Trước tình trạng nhiều phương pháp chữa bệnh phản khoa học lan rộng trên mạng xã hội, Bộ Y tế vừa đề xuất bổ sung quy định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi phát tán, truyền bá thông tin sai lệch về khám bệnh, chữa bệnh, đặc biệt là các nội dung có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng người dân.

Theo đề xuất của Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, mức xử phạt cao nhất có thể lên tới 30 triệu đồng đối với các hành vi tạo ra hoặc lan truyền thông tin về bài thuốc, liệu pháp, kỹ thuật điều trị chưa được kiểm chứng khoa học hoặc chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép áp dụng tại Việt Nam.

Cơ quan quản lý cho biết trên các nền tảng mạng xã hội hiện nay xuất hiện ngày càng nhiều nội dung cổ xúy cho những phương pháp chữa bệnh không có cơ sở khoa học nhưng được quảng bá như giải pháp thay thế y học chính thống.

Một số nội dung đang lan truyền mạnh gồm chữa bệnh theo kiểu “thuận tự nhiên”, điều trị ung thư bằng nước kiềm, nhịn ăn thải độc, sử dụng chanh liều cao hoặc nhiều liệu pháp tự chế khác.

Theo Bộ Y tế, những thông tin này dễ gây hiểu lầm nghiêm trọng, khiến người bệnh trì hoãn hoặc từ bỏ phác đồ điều trị đã được ngành y tế công nhận, dẫn đến nguy cơ bệnh nặng hơn, thậm chí đe dọa tính mạng.

Đây cũng là hành vi vi phạm quy định cấm tại Luật Khám bệnh, chữa bệnh.

Trong dự thảo nghị định đang lấy ý kiến, Bộ Y tế đề xuất phạt tiền từ 10 đến 20 triệu đồng đối với hành vi đăng tải, phát tán nội dung tư vấn, giới thiệu sản phẩm, dịch vụ, thiết bị hoặc hàng hóa dưới danh nghĩa có tác dụng chữa bệnh, thay thế thuốc hoặc thay thế phác đồ điều trị trái quy định pháp luật.

Nhóm hành vi này thường gắn với mục đích thương mại như bán thực phẩm chức năng, thiết bị y tế không rõ nguồn gốc, sản phẩm thải độc, tăng miễn dịch, bài thuốc tự chế hoặc các dịch vụ tư vấn điều trị không phép.

Ngoài ra, mức phạt tương tự cũng áp dụng đối với hành vi phát tán thông tin về phương pháp chữa bệnh chưa được kiểm chứng hoặc chưa được cấp phép tại Việt Nam.

Đặc biệt, các nội dung xúi giục, lôi kéo người bệnh từ bỏ hoặc trì hoãn điều trị theo phác đồ y khoa chính thống cũng nằm trong diện bị xử phạt.

Ở mức nghiêm khắc hơn, Bộ Y tế đề xuất phạt từ 20 đến 30 triệu đồng đối với hành vi trực tiếp tạo ra các nội dung sai lệch này.

Bao gồm việc tự xây dựng, phát minh, quảng bá bài thuốc, liệu pháp điều trị chưa được kiểm chứng hoặc sản xuất nội dung hướng dẫn thay thế điều trị y khoa đã được công nhận.

Theo cơ quan soạn thảo, cần xử lý mạnh nhóm hành vi “làm ra” thông tin sai lệch vì đây là nguồn phát tán ban đầu, tạo hiệu ứng lan truyền lớn trên mạng xã hội.

Bộ Y tế cũng nêu rõ, quy định xử phạt không áp dụng với trường hợp cá nhân chia sẻ trải nghiệm khám chữa bệnh cá nhân nếu không mang mục đích quảng cáo, không tư vấn chuyên môn, không hướng dẫn thay thế điều trị và không thu lợi từ sản phẩm hay dịch vụ liên quan.

Bên cạnh tiền phạt, cơ quan quản lý còn đề xuất biện pháp buộc hoàn trả hoặc nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm.

Theo Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, việc bổ sung chế tài lần này là cần thiết trong bối cảnh nhiều nội dung sai lệch đang lợi dụng không gian mạng để đánh vào tâm lý lo lắng của người bệnh, đặc biệt với các bệnh lý nặng như ung thư, tim mạch hay bệnh mạn tính.

Nếu được thông qua, quy định mới sẽ tạo hành lang pháp lý rõ hơn để xử lý các hành vi quảng bá chữa bệnh sai sự thật, đồng thời góp phần bảo vệ người dân trước làn sóng thông tin y tế độc hại trên môi trường số

Phương Thảo (t/h)