Muôn hình vạn trạng các thủ đoạn lừa đảo tinh vi
Theo PGS. TS Nguyễn Thị Thu Trang, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Văn Hiến, lừa đảo trực tuyến hiện nay diễn ra 24/7, không có ngày nghỉ. Khi các giao dịch tiền tệ chuyển dịch mạnh sang môi trường số, rủi ro bị đánh cắp dữ liệu và tấn công công nghệ cao càng trở nên phổ biến.
Đại úy Huỳnh Đỗ Tấn Thịnh, đại diện Phòng Cảnh sát hình sự (Công an TP.HCM), đã chỉ ra hàng loạt thủ đoạn "nổi cộm" hiện nay:
Giả mạo công nghệ cao: Chúng sử dụng Deepfake để gọi video giả danh người quen, người có uy tín để mượn tiền.
Đánh vào tâm lý lo sợ khi thông báo khóa SIM, giả danh cơ quan chức năng gọi điện đe dọa, hoặc hình thức "bắt cóc online" để tống tiền gia đình nạn nhân.
Dẫn dụ cài đặt phần mềm: Gửi đường link quảng cáo cờ bạc, tín dụng đen hoặc các ứng dụng chứa mã độc nhằm chiếm quyền điều khiển thiết bị.
Lợi dụng lòng tin như bán gói du lịch giá rẻ, hàng kém chất lượng trên sàn thương mại điện tử, hoặc giả vờ chuyển nhầm tiền rồi yêu cầu hoàn trả để lừa đảo.
Thống kê cho thấy, thiệt hại từ lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam lên tới khoảng 18.900 tỷ đồng mỗi năm. Tuy nhiên, TS Võ Tiến Lộc (Đại học Văn Hiến) cho biết, con số báo cáo chính thức chỉ chiếm phần nhỏ do tâm lý e ngại hoặc mặc định rằng trình báo không mang lại kết quả của các nạn nhân.
Hàng rào bảo mật từ hệ thống ngân hàng
Trước sự tinh vi của tội phạm, các tổ chức tài chính đang nỗ lực xây dựng những giải pháp căn cơ để bảo vệ người dùng. Bà Phạm Châu Loan, đại diện Vietcombank cho biết, đơn vị đã thực hiện hơn 95% giao dịch trên nền tảng số và đang áp dụng các tiêu chuẩn bảo mật quốc tế khắt khe.
Các giải pháp công nghệ trọng tâm bao gồm:
Xác thực sinh trắc học bắt buộc đối với các giao dịch giá trị lớn và khớp nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Ứng dụng AI và Machine Learning, hệ thống giám sát 24/7 theo thời gian thực để phát hiện sớm các dấu hiệu giao dịch bất thường hoặc rửa tiền.
Hệ thống tự động cảnh báo khi người dùng đăng nhập trên thiết bị không an toàn hoặc chuyển tiền đến các tài khoản nằm trong danh sách nghi ngờ gian lận.
Tích hợp VNeID phối hợp cùng Bộ Công an để chuẩn hóa thông tin khách hàng, ngăn chặn tài khoản ảo.
Chủ động phòng ngừa, đó là chìa khóa an toàn cho người dùng
Dù các ngân hàng có đầu tư công nghệ hiện đại đến đâu, yếu tố con người vẫn là "mắt xích" quan trọng nhất. Lực lượng chức năng và chuyên gia ngân hàng khuyến nghị, người dân tuyệt đối tuân thủ các nguyên tắc vàng:
Không cung cấp thông tin cá nhân, số CCCD, mật khẩu hay mã OTP cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là cán bộ cơ quan nhà nước.
Thận trọng trước các yêu cầu chuyển tiền gấp, cần xác minh qua nhiều kênh chính thức trước khi thực hiện giao dịch.
Thường xuyên cập nhật phiên bản mới nhất của ứng dụng ngân hàng và thay đổi mật khẩu định kỳ.
Tuyệt đối không lưu thông tin đăng nhập trên các thiết bị lạ hoặc truy cập các đường link không rõ nguồn gốc.
Việc nâng cao cảnh giác không chỉ bảo vệ tài sản cá nhân, mà còn góp phần xây dựng một hệ sinh thái tài chính số bền vững. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, người dân cần liên hệ ngay với ngân hàng hoặc cơ quan công an gần nhất để được hỗ trợ kịp thời.
Tâm An
