Những thiết bị nằm trong "danh sách đen"
Theo quy định mới, các ứng dụng Mobile Banking được yêu cầu phải tự động ngừng hoạt động nếu phát hiện thiết bị đầu cuối không đảm bảo các tiêu chuẩn an toàn thông tin. Các dấu hiệu vi phạm phổ biến nhất hiện nay bao gồm việc người dùng bật chế độ gỡ lỗi (USB Debugging), chạy giả lập hoặc sử dụng các thiết bị có hệ điều hành đã bị chỉnh sửa.
Đáng chú ý, nhóm người dùng sử dụng điện thoại xách tay chạy ROM tùy biến (như các bản Samsung xách tay cài ROM hỗ trợ 2 SIM) hoặc giới trẻ có thói quen root máy Android, jailbreak iPhone để thay đổi giao diện và chặn quảng cáo đang là những đối tượng bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Việc mở khóa Bootloader hay giành quyền kiểm soát sâu vào hệ thống vô tình đã biến những chiếc điện thoại này thành môi trường không an toàn theo tiêu chuẩn của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.
Mối đe dọa từ làn sóng mã độc mới
Việc các ngân hàng mạnh tay siết chặt bảo mật là phản ứng tất yếu trước sự bùng nổ của tội phạm mạng. Chỉ tính riêng trong năm 2025, hệ thống nTrust đã ghi nhận hơn 62.900 loại mã độc mới trên di động tại Việt Nam. Trong đó, gần 1.000 ứng dụng giả mạo có khả năng âm thầm đánh cắp mã OTP hoặc chiếm quyền điều khiển thiết bị từ xa.
Các chuyên gia công nghệ cảnh báo rằng, việc tùy biến giao diện hay cài đặt ứng dụng từ các nguồn không chính thống (như file APK) chính là cách người dùng tự mở "cửa hậu" cho phần mềm gián điệp. Những mã độc này có thể âm thầm theo dõi thao tác bàn phím, chụp ảnh màn hình và rút cạn tiền trong tài khoản mà nạn nhân không hề hay biết.
Để khắc phục tình trạng bị chặn truy cập, người dùng được khuyến cáo nên thực hiện khôi phục cài đặt gốc của thiết bị. Trong trường hợp máy đã bị can thiệp sâu vào firmware, cần tìm đến các trung tâm kỹ thuật uy tín để cài đặt lại hệ điều hành nguyên bản từ nhà sản xuất. Đối với người dùng iPhone, việc nhận biết máy đã jailbreak có thể thông qua sự xuất hiện của các ứng dụng lạ như Cydia hoặc thiết bị không thể cập nhật iOS theo cách thông thường.
Mặc dù quy định mới theo Thông tư 77/2025 có thể gây ra những bất tiện nhất thời cho một nhóm nhỏ người dùng ưa thích khám phá công nghệ, nhưng đây là bước đi bắt buộc và cần thiết. Trong kỷ nguyên mà mỗi chiếc smartphone đã trở thành một "ví tài chính di động", việc ưu tiên lựa chọn thiết bị chính hãng và duy trì hệ điều hành nguyên bản chính là cách tự bảo vệ tài sản hiệu quả nhất trước những rủi ro trực tuyến ngày càng tinh vi.
Tâm An
