Ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam: Nghị quyết số 19/NQ-CP (NQ19) ngày 12/3/2015 của Chính phủ nhấn mạnh về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia giai đoạn 2015 - 2016.

Ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam

Ông đánh giá như thế nào về NQ19 cũng như khả năng hiện thực hóa của NQ này trong năm 2015?

Trước hết phải nói rằng, NQ19, sẽ giải quyết việc định vị Việt Nam và các cơ quan chính quyền của Việt Nam trong cuộc đua tranh nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trên phạm vi toàn cầu.

Theo đó, Việt Nam đặt ra mục tiêu vươn tới mức trung bình tiên tiến của các nước ASEAN-6 (6 nước phát triển nhất trong khu vực) và năm 2016 phải đạt tới mức trung bình của 4 nước phát triển nhất ASEAN (ASEAN-4). Đây là chủ trương đúng đắn và hoàn toàn phù hợp bởi chúng ta đang trong quá trình hội nhập và vươn tới chuẩn mực toàn cầu.

NQ19 không chỉ đề ra mục tiêu thực hiện tích cực, mà còn mở ra hệ thống chỉ tiêu và đưa ra các yêu cầu cụ thể - các cơ quan Chính phủ phải đạt tới và thực hiện ở từng công việc cụ thể ở từng nghị định, thông tư. NQ đã nêu ra những yêu cầu, thậm chí kiến nghị Quốc hội sửa đổi một số văn bản pháp luật để thúc đẩy cải cách thể chế và cải cách hành chính.

Với những kết quả đã đạt được trong năm 2014, chúng ta đã giảm được gần một nửa các thủ tục hành chính chỉ trong hơn 1 năm. Điều này cho thấy chúng ta có thể gia tốc trong 2 năm để đạt được mục tiêu ASEAN-4.

Chúng ta thường nói, cải thiện môi trường kinh doanh gắn với nâng cao năng lực cạnh tranh. Vậy NQ19, được cụ thể như thế nào?

NQ19 khác với NQ 19/2014 chính là ở chỗ gắn được 2 nhiệm vụ cải thiện môi trường kinh doanh (theo xếp hạng của Ngân hàng Thế giới) và nâng cao năng lực cạnh tranh (theo xếp hạng của Diễn đàn Kinh tế Thế giới), đặt ra đồng thời cả 2 mục tiêu cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh. Trên thực tế, việc cải thiện môi trường kinh doanh đơn giản hơn việc nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, bởi nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có môi trường, nội lực của các thể chế và đặc biệt là nội lực của các DN.

Việc nâng cao được nội lực của các DN để có thể bắt kịp và vận dụng tốt nhất những lợi thế của môi trường kinh doanh - là yêu cầu quan trọng. Đó chính là hình thành nhanh lực lượng DN cỡ vừa, có như thế Việt Nam mới nhanh kết nối được chuỗi giá trị toàn cầu trong quá trình hội nhập. Bởi hiện nay DN trong nước còn quá nhỏ bé, không đủ sức kết nối được giá trị toàn cầu, cũng như không có khả năng áp dụng những quản trị tiên tiến và khả năng sử dụng công nghệ hiện đại.

Chính sự hạn chế về công nghệ và quản trị khiến cho năng lực cạnh tranh của DN Việt Nam hạn chế. Với NQ19, Việt Nam đề ra yêu cầu cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, trong đó có chiến lược quan trọng là nâng cao năng lực cạnh tranh của các DN. Nghĩa là phải có hệ thống đồng bộ các giải pháp để có thể thúc đẩy các DN lớn lên, chứ không chỉ là việc cứ thành lập ngày càng nhiều các DN. Từ đó, DN có thể đủ sức về công nghệ, quản trị để kết nối với chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo như ông nói thì nội lực của DN là rất quan trọng. Vậy ông đánh giá như thế nào về tính chủ động của DN trong môi trường kinh doanh và những biến động của nền kinh tế thế giới hiện nay?

Hiện nay, bức tranh về DN, đặc biệt về lĩnh vực công nghệ của DN trong nước còn khá bi quan, chỉ khoảng 10% DN có sử dụng công nghệ tương đối hiện đại, 40% DN sử dụng công nghệ ở mức trung bình, còn lại trên 50% DN sử dụng công nghệ lạc hậu. Điều đó đã hạn chế khả năng kết nối và lớn lên của DN làm cho sức khỏe, nội lực DN chưa tốt.

Để giúp DN khắc phục những hạn chế, trước hết phải có "luật chơi” công bằng và bình đẳng để DNNVV có thể tiếp cận được các nguồn lực như DN lớn. Cần phải có chính sách hỗ trợ về tín dụng, công nghệ để DN có thể phát triển. Đặc biệt, cần có một chiến lược quốc gia về phát triển DN, trong đó chú trọng hỗ trợ DNNVV để họ phát triển, vươn tới chuẩn mực ASEAN và toàn cầu.

Cộng đồng DN cũng phải có sự nỗ lực, dựa trên những lợi thế của đất nước, đồng thời phải chú trọng đến việc tăng cường quản trị tiên tiến, đổi mới công nghệ để áp dụng vào SXKD.

Xin cảm ơn ông!

Tuyết Hoa (Thực hiện)