Ngày 10/10/2026, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lâm Đồng ban hành Hướng dẫn số 5062/HD-SKHCN về thực hiện một số chỉ tiêu xã nông thôn mới hiện đại và thôn nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 thuộc phạm vi quản lý của Sở.
Hướng dẫn nhằm thống nhất nội dung, phương pháp đánh giá và hồ sơ minh chứng, tạo cơ sở để các địa phương chủ động rà soát, tự đánh giá và duy trì kết quả. Việc thực hiện cũng hướng đến tận dụng hạ tầng số sẵn có, hạn chế đầu tư trùng lặp và tránh phát sinh yêu cầu ngoài quy định.
Tận dụng hạ tầng số, đánh giá đúng thực chất
Đối với xã nông thôn mới hiện đại, hướng dẫn tập trung vào 3 chỉ tiêu: có cơ sở dữ liệu số cấp xã; kết nối hệ thống giám sát, điều hành thông minh (IOC) của tỉnh; tỷ lệ phản ánh, kiến nghị được tiếp nhận qua nền tảng số đạt từ 50% trở lên.
Cơ sở dữ liệu số cấp xã phải phục vụ quản lý, điều hành, được lưu trữ trên hệ thống điện tử và có hoạt động cập nhật, khai thác thực tế. Địa phương được sử dụng hệ thống dùng chung đã được phân quyền hoặc hệ thống triển khai theo quy định, không bắt buộc xây dựng phần mềm và cơ sở dữ liệu riêng.
Tương tự, với chỉ tiêu kết nối IOC, dữ liệu của xã phải được kết nối, chia sẻ hoặc cập nhật vào hệ thống của tỉnh theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền. Chỉ có tài khoản nhưng chưa có dữ liệu kết nối chưa đủ căn cứ xác nhận kết quả; xã cũng không phải xây dựng IOC riêng.
Đối với tỷ lệ tiếp nhận phản ánh, kiến nghị qua nền tảng số, kết quả được tính bằng số phản ánh, kiến nghị gửi và được tiếp nhận qua nền tảng số chính thức trong kỳ đánh giá, so với tổng số phản ánh, kiến nghị thuộc cùng phạm vi tiếp nhận qua tất cả các kênh. Chỉ tiêu đạt yêu cầu khi tỷ lệ từ 50% trở lên. Việc đánh giá tập trung vào hình thức tiếp nhận, không bổ sung tỷ lệ hoặc thời hạn giải quyết thành điều kiện bắt buộc.
Ở cấp thôn, 3 chỉ tiêu được hướng dẫn gồm bảo đảm hạ tầng viễn thông, internet; có tổ công nghệ số cộng đồng hoặc hình thức hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ số; người dân tiếp cận thông tin, dịch vụ công trực tuyến và thanh toán số phù hợp với điều kiện thực tế.
Hạ tầng viễn thông phải đáp ứng nhu cầu sử dụng của người dân, khu vực trung tâm thôn và các cụm dân cư lân cận không bị lõm sóng. Việc đánh giá dựa trên số liệu doanh nghiệp viễn thông cung cấp, rà soát khu dân cư và kiểm tra thực tế khi cần thiết.
Rõ trách nhiệm, giảm hồ sơ trùng lặp
Về hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ số, thôn có thể tổ chức tổ công nghệ số cộng đồng đang hoạt động hoặc bố trí cá nhân, nhóm hỗ trợ, điểm hỗ trợ hay hoạt động lưu động phù hợp. Không bắt buộc phải đồng thời có tổ công nghệ số cộng đồng và hình thức hỗ trợ khác.
Người dân cần có khả năng tiếp cận thông tin, dịch vụ công trực tuyến và thanh toán số trực tiếp hoặc thông qua hình thức hỗ trợ. Việc đánh giá xem xét cả 3 nội dung, không tự đặt thêm tỷ lệ người sử dụng, số lượng giao dịch hoặc yêu cầu mỗi hộ phải có điện thoại thông minh, tài khoản thanh toán khi bộ tiêu chí không quy định.
UBND cấp xã chịu trách nhiệm rà soát, tự đánh giá từng chỉ tiêu, tổng hợp số liệu và tài liệu minh chứng. Kết quả đánh giá cấp thôn phải được lập riêng theo từng thôn, đối chiếu thông tin từ trưởng thôn, tổ công nghệ số cộng đồng và đơn vị cung cấp dịch vụ. Sở Khoa học và Công nghệ kiểm tra hồ sơ, đối chiếu dữ liệu chuyên ngành, phối hợp xác minh và tham gia thẩm tra, thẩm định theo phân công.
Hướng dẫn yêu cầu ưu tiên sử dụng hồ sơ, dữ liệu sẵn có; chấp nhận tài liệu điện tử để đối chiếu, không yêu cầu lập lại hồ sơ trùng lặp hoặc cung cấp nhiều tài liệu có giá trị chứng minh tương đương. Việc khai thác dữ liệu phải đúng phân quyền, bảo đảm an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Thông qua hướng dẫn, trách nhiệm của UBND cấp xã, doanh nghiệp viễn thông và đơn vị quản lý, vận hành hệ thống số được xác định rõ. Các địa phương có trách nhiệm duy trì kết quả đạt được; các đơn vị liên quan phối hợp cung cấp số liệu, hỗ trợ khai thác hệ thống và xác minh khi có yêu cầu, góp phần triển khai thực chất các tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026-2030.
Hoàng Phương
