấp 3,1 lần so với năm 2025.
Đối với công tác xử lý hình sự, chỉ trong vòng hơn 2 tháng, lực lượng chức năng đã khởi tố 85 vụ án liên quan đến hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên lực lượng công an khởi tố một vụ án xâm phạm quyền tác giả đối với phần mềm máy tính. Hiện tại, 100% tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương đã thành lập Tổ công tác liên ngành do Chủ tịch UBND cấp tỉnh làm Tổ trưởng để trực tiếp triển khai Công điện số 38/CĐ-TTg.
Về định hướng trong thời gian tới, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ chủ động phối hợp với các bộ, ngành xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về thực thi quyền sở hữu trí tuệ, bảo đảm cập nhật thường xuyên và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan. Đây là nền tảng cốt lõi để khắc phục tình trạng xử lý phân tán, thiếu đồng bộ hiện nay.
Đồng thời, Bộ đang chuẩn bị các bước để ký kết Chương trình phối hợp hành động đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ giai đoạn 2026–2030 với các đơn vị liên quan. Cơ quan quản lý cũng sẽ liên tục theo dõi, tổng hợp tình hình triển khai Công điện trên phạm vi cả nước để báo cáo Thủ tướng Chính phủ, bảo đảm công tác thực thi quyền sở hữu trí tuệ được diễn ra thường xuyên và thống nhất.
Tâm An
