Đề xuất nâng hạn mức gửi ngân quỹ Nhà nước
Theo thông tin từ Kho bạc Nhà nước, Bộ Tài chính đang hoàn thiện dự thảo Nghị quyết của Chính phủ về việc điều chỉnh hạn mức sử dụng ngân quỹ Nhà nước tạm thời nhàn rỗi để gửi có kỳ hạn tại các ngân hàng thương mại. Trên cơ sở đánh giá tình hình điều hành ngân sách và diễn biến thị trường tiền tệ, Bộ Tài chính đề xuất nâng hạn mức tối đa từ 50% lên 60%.
Thời gian áp dụng dự kiến kể từ khi Nghị quyết được Chính phủ ký ban hành đến hết ngày 28/2/2026. Sau thời điểm này, các khoản ngân quỹ Nhà nước đã gửi có kỳ hạn tại ngân hàng thương mại được phép tiếp tục duy trì đến khi đáo hạn, song phải bảo đảm số dư tiền gửi có kỳ hạn đến ngày 31/3/2026 không vượt quá mức trần quy định tại Điểm d Khoản 3 Điều 9 Nghị định số 24/2016/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 14/2025/NĐ-CP.
Hỗ trợ thanh khoản, giảm áp lực lãi suất
Kho bạc Nhà nước cho biết, việc điều chỉnh tăng hạn mức gửi ngân quỹ Nhà nước trong giai đoạn nêu trên có thể làm gia tăng áp lực đối với Bộ Tài chính trong việc bảo đảm kịp thời, đầy đủ các nhu cầu chi ngân sách, đặc biệt là chi an sinh xã hội và giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản. Tuy nhiên, giải pháp này được đánh giá sẽ góp phần hỗ trợ Ngân hàng Nhà nước ổn định thanh khoản cho hệ thống ngân hàng thương mại, qua đó giảm áp lực lên mặt bằng lãi suất và góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng.
Thực tế thời gian qua cho thấy, tiến độ giải ngân vốn đầu tư công đang được đẩy nhanh theo chỉ đạo của Chính phủ, song vẫn còn nhiều khoản chi đã được bố trí kế hoạch nhưng chưa thực hiện giải ngân. Trong khi đó, tăng trưởng tín dụng của hệ thống ngân hàng diễn ra mạnh mẽ, còn khả năng huy động vốn của các ngân hàng thương mại chưa theo kịp nhu cầu cho vay.
Thị trường tiền tệ vẫn chịu sức ép thanh khoản
Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai nhiều công cụ điều hành nhằm ổn định thị trường tiền tệ. Song song, Bộ Tài chính thông qua Kho bạc Nhà nước cũng đã thực hiện gửi ngân quỹ Nhà nước tạm thời nhàn rỗi tại các ngân hàng thương mại, với tỷ lệ tiệm cận mức trần 50% theo quy định hiện hành.
Dù vậy, tại một số thời điểm, thanh khoản thị trường tiền tệ vẫn gặp khó khăn, khiến lãi suất trên thị trường liên ngân hàng, đặc biệt ở các kỳ hạn ngắn dưới một tháng, có lúc duy trì ở mức cao, dao động từ 6,5–7,5%/năm. Diễn biến này làm hạn chế khả năng đầu tư vào trái phiếu Chính phủ của các tổ chức tín dụng.
Theo Bộ Tài chính, nguồn ngân quỹ Nhà nước tạm thời nhàn rỗi thực chất là các khoản ngân sách đã được xác định nhiệm vụ chi cụ thể nhưng chưa giải ngân. Việc sử dụng linh hoạt nguồn lực này trong thời gian ngắn được xem là giải pháp cần thiết nhằm vừa bảo đảm an toàn ngân quỹ, vừa hỗ trợ ổn định thị trường tiền tệ trong giai đoạn cao điểm cuối năm 2025 và dịp Tết Nguyên đán 2026.
Phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa – tiền tệ
Theo dự thảo Nghị quyết, Kho bạc Nhà nước được giao chủ động điều hành số dư tiền gửi có kỳ hạn của ngân quỹ Nhà nước tại các ngân hàng thương mại, bảo đảm an toàn thanh khoản và không vượt quá hạn mức được phê duyệt. Đồng thời, Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ, linh hoạt và hiệu quả trong điều hành chính sách tài khóa – tiền tệ, nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.
Bộ Tài chính cũng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tiếp tục đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng ngân sách Nhà nước.
Đáng chú ý, theo lộ trình thực hiện Thông tư số 26/2022/TT-NHNN, kể từ ngày 1/1/2026, các khoản tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước tại ngân hàng thương mại sẽ bị loại khỏi công thức tính tỷ lệ cho vay so với huy động (LDR). Quy định này được đánh giá sẽ tác động mạnh đến cách tính các chỉ tiêu an toàn thanh khoản của nhóm ngân hàng lâu nay vẫn được hưởng lợi từ nguồn tiền gửi ngân quỹ Nhà nước.
Phương Thảo(t/h)
